Кіріспе

Ерлерге арналған секс үшін коммерциялық кеңістік

Гей-монша, сондай-ақ гей-сауна немесе гей-бу моншасы деп те аталады, гей және бисексуал ерлерге бағытталған қоғамдық монша. Гей сленгінде моншаларды жай ғана "монша", "сауна" немесе "ванналар" деп атайды. Тарихи тұрғыдан алғанда, олар сексуалдық белсенділік үшін пайдаланылған. Әйелдерге арналған ұқсас қызметтерді ұсынатын моншалар сирек кездеседі, бірақ кейбір ерлер моншаларында кейде "лесбиян" немесе "тек әйелдерге арналған" түндер болады. Мысалы, Hawks PDX сияқты кейбір моншалар "бисексуалдық" түндерді ұсынады, онда жынысына қарамастан кез келген адам қабылданады. Моншалардың көлемі мен жабдықтары әр түрлі – 10 немесе 20 бөлмелі шағын мекемелерден бастап, әртүрлі стильдегі немесе өлшемдегі бөлмелері, бірнеше бу бөлмелері, ыстық ванналары және кейде бассейнтері бар көп қабатты сауналарға дейін. Көбінесе бу бөлмесі (немесе ылғал сауна), құрғақ сауна, душ, шкафтар және шағын жеке бөлмелер болады. Көптеген елдерде моншалар "тек мүшелікке" (заңдық себептермен) арналған; бірақ мүшелік әдетте оны іздейтін кез келген ересек адамға, әдетте шағын төлем жасағаннан кейін ашық. Бордельдерден айырмашылығы, клиенттер ғимараттарды пайдалану үшін ғана төлейді. Сексуалдық белсенділік орын алса, ол мекеменің қызметкерлерімен емес, ақша алмаспайтын клиенттер арасында жүзеге асады. Көптеген гей-моншалар заңдық себептермен жезөкшелікті қатаң түрде тыйымдайды және/немесе оны ынталандырмайды, сондай-ақ белгілі жезөкшелерге кіруге тыйым салады.

Ертедегі гей- моншалары

Нью-Йорк қаласында Эверард (лақап аты "Эверхард") 1888 жылы шіркеуден моншаға айналдырылды және 1920 жылдарға дейін геилер жиі барып, ал 1930 жылдары "ең танымал, қауіпсіз және сапалы монша" репутациясына ие болды. 1910 жылдары Өнім алмасу моншалары мен Лафайет моншалары да танымал болды (403–405 Лафайетт көшесі, 1916 жылдан бастап Ира мен Джордж Гершвин басқарды). Америкалық прецизионист суретшісі Чарльз Демут Лафайет моншасын өзінің сүйікті орны ретінде пайдаланды. Оның 1918 жылғы түрік моншасындағы гомоэротикалық автопортреті осы орыннан шабыттанғаны мүмкін. Америка композиторы Чарльз Гриффс (1884–1920) Нью-Йорк қаласындағы моншалар мен YMCA-ға бару туралы күнделігіне жазды. Оның өмірбаянында: "Ол жігіттермен бірге болуға соншалықты мұқтаж болды, үйінде екі пианино болса да, ол Y-да аспаппен талмай жаттығуды таңдады, ал оның сүйікті уақыты – ойыншылардың ойындардан келіп-кетіп жатқан сәттері еді". 1916 жылы "тәжірибесі аз, бірақ үлкен құштарлығы бар" досы Чарльз Гриффке өзінің гомосексуалды ниеттерін айтқанда, Грифф оны Лафайетке алып барды, онда ол басқа геилермен танысып, жыныстық қызығушылықтарын қолдаушы ортада зерттей алатын болды: досы ол жерде көріп білгендеріне "таңқырып, қызығушылық танытты". Моншалар жыныстық тәжірибелердің одан да озық формаларын ұсынатын. Грифф өзі екі жыл бұрын Лафайетте садомазохизмге қызығушылық танытқан адаммен алғаш рет кездескен (ол адамды "қызықты" деп тапты, бірақ тәжірибе ұнамады), ал 1930 жылдардың ортасында сұхбат берген бірнеше адам моншаларда тәжірибе жасап, жаңа ләззаттар білгендерін айтты. Журналист А. Дж. Ланггут былай деп жазды: "[Жермин көшесіндегі моншалар] егде жастағы еркектер үшін, олар өздерінен зиянды заттарды термен шығарып, жастар үшін түрік сүлгілерімен тартымды поздарды көрсетуге арналған алаң болды, оларға қызметкерлер мұқият бақылап отырғанмен, жас жігітті шайға шақырудан бұрын сырттан қарап білуге мүмкіндік берді". Тұрақты клиенттердің қатарында Рок Хадсон да болды. 1950 жылдары Бермондси түрік моншасын Кеннет Уильямс өзінің күнделігінде "тамаша" деп бағалады.

