Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Ресей, Свердловск облысындағы қала
Ресей, Свердловск облысындағы өзен
Town in Sverdlovsk Oblast, Russia
the river in Sverdlovsk Oblast, Russia
Бұрын Ырбейевская Слобода деп аталған (1662 жылға дейін).
It was previously known as Irbeyevskaya Sloboda (until 1662).
Тарих
1631 жылы Ирбеевская слобода (Ирбе́евская слобода́) деп құрылған, 1662 жылы оның атауы Ирбитке өзгертілді. Екатерина II 1775 жылы 1773–1774 жылдардағы Пугачев көтерілісі кезінде қаланың императрицаға көрсеткен адалдығы үшін оған ресми қала мәртебесін берді. 1776 жылы ол қалаға ресми гербін сыйлады. 19 ғасырда Ирбит жәрмеңкесі Сібірдің терісі және қытай шайы саудасы үшін маңызды оқиға болып есептелді.
Founded in 1631 as Irbeyevskaya Sloboda (Ирбе́евская слобода́), its name was changed in 1662 to Irbit. It was granted official town status by Catherine the Great in 1775 for the town's loyalty to the Empress during the Pugachev uprising of 1773–1774. In 1776, she awarded the town its official crest. In the 19th century, the Irbit Fair was an important event for the trade in Siberian fur and Chinese tea.
Әкімшілік және муниципалдық мәртебе
Әкімшілік-территориялық бөлініс шеңберінде Ирбит Ирбит ауданының әкімшілік орталығы болып табылады, бірақ оның құрамына кірмейді. Әкімшілік бірлік ретінде ол жеке Ирбит қаласы ретінде құрылған. Муниципальдік бірлік ретінде Ирбит қаласы Ирбит қалалық округі ретінде енгізілген.
Within the framework of the administrative divisions, Irbit serves as the administrative center of Irbitsky District, even though it is not a part of it. As an administrative division, it is incorporated separately as the Town of Irbit As a municipal division, the Town of Irbit is incorporated as Irbit Urban Okrug.
Экономика
Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін инженерлік, құрылыс материалдарын өндіру, фармацевтикалық, жеңіл және азық-түлік өндірісі сияқты өнеркәсіптің әртүрлі салалары қарқынды дамыды. Соғыс жылдарында мотоциклдерді шығаратын зауыт Мәскеуден осында көшірілді. Елу жылдан астам уақыт бойы мұнда үш миллионнан астам мотоцикл өндірілді. Қазіргі таңда зауыт жылына екі мың мотоцикл ғана шығарады, олардың басым бөлігі экспортқа жөнелтіледі. Бірақ, кеңес кезеңінде жүздеген мыңдаған мотоцикл өндірілді. Бүгінде зауыт түрлі мотоциклдер мен оларға қосалқы бөлшектер шығарады, негізгі мамандануы – қосалқы арбасы бар ауыр мотоциклдер. Ирбит – ресейлік мотоцикл өндірушісі "Урал Мотоциклдері" компаниясының дүниежүзілік бас кеңсесі де. Ирбит сүт зауыты – Урал аймағындағы ең ірі сүт өңдеу кәсіпорны. 2004 жылы ол 66 мың тонна сүт өңдеді. Ирбит нан зауыты түрлі нан, батон, торт, крутон және тосттарды өндіреді. Ирбит химия-фармацевтикалық зауыты дәрі-дәрмектер, химиялық заттар мен химия өнеркәсібіне арналған сұйықтықтар шығарады.
After World War II, various branches of industry, such as engineering, manufacturing of construction materials, pharmaceutical, light, and food manufacturing industries developed rapidly. During the war a motorcycle manufacturing plant was moved here from Moscow. For more than fifty years, over three million motorcycles had been produced here. The factory now produces only two thousand motorcycles a year, most of which are for export. In the Soviet times, however, hundreds of thousands were produced. Today it produces different types of motorcycles and spare parts for them, specializing in heavy motorcycles with sidecars. Irbit is also the world headquarters for Russian motorcycle manufacturer Ural Motorcycles. Irbit dairy plant is the largest milk processing plant in the Urals. In 2004, it processed 66,000 tons of milk. Irbit bakery plant manufactures different types of breads and batons, cakes, croutons, toasts. Irbit chemico pharmaceutical plant produces drugs, chemical substances, fluids for chemical industry.
