Кіріспе

Жалпы жоғары деңгейдегі домен

Домен атауы – Интернет домендік атаулар жүйесіндегі жалпы жоғары деңгейдегі домен (gTLD). Ол жеке тұлғаларға өздерінің жеке атын, лақап атын, экрандық атын, псевдонимдерін немесе басқа да идентификациялық белгілерін көрсету үшін арналған.

Тарих

Жоғарғы деңгейдегі доменді Хакон Хоугнес пен Гир Расмуссен құрды және бастапқыда 2001 жылы Global Name Registry-ге тапсырылды, ал 2002 жылдың қаңтарында толыққанды жұмыс істеуге кірісті. Verisign 2002 жылы доменді іске қосқаннан бері домен операторы ретінде жұмыс істеді және 2008 жылы Global Name Registry-ді сатып алды. 2007 жылдың қыркүйек айының соңында қауіпсіздік зерттеушілері Global Name Registry-ді хакерлерді жасырып, әрбір WHOIS сұрауы үшін ақы алуда деп айыптады. Домен туралы толық тіркеу ақпаратын 2 АҚШ долларынан сату саясаты, домендегі зиянды бағдарлама таратушы хосттарды, зомбилерді және ботнет басқару серверлерін анықтап, тазалау бойынша қоғамдық күш-жігерге бөгдел келтіреді деп сынға түсті. Тіркеушілер 10 беттік келісім-шартқа қол қойғандарға шектеусіз іздеу мүмкіндігі ұсынылады. 2009 жылдың қараша айында екінші және үшінші деңгейлі домендер үшін интернационалдастырылған домендік атаулар (IDN) қолжетімді болды. IDN – бұл тілдің түпкілікті әріптер жиынтығында қолданушылар қолданбалары арқылы көрсетілген домендік атаулар.

Құрылымы

TLD атауы алғаш рет іске қосылған кезде тек үшінші деңгейдегі тіркелімдер және электрондық поштаны жолдау мүмкіндігі ғана болды. Екінші деңгейдегі тіркеу 2004 жылдың қаңтарында қолжетімді болды. Домендік атаулардың бастапқы көзделінген құрылымы – аты. тегі. есім түрінде болған, осылайша әр адам өз атына сәйкес доменді алуға мүмкіндік алатын еді. Екінші деңгейдегі есімдерді бөлісудің мақсаты – мүмкіндігінше көп адамның тегін қамтитын электрондық пошта мекенжайына ие болуын қамтамасыз ету болды. Бұл бөлісу бірдей тегі бар басқа адамдарға ешқандай әсер етпеді, ал Global Name Registry жүргізген зерттеулер көрсеткендей, әлем халқының көп бөлігінде аты мен тегінің үйлесімді келмейтін жағдайлар басым.

Қолданылуы

Атаудың субдомендері екінші деңгейде (john.атау) және үшінші деңгейде (john.doe.атау) тіркелуі мүмкін. Сондай-ақ, john@doe.атау формасындағы электрондық пошта мекенжайын тіркеуге болады. Электрондық поштаны қайта жіберуді Verisign жүзеге асырады. Мақсатты мекенжай қосымша EPP сәйкестендіру арқылы көрсетілуі мүмкін. Үшінші деңгейлі субдомендердің екінші деңгейлі домені ортақ және жеке тұлғалар тіркей алмайды. Атау үшін WHOIS қызметі whois.nic.атау мекенжайында қолжетімді. Домендік атауларды тіркеу ICANN аккредиттелген тіркеушілерден қолжетімді.