Қазіргі заманғы гей- моншалары

1950 жылдары АҚШ-та гейлерге арналған моншалар ашыла бастады. Полиция шабуылдарына ұшырағанымен, бұл моншалар «гомосексуалдық достастықтың оазисі» болды. 1980 жылғы сайлауға дейін Нью-Йорктегі «Нью-Сент-Маркс» моншалары Әйелдер сайлаушылар лигасының көмегімен өз аумағында сайлаушыларды тіркеу науқанын жүргізді. 1972 жылдан 1977 жылға дейін келесі гей-бу моншалары ашылды: «Кеннің Каратэ клубы» («KKK» деп аталды), кейін «Кенсингтондағы Кен» деп өзгертілді; No. 253; «King Steam»; «Silhouette American Health Centre»; «Colt 107 Recreation Centre»; «Barefoot Boy»; және «Римдік монша» («Рим қираған жерлері» деп аталды). Мельбурндағы алғашқы гей моншасы – 279 Ла Троб көшесіндегі «Steamworks» болды, ол 1979 жылы ашылып, 2008 жылдың 13 қазанында жабылды. Аделаиданың «Pulteney 431» моншасы Австралиядағы ең көне гей сауналарының бірі болып саналады және 1977 жылы Аделаиданың гей қауымына есігін ашты. Австралия мен Жаңа Зеландияда олар көбінесе «гей саунасы» деп аталады, және 1980-ші жылдардың соңына қарай олар осы елдердің көптеген ірі қалаларында кездесті. Гомосексуализм 1970 және 1980 жылдары Жаңа Зеландияда және Австралияның көптеген штаттарында заңдастырылғандықтан, мұндай «бір орында жыныстық қатынас» жасайтын орындарда қылмыстық әрекеттер болған жоқ. Ұлыбританияда гей сауналарына полиция 1980 жылдардың соңына дейін рейд жасап отырды; мысалы, 1988 жылдың мамырында Стритхэмдегі «Brownies» моншасына жасалған рейдтің нәтижесінде мекеме иесі алты айға түрмеге жабылып, 5000 фунт стерлинг айыппұл төледі (сондай-ақ Манчестердегі «Brooklyn House Hotel» саунасы). 1990 жылдары мұндай операциялардың қымбаттығы (саунадағы әдепсіздікке қатысты айыптаулар көбінесе жасырын офицерлерді жұмысқа тартуды талап етеді), сот процесінің табысты болу ықтималдығының төмендеуі, гомофобтық көзқараспен қарау қаупі және құрбандықсыз қылмысқа қоғамның қызығушылығының жоқтығы салдарынан гей сауналары полиция шабуылдарынан қорқып жұмыс істемейтін болды. Полицияның көзқарасы да олардың көз жұмып қалуға дайын екенін көрсетті, себебі олар мұндай әрекетті ашық ауада емес, жабық ортада жүзеге асыруды жөн көрді, тіпті пайдаланушылар әлі де гомосексуалды жыныстық қылмысты – ауыр әдепсіздікті жасаса да, осы әдепсіздік 2003 жылғы Жыныстық құқық бұзушылық туралы заң қабылданғаннан кейін заң кітаптарынан алынып тасталды.

Қазіргі күнгі моншалар

Гей-жауын үйлері бүгінгі күні де тарихи түрде ұқсас функцияларды атқарады. Қоғамдық аспекті кейбір аумақтарда, әсіресе гей ерлер көбірек ашық сөйлейтін жерлерде азайды. Кейбір ер адамдар әлі күнге дейін моншаларды басқа ер адамдармен жыныстық қатынас жасау үшін ыңғайлы, қауіпсіз орын ретінде пайдаланады. Гомосексуализмді көбірек қабылдайтын жерлерде қауіпсіздіктің маңыздылығы төмендейді. Көптеген моншалар тәулігіне жиырма төрт сағат, аптасына жеті күн жұмыс істейді. Әдетте бір ғана клиент кіріп-шығуы бар. Ал, негізгі кіреберіспен төлегеннен кейін, оны кіреберіс есігінен шығарып салады. Бұл жүйе мекемелерге ықтимал бұзақыларды тексеруге мүмкіндік береді; көптеген моншалар көзге көрінетін мас адамдарға, сондай-ақ белгілі жезөкшелерге кіруден бас тартады. Кей жерлерде, әсіресе гомосексуализм заңсыз, амалсыздыққа жат немесе жаушылықпен қаралатын жерлерде, бұл қажетті қауіпсіздік шарасы болып табылады. Моншаларда жыныстық қатынас жиі, бірақ әрқашан емес, анонимді болады. Кейбіреулер анонимділік эротикалық қызығушылықты арттырады деп санайды: осы клиенттер үшін моншаға барудың себебі осы. Моншадағы кездесулер кейде қарым-қатынасқа әкеледі, бірақ көбінесе олай болмайды. Моншаларды әлі күнге дейін еркектермен жыныстық қатынаста болатын және гей немесе бисексуал ретінде танылмаған, соның ішінде жасырын немесе гетеросексуалдық қатынастардағы ерлер пайдаланады. Көптеген моншаларда клиенттерге бөлме немесе шкафты жалға алу мүмкіндігі беріледі, көбінесе 12 сағатқа дейін. Бөлме әдетте шкафтан және бір төсектен тұрады (бірақ кейде қос төсек те болады) жіңішке винил кілеммен қарапайым ағаш қорапқа немесе рамаға бекітіледі, бұл клиенттер арасында оңай тазалануды жеңілдетеді. Көптеген моншаларда (әсіресе АҚШ-тан тыс жерлерде) бөлмелердің кейбіреулері немесе барлығы барлық клиенттерге тегін беріледі. Кейбір моншаларда жыныстық қатынасқа жету үшін арнайы аймақтар бар. Бұл бөлмелер немесе дәліздер (мұм) қызыл түспен жарықтандырылады. Жыныстық қатынас жасау мүмкін, бірақ кіммен екенін көру мүмкін емес. Нью-Йорктегі Континентальдық моншалар немесе Вашингтондағы клуб моншалары сияқты басқа моншаларда екі немесе одан да көп төсек-орын көпшілікке арналған жерде орналасқан. Бұл тек шкафты сатып алуға мүмкіндігі бар адамдарға жыныстық қатынасқа түсуге мүмкіндік береді, ал осыған бейімделгендерге экзибиционизм мен воайеризмді жеңілдетеді. Моншаларда көбінесе (порно) теледидар бөлмесі немесе тамақ бар, онда клиенттер оргазмдар арасында қалпына келтіре алады. Кейбір ерлер ванналарды қонақ үйлерге қарағанда арзан балама ретінде пайдаланады, бірақ олар тек қарапайым бөлмелер мен шектеулі немесе жоқ мүмкіндіктері бар көпшілік орындар болуы мүмкін. Моншаларды әрқашан сырттан тани алмайсың. Кейбір моншалар жақсы жарықпен, ашық таңбаланған, ал басқаларында есіктегі көше мекенжайынан басқа белгі жоқ. Моншаларда кейде бизнесмендер өздерін гейлер немесе гейлерге достық ретінде таныту үшін көптеп қолданатын көкжиек туы көрсетіледі. Моншалар көбінесе гей баспасөзінде және кейде негізгі газеттер мен басқа да ақпарат құралдарында кеңінен жарнамаланады. 2003 жылы Австралияда әлемдегі алғашқы гей-жауын үйін жарнамалай бастады, бұл Мельбурндағы коммерциялық теледидардағы жарнамалар Веллингтон көшесіндегі саунаны жарнамалаған кезде болды. Көптеген елдерде мұндай саунада танылу бұқаралық ақпарат құралдарында әлі де ұятқа қалдыратын жағдай ретінде қарастырылды. Ирландияда 1994 жылдың қарашасында "Инкогнито" саунасы гей саунасы ретінде танымал болды, онда діни қызметкер жүрек соғысынан қайтыс болды және оған көмектесу үшін тағы екі діни қызметкер болды. Скотт Капурро өзінің әдейі қозушы комедиялық материалдарымен танымал және көбінесе гей-сексуалдық мәдениетке, соның ішінде гей-жауын үйлеріне сілтеме жасайды.