Табиғи ресурстар
Су ресурстары Ница және Ирбит өзендерімен ұсынылған. Кен байлықтарына диатомит және шыны жасауға қолданылатын құм кен орындары кіреді.
Water resources are represented by the Nitsa and Irbit Rivers. Mineral resources include diatomaceous earth and glass making sand deposits.
Көлік
Қаладан Екатеринбург-Тавда-Устье Аха қашықтық темір жолы және Камышлов, Артемовск, Туринск және Тюмень қалаларына бағытталған автомобиль жолдары өтеді.
The town is crossed by the long distance railway Yekaterinburg–Tavda–Ustye Akha and by road traffic routes, directed to Kamyshlov, Artyomovsk, Turinsk, and Tyumen.
Мәдениет
Ирбит мемлекеттік көркемсурет мұражайында белгілі еуропалық суретшілердің гравиюралары мен маңызды туындылар сақталған. Қазіргі таңда бұл мұражай Ресейде гравюраға маманданған жалғыз мекеме. Оның қорында итальяндық, голландтық, фламандтық, неміс, француз, ағылшын, испандық, швейцариялық, австриялық, поляк, болгар, бельгиялық және Солтүстік Америка суретшілерінің гравюралары бар. Жиынтықта Альбрехт Дюрерден Франсиско Гойяға дейінгі туындылар кездеседі. Орыс өнері А. Ф. Зубова, И. А. Соколова, Е. П. Чемесова, Михаил Добужинский, Александр Дейнека және тағы да басқалардың еңбектерімен ұсынылған. Отандық жиынтық Екатеринбург және Нижний Тагил суретшілерінің туындыларын қамтиды. Қаланың 200 жылдық театры да бар. Ирбит қаласына бұрынғыдай көп саяхатшы келмесе де, ИМЗ Урал мотоцикл зауытына шетелдік мотоцикл жанкүйерлерін тарту мақсатымен қалада Ирбит мемлекеттік мотоцикл мұражайы салынуда. Жыл сайын жазда әлемнің түкпір-түкпірінен мыңдаған мотоцикл жанкүйерлері Ирбит мотоцикл көрмесіне және мотокросс жарыстарына қатысу үшін келеді. Қаланың солтүстік бөлігінде халыққа арналған саябақ орналасқан.
The Irbit State Museum of Fine Art contains some important works including etchings by famous European artists. At the moment the museum is the only one in Russia specializing in engravings. In its collection there are engravings by Italian, Dutch, Flemish, German, French, English, Spanish, Swiss, Austrian, Polish, Bulgarian, Belgian, and North American artists. The collection includes works from Albrecht Dürer to Francisco Goya. Russian art is represented by the works of A. F. Zubova, I. A. Sokolova, E. P. Chemesova, Mikhail Dobuzhinsky, Alexander Deyneka, and many others. The domestic collection represents the artists of Yekaterinburg and Nizhny Tagil. There is also a 200 year old theater in the town. Although Irbit no longer attracts as many visitors as it once did, the Irbit State Motorcycle Museum is being built in the town with the intention of bringing foreign motorcycle enthusiasts to the IMZ Ural motorcycle factory. Each summer thousands of motorcycle enthusiasts come to Irbit from around the world to take part in the Irbit bike show and in the Motocross races. A public park is located in the northern part of the town.
Білім
Ирбит қаласында бірнеше білім беру мекемесі бар. Орал мемлекеттік техникалық университеті мен Сауда және құқық институтының филиалдары жоғары білім береді. Мотоциклдік оқыту колледжі мен ауыл шаруашылығы оқыту колледжі, медициналық және педагогикалық колледждер кәсіби білім беру мекемелері болып табылады. Сонымен қатар, он орта мектеп және он жеті балабақша бар.
There are several educational institutions in Irbit. Affiliates of the Ural State Technical University and the Institute of Commerce and Law provide higher education. Motorcycle training college and Agricultural training college, Medical and Pedagogical training schools are facilities of professional education. There are also ten secondary schools and seventeen pre school institutions.