Кіріспе

Румынияның 1-ші премьер-министрі (ақпан – маусым 1862)

Барбу Катаргиу (26 қазан 1807 – 20 маусым 1862 [ескі стиль бойынша 8 маусым 1862]) – консервативті румын саясаткері және журналисі. Ол 1862 жылы Румынияның тұңғыш премьер-министрі болды, содан кейін сол жылдың 20 маусымында қаныпешене өлтірілді. Ол боярлардың ірі жер иеліктерін қатай қорғады және "Румынияда феодализм болған емес" деген консервативті доктринаны қалыптастырды.

Ерте өмір

Барбу Катаргиу 1807 жылғы 26 қазанда саяси белсенді Штефан Катаргиу мен Цица (Станка) Вакареску отбасында дүниеге келді. 1825-1834 жылдары ол Парижде тұрып, заң, тарих және философияны оқыды. Ол қысқа мерзімге Валахияға оралды және Валахияның Обстеаска Ассамблеясының мүшесі болды. Зорлық-зомбылыққа және қарулы төңкеріске қарсы болғандықтан, 1848 жылғы төңкерістер кезінде әлемді аралап, негізінен журналист ретінде жұмыс істеп, деректі фильм жасады.

Саяси өмір

Румынияға қайтып келгеннен кейін Катаргиу саяси өмірге бекем консерватор ретінде кірді. Ол үкіметті жаңартудың ең жақсы жолы – зорлық революция емес, эволюция деп сенді, және жас Румынияға бірігуге ең жақсы мүмкіндік береді деп ойлады. Сондай-ақ, ол аристократиялық республиканы басқарудың ең жақсы нысаны деп жақтады, боярдтардың билігін сақтауға сенгендігі анық көрінді. Катаргиу Александру Иоан Куза тарапынан қаржы министрі лауазымына тағайындалды. Ол өз сөз өнерімен тез танылып, Консервативтік партияның орталық тұлғасына айналды. Партияны ұйымдастыруға ол көп еңбек етпеді, керісінше, партияға бағыт беру үшін өзінің харизмасы мен идеалдарына сүйенді. Куза консервативтік доктринамен келіспесе де, тіпті Катаргиуді бір жақты қарсылас ретінде қараса да, оның қабілеттерін және оның жақтастарының күшін мойындап, Валахия мен Молдавия арасындағы жаңа құрылған одақтың премьер-министрі етіп Катаргиуді таңдады. 1862 жылдың 15 ақпанында Катаргиу Бухарестен басқаратын Румынияның алғашқы премьер-министрі болып ант берді. Премьер-министр ретінде Катаргиу әкімшілікті қайта ұйымдастыруға және оңайлатуға ниеттенді. Ол төрт әкімшілік бөлім құрды: екеуі Валахияда, екеуі Молдавияда. Ол төрт бөлімді ішкі істер министрінің бақылауына алды және қаржы және сот департаменттерін орталық үкіметке біріктірді. Оның билігіндегі ең маңызды актісі – Молдавияда екі провинцияны байланыстыратын теміржол құрылысын бастауға бұйрық беру болды, бұл бірігуге үлкен көмек көрсетті. Ол сондай-ақ «ескі тәртіпті» қолдауын жалғастырды және ірі меншіктер тарихи тұрғыдан бекітілгенін және боярдтардың жеке меншігі екенін мәлімдеді. Ол қалалардағы тәртіпсіздіктерді тоқтатты, баспасөзді цензуралады және ірі жиналыстар өткізуге рұқсат бермеді. 1848 жылғы революцияны еске алу үшін Бухаресттегі «Азаттық алаңында» жиналу құқығын жоққа шығарды, бұл әрекет оған көп қарсылық туғызды.

Құрлық

"Еркіндік алаңы" оқиғасынан бір апта өткен соң, 1862 жылғы 20 маусымда Катаргиу парламенттік мәжілістен шығып бара жатқанда жақыннан атып өлтірілді. Полиция бар күшімен іздегеніне қарамастан, кісі өлтіруші ұсталған жоқ. Бұл оқиға Консервативтік партияны күшті басшысыз және бағыт-бағдарсыз қалдырды. Олар билікті тез жоғалтты, себебі Катаргиудің орнына әлдеқайда прогрессивті саясаткер Николае Крецулеску келді. Катаргиудің аса танымал болмауына қарамастан, румындар оның есін сақтады. Оның ескерткіші Бухаресттегі Бибеску Вода паркінің қарсы бетінде, ол өлтірілген жерге жақын, Митрополиттік мұнараның қасында орнатылды. Ол 1900 жылдан 1984 жылға дейін тұрды; 2001 жылы қайта қалпына келтірілді, бірақ бастапқы тұғыры болмады.