Етіктік

Клиенттер әдетте уақыттарын душ, сауна және ыстық ванналар аймағы мен мекеменің негізгі бөліктері арасында бөліседі. Бөлме жалдаған клиенттер өз бөлмелеріне еркін кіре алады. Бөлмесі бар клиенттер жыныстық қатынасқа дайын екендерін көрсету үшін есіктерін ашық қалдыруы мүмкін. Ашық есік – басқаларды жыныстық әрекетке қатысуға шақыру немесе оны тамашалауға рұқсат берудің белгісі де болуы мүмкін. Бөлмеде жалғыз адам болғанда, кейбір ер адамдар кімнің келуін қалап тұрғанын көрсету үшін белгілі бір позда жатады: анальдық қатынасқа ұмтылатындар ("төмен") кейде есігі ашық жатып, бетін төмен қаратып жатады, ал енуді ұнататындар ("жоғарғы") немесе ауызға алуды күтетіндер бетін жоғары қаратып жатуы мүмкін. Бұрын моншалар гомосексуалдар үшін жиналатын орын болған. Қазір де кейбір ер адамдар достарымен ваннаға барады (бірақ олар міндетті түрде бір-бірімен жыныстық қатынасқа түспейді). Көптеген ер адамдар ваннада бір-бірімен сөйлесіп, ұзаққа созылатын достық немесе қарым-қатынас құрады, ал кейбіреулері түрлі себептермен анонимділікті қалайды. Мұндай жыныстық белсенді ортада көз тастау немесе иесін иесін шайқау қызығушылықты білдіру үшін жеткілікті. Мекеменің қараңғылау жерлерінде, оның ішінде лабиринттерде, видео бөлмелерде, топтық жыныстық қатынас аймақтарында, сауналарда немесе ыстық ванналарда (бірақ әдетте душтарда, дәретханаларда, дәліздерде, спорт залдарында, кафелерде және демалыс бөлмелерінде емес) ер адамдар басқа клиенттерге қол тигізуге еркін, тіпті осыны күтеді және оған қуанады. Басын шайқап немесе қолды кері итеру арқылы назардың қажет еместігін білдіруге болады. Кейбір мекемелер белгілі бір топтық жыныстық қатынас аймақтарында жыныстық қатынасқа рұқсат береді немесе оны ынталандырады. Кейбір елдерде мұндай әрекеттерге тыйым салынған, сондықтан жыныстық қатынас жеке бөлмелерде ғана болуы керек. Гигиеналық себептермен бассейнде жыныстық қатынасқа тыйым салушылар да бар. Ұлыбританияда мұндай талаптарды әдетте жергілікті биліктің қоршаған ортаны қорғау бөлімі белгілейді.

