Кіріспе

Солтүстік Америкадағы британдық колония (1681–1776)

Пенсильвания провинциясы, сондай-ақ Пенсильвания колониясы деп аталады, 1681 жылы Англия королі II Карлдан жер алған Уильям Пенн құрған британдық Солтүстік Америка колониясы болды. Пенсильвания атауы Уильям Пенннің әкесі, адмирал сэр Уильям Пенннің есімімен байланыстырылып, «Пенннің ормандарынан» алынған. Пенсильвания провинциясы қалпына келтіру кезеңінің екі маңызды колониясының бірі болды. Жеке меншік колонияның жарғысы Пенн отбасының қолында болды, бірақ Америка революциясынан кейін олар биліктен қуылды және Пенсильвания штаты алғашқы он үш штаттың бірі ретінде құрылды. Пенсильвания провинциясының құрамындағы жеке колония болған Делавэрдің төменгі округтері Америка революциясы кезінде бөлініп, Делавэр штаты құрылды және ол да алғашқы он үш штаттың біріне айналды. Бұл колонияға ағылшын квакерлері, немістер және шотланд-ирланд шекарашылары қоныстанды. Ленапе тайпасы квакерлермен бейбіт қарым-қатынас орнатты. Алайда, бейбіт өмір сүруді қолдаған Уильям Пенн мен Таманенд қайтыс болғаннан кейін соғыстар басталды. Квакерлер дін бостандығын жақтағанмен, Ленапе мифологиясын қарапайым халықтың нанымы деп есептеді. Пенсильвания провинциясының астанасы Филадельфия ірі теңіз порты мен сауда қаласы ретінде қалыптасты, сондай-ақ Америка революциясына түрткіс болған ой-пікірлердің, жазулардың және жоспарлаудың орталық орны болды. XVIII ғасырда Филадельфия Лондоннан кейін Британ империясының екінші ірі қаласы болды. Америка революциялық соғысынан кейін Филадельфия 1800 жылға дейін ұлттың астанасы болды, содан кейін Вашингтон қаласында жаңа астана салынды.

Үкімет

Пенсильвания провинциясының отаршылдық үкіметі 1683 жылы Уильям Пенннің «Үкіметтік қағидалары» арқылы құрылды. Пенн губернатор болып тағайындалды, ал 72 мүшелі провинциялық кеңес және ірі Бас Ассамблея провинцияны басқаруға жауапты болды. Бас Ассамблея, сондай-ақ Пенсильвания провинциялық Ассамблеясы ретінде танылған, үкіметтің ең ірі және ең өкілді тармағы болды, бірақ оның өкілеттіктері шектеулі болды. 1683, 1696 және 1701 жылдары үкіметтің келесі қағидалары жасалды. Төртінші қағида, «Артықшылықтар хартасы» деп те аталады, Америка революциясына дейін күшінде болды. Сол кездегі революционерлер Провинциялық Ассамблеяны тым консервативті деп санады, Бас Ассамблеяның билігін мойындамады және жаңадан құрылған мемлекет үшін 1776 жылғы Пенсильвания Конституциясын қабылдаған Бірінші Континенттік Конгрессті Филадельфияда өткізді, сондай-ақ жаңа Пенсильвания Бас Ассамблеясын құрды. Пенн – ағылшын жылжымайтын мүлік кәсіпкері, философ, квакер, Пенсильвания провинциясын құрған және демократия мен діни бостандықты қолдаған адам. Ол көптеген шарттар арқылы Ленапе тайпасымен бейбіт және жақсы қарым-қатынас орнатуымен белгілі болды. Пенннің басшылығымен Филадельфия жоспарланып, дамытылды және 1800 жылға дейін ең ірі қала және ұлттық астана болып қызмет етті, содан кейін Нью-Йорк халқы оны басып өтті және Вашингтонда жаңа ұлттық астана салынды.

Округтер

Патша Карл II-ден жер берілгеніне қарамастан, Пенн жерді жергілікті американдықтардан сатып алуға ұмтылды. Ленапе тайпасы қазіргі Филадельфияның жанындағы жердің көп бөлігін бақылап, олардан кету үшін ақы төленуін