Кіріспе

Омыртқалы жануарлардың ми сабасының ең алдыңғы бөлігі – ортаңғы ми.

Ортаңғы ми немесе мезенцефалон – ми сабасының ең ростральді бөлігі. Ол ми тұмсықтарынан, тегменттен және тектомадан тұрады. Ол функционалды түрде көру, есту, қозғалыс бақылауы, ұйқы мен ояну, ояулық (ессіздік) және температураны реттеумен байланысты. Бұл атау грек тіліндегі "мезос" – орта және "энкефалос" – ми сөздерінен шыққан. Анатомиясы. Ортаңғы ми – ми сабасының ең қысқа сегменті, ұзындығы 2 см-ден кем. Ол көбінесе артқы бас сүйегі қуысында орналасқан, ал жоғарғы бөлігі тенториялық ойықтың үстінен созылады. Ростральді бағытта ортаңғы ми айқын түрде екі жаққа қарай кеңейеді. Ортаңғы миды кесу әдетте осьтік бағытта екі деңгейде жасалады: жоғарғы колликулалар немесе төменгі колликулалар деңгейінде. Ортаңғы мидың құрылымын есте сақтаудың бір әдісі – осы қималарды (әсіресе жоғарғы колликулалар деңгейінде) аюдың кері беті ретінде елестету болып табылады, онда ми тұмсықтары құлақтарды, ми су құбыры ауызды, ал тектома – иекті құрайды; тегменттің айқын ерекшеліктері көздерді және беттің белгілі бір мүсіндік көлеңкелерін құрайды.

Даму

Эмбриональды даму кезінде мидың ортаңғы бөлігі (мезенцефалон деп те аталады) жүйке түтігінің екінші көпіршігінен пайда болады, ал осы бөлігінің ішкі жағы ми су құбырына айналады. Алдыңғы және артқы ми сияқты басқа екі көпіршіктен өзгеше, мидың ортаңғы бөлігі нейрондық дамудың қалған бөлігінде қосымша бөліністерге дамымайды. Ол басқа ми аймақтарына бөлінбейді, ал алдыңғы ми, мысалы, теленцефалон мен диэнцефалонға бөлінеді. Эмбриональды даму бойында мидың ортаңғы бөлігіндегі жасушалар үнемі көбейеді; бұл көбею арқалық жасушаларға қарағанда іштік жасушаларда күштірек болады. Сыртқа қарай кеңею әлі қалыптаспаған ми су құбырын қысып, жартылай немесе толық түрде бітелуіне, соның салдарынан туа біткен гидроцефалияға алып келуі мүмкін. Тектум эмбриональды даму кезінде жүйке түтігінің қанатты пластинасынан (ағарту пластинасынан) пайда болады.

Функция

Мезенцефалон ми сабасының бөлігі саналады. Оның қара заты базальды ганглияның моторлық жүйе жолдарымен тығыз байланысты. Адамның мезенцефалоны архаикалық, яғни оның жалпы архитектурасы ең көне омыртқалылармен ортақ. Қара зат және күрделі тегментальді аймақта өндірілетін допамин қозғалыс, қозғалысты жоспарлау, ояну, мотивация және адамнан бастап жәндіктер сияқты ең қарапайым жануарлардың үйренуіне қатысады. Еркек тышқандардың, ерікті түрде дөңгелекте жүгіруге қабілеттілігі үшін таңдап өсірілген желілерінің ортаңғы миы үлкейген. Ортаңғы ми көру және есту ақпаратын жеткізуге көмектеседі.

Қатынасты терминдер

"Тектальді тақта" немесе "квадригеминальді тақта" термині эмбриондағы сұр және ақ материяның қосылған жерін сипаттау үшін қолданылады.