Жыныстық жолмен берілетін аурулар

1980 жылдардың ортасынан бастап гомосексуалды моншаларына қарсы лоббилік әрекеттер күш алды, оларды жыныстық жолмен берілетін инфекциялардың (ЖЖБИ), әсіресе АИТВ-ның таралуына ықпал ететін жұқпаның ошағы деп айыптап, бұл кейбір елдерде олардың жабылуына әкелді (төмендегі «Құқықтық мәселелер» бөлімін қараңыз). Кейбір елдерде ЖЖБИ таралуынан қорқып, жеке бөлмелері бар моншалар жабылып, барлық жыныстық қатынастың ашық түрде жүзеге асырылатын және қауіпсіз жыныстық қатынасты сақтауға жауапты бақылаушылардың қадағалауында болатын секс-клубтарға басымдық берілді. Алайда, моншаларды қолдайтындар осы нысандарды жабу адамдардың қауіпсіз емес жыныстық қатынасқа түсуіне тосқауыл қоймайтынын атап көрсетеді. Моншалар ЖЖБИ таратуға жауапты деген немесе олай емес деген пікірдің ешқайсысы нақты дәлелденген жоқ, бірақ ЖЖБИ қорғалмаған жыныстық қатынас арқылы таралатыны белгілі. Сондықтан, кейбір моншалар мүшелік шартының бөлігі ретінде немесе кіру шарттары ретінде клиенттерден тек қана қауіпсіз жыныстық қатынаспен айналысатындарын жазбаша түрде растауды талап етеді, ал көптеген орындар тегін презервативтер, латекс қолғаптар және майлау заттарын ұсынады (немесе оларды сатып алуға мүмкіндік береді). Жаңа Зеландия мен Австралияда Жаңа Зеландияның СПИДке қарсы күрес қоры және Австралия СПИДке қарсы күрес ұйымдары федерациясының мүшелері осы орындарды пайдаланушыларға қауіпсіз жыныстық қатынас туралы ақпарат ұсынады. Кейбір моншаға қарсы белсенділер бұл шаралар жеткіліксіз деп санайды, әсіресе моншадағы жыныстық белсенділікті толық бақылау мүмкін емес екенін ескерсек; алайда, олар гомосексуалды моншаларды жабу кейбір ерлерді қоғамдық саябақтар мен әжетханаларда қауіпсіз емес немесе заңсыз жағдайларға түсіруі мүмкін екенін мойындайды, бірақ мұндай жағдайларда анальдық немесе көп серіктестік жыныстық қатынасқа түсу ықтималдығы төмендеуі мүмкін, ал олар ЖЖБИ жұқтыру қаупін арттырады. Басқалар бұл талаптарға қарсы шығып, моншалар қауіпсіз жыныстық қатынас туралы маңызды ақпарат көзі екенін айтады. Олар брошюралар мен қауіпсіз жыныстық қатынас туралы плакаттарды көрнекті жерлерге (көбінесе әр бөлменің қабырғаларында және ортақ аймақтарда) орналастырады, тегін презервативтер мен майлау заттарын ұсынады және жиі меймандардан тек қана қауіпсіз жыныстық қатынаспен айналысатындарын растауды талап етеді. Гейлер саны көп қалаларда ЖЖБИ және АИТВ-ға тестілеу және кеңес беру қызметтері тегін ұсынылуы мүмкін.

Есірткі мен алкоголь

Кейбір елдерде моншаларда алкоголь сатуға тыйым салынған. (Канадада, кейбір моншаларда алкоголь ұсынылатын жағдайда, алкоголь лицензиясы бар монша алкогольдік тексерулерге ұшырауы мүмкін, бұл белсенділердің пікірінше, көбінесе гомосексуалдық жыныстық белсенділікті реттеу үшін қолданылатын сылтау.) Көптеген моншалар көріне мас адамдарды кіргізбейді, бірақ клиенттерінің есірткі (әдетте марихуана, попперс, экстази, кокаин және кристалл мет) тұтынуын реттей алмайды немесе реттеуге шамалары жетпейді. Есірткі мен алкогольдің қолданылуы адамдарды қауіпті жыныстық қатынасқа түсуге бейімдеуі мүмкін. Жеке кеңістіктері жоқ секс-клубтарда есірткі тұтынуды бақылау оңайырақ болуы мүмкін. Кристалл мет қолдану қауіпті жыныстық мінез-құлыққа әкеп соғатыны белгілі, бірақ гомосексуалды кристалл мет қолданушылары көбінесе жыныстық қатынас үшін басқа қолданушыларды іздегендіктен, мұндай кездесулерді интернет арқылы ұйымдастыруды жөн көреді.

