Кіріспе

Жүйені құрамдас бөліктеріне бөлетін проблеманы шешу әдісі – салааралық ғылым саласы. Жүйелік талдау – "процедураны немесе бизнесті оның мақсаты мен міндеттерін анықтау және оларға тиімді қол жеткізетін жүйелер мен процедураларды құру үшін зерттеу процесі". Басқа көзқарас бойынша жүйелік талдау – жүйені құрамдас бөліктерге бөліп, олардың мақсатына жету үшін қаншалықты жақсы жұмыс істейтінін және бір-бірімен қалай өзара әрекеттесетінін талдайтын проблеманы шешу әдісі. Жүйелік талдау саласы талаптарды талдаумен немесе операциялық зерттеумен тығыз байланысты. Бұл сондай-ақ "шешім қабылдаушыға жақсырақ бағытты анықтауға және одан әрі жақсы шешім қабылдауға көмектесетін нақты, формалды сауал". Анализ және синтез терминдері грек тілінен шыққан, олардың мағынасы сәйкесінше "бөлшектеу" және "бірге жинау". Бұл терминдер математика мен логикадан экономика мен психологияға дейінгі көптеген ғылыми салаларда ұқсас зерттеу процедураларын білдіру үшін қолданылады. Анализ – "интеллектуалды немесе материалдық тұтастықты бөліктерге бөлу процедурасы", ал синтез – "жеке элементтерді немесе құрамдас бөліктерді біріктіріп, тұтас жарату процедурасы". Жүйелік талдау зерттеушілері қатысатын жүйелерге әдістемелік тәсілдерді қолданып, жалпы картинаны қалыптастырады. Жүйелік талдау кез келген дамыту саласында қолданылады. Анализ – жүйелік инженерия сияқты, бірлесіп органикалық функцияларды орындайтын құрамдас бөліктердің тізбегі болуы мүмкін. Жүйелік инженерия – күрделі инженерлік жобаларды қалай жобалау және басқаруға бағытталған салааралық инженерия саласы.

Саясатты талдау

Қазіргі таңда саясатты талдау деп білетін ғылымның бастауы АҚШ Қорғаныс министрі Роберт Макнамараның қолдауымен енгізілген жүйелік талдаудан туындады.

Практикалаушылар

Жүйелік талдаумен айналысатын мамандар жиі кездейсоқ дамыған жүйелерді олардың қазіргі компоненттерін анықтау үшін талдауға шақырылады. Бұл 2000 жылғы қайта құру жұмыстары кезінде нақтыланды, өйткені Y2K автоматтандыру жаңартуларының бір бөлігі ретінде бизнес және өндіріс процестері қарастырылды. Жүйелік талдауды қолданатын мамандықтарға жүйелік талдаушы, бизнес-талдаушы, өндіріс инженері, жүйелік архитектор, кәсіпорын архитекторы, бағдарламалық қамтамасыз ету архитекторы және т.б. жатады. Жүйелік талдаумен айналысатын мамандар жаңа жүйелерді жасауға тартылса да, көбінесе қолданыстағы жүйелерді (процестер, процедуралар және әдістерді) өзгертеді, кеңейтеді немесе құжаттайды. Зерттеушілер мен тәжірибешілер жүйелік талдауға жүктеледі. Іс-әрекет жүйелерін талдау бизнес-менеджмент, білім беру реформасы, білім беру технологиясы сияқты түрлі зерттеулер мен тәжірибелік сараптамаларда қолданылған.

Таңдалған жарияланымдар

Бентли, Лонни Д., Кевин С. Диттман және Джеффри Л. Уиттен. Жүйелік талдау және жобалау әдістері. (1986, 1997, 2004 жж.). Ховришкевич, Игорь Т. Жүйелік талдау және жобалауға кіріспе. Прентис Холл ПТР, 1994 жыл. Уиттен, Джеффри Л., Лонни Д. Бентли және Кевин С. Диттман. Жүйелік талдау және жобалау әдістерінің негіздері. (2004).