Проституция

Кейбір елдерде гетеросексуалдар мен гейлер моншаларын жалдамалы жігіттер массаж қызметтерін ұсыну арқылы клиенттер табу үшін пайдаланады, "толық қызмет" көбінесе жыныстық қатынасқа арналған эвфемизм ретінде қолданылады.

Америка Құрама Штаттары

Калифорнияда 1976 жылғы қаңтарда қабылданған "Ересектердің жыныстық қатынасқа келісімі туралы заң" гей-жауынгерлік орындарды және олардағы жыныстық қатынасты алғаш рет заңды етті. 1970 жылдары Сан-Францискодағы ең танымал екі гей-жауынгерлік орын, екеуі де SOMA ауданында орналасқан, 330 Ritch Street денсаулық клубы, ішкі дизайны миной сарайын еске түсіретін, және The Barracks, Фолсомға жақын 72 Hallam мекенжайындағы BDSM моншасы, әр бөлмесі әртүрлі BDSM сексуалдық қиялдарды іске асыруға арналған. 1978 жылы полиция қызметкерлері Сан-Францискодағы Полк Гулч ауданындағы Liberty Baths моншасына шабуыл жасап, үш клиентті "қоғамдық орында ұятсыз мінез-құлық көрсеткені үшін" ұстады, бірақ округтік прокурор кеңсесі көп ұзамай оларға тағылған айыптарды түсіріп тастады. Лос-Анджелес, Чикаго, Филадельфия, Атланта, Сиэтл, Беркли, Сан-Хосе, Кливленд, Портленд, Рино, Лас-Вегас, Детройт, Индианаполис, Даллас, Хьюстон, Денвер, Майами және Форт-Лодердейл – бұл Америка қалаларының кейбірінде моншалар әлі де жұмыс істеп тұр. 2010 жылдың 8 қазанында Техас штатындағы Club Dallas клубында полиция шабуылы кезінде он клиент және бір қызметкер ұсталды. Клиенттерге қоғамдық орында әдепсіздік жасағаны немесе жалаңаштанғаны үшін айып тағылды, ал қызметкерге полицияның жұмысына кедергі келтіргені үшін айып тағылды. Даллас полициясының гей қауымдастығының өкілі олардың бұл әрекеті шағымға жауап ретінде жасалғанын мәлімдеді.

Қытай

2008 жылдың наурыз айында Пекиндегі гей-моншаларға және гейлер жиналатын орындарға полицияның бірнеше рейдтері жүргізілді, нәтижесінде тұтқындаулар жасалып, моншалар жабылды. Бұл рейдтер Пекиндегі ең танымал екі «Оазис» моншасына қатысты. 2000 жылы полиция Гуанчжоудағы гей-спада 37 ер адамды проституция қылды деген айыппен ұстады. Қытайда гомосексуализм 1997 жылы заңдастырылды.

Германия, Австрия және Швейцария

Неміс тілді елдерде гомосексуализм 1969 жылы (және кейін) заңдастырылғаннан бері көптеген гей-сауналар (ер адамдарға арналған сауналар) бар. Ең көнелері – Мюнхендегі Deutsche Eiche (неміс емені) қонақ үйі, Ганновердегі Vulcan саунасы және Венадағы Kaiserbründ.

Швеция

1980 жылдары ЖИТС дағдарысы кезінде Швеция үкіметі 1987 жылы елдің қоғамдық денсаулық сақтау заңына, Инфекцияларды қорғау туралы заңға өзгерістер енгізу арқылы гей сауналарын (бастуклубтар) тыйым салды, бұл заң бұқаралық атымен "Бастуклубтар заңы" (SFS 1987:375) деп белгілі болды. Мақсаты – ВИЧ және басқа жыныстық жолмен жұғатын аурулардың таралуын тоқтату еді. Бұл заңды белгілі гей құқығын қорғау ұйымы РСФЛ сынға алды. 2004 жылдың 1 шілдесінде заңға түзетулер енгізілуіне байланысты гей сауналары қайта заңдастырылды. Заң күшін жойғаннан кейін ашылған алғашқы гей саунасы 2005 жылдың сәуірінде Стокгольмдегі "Клуб Вегас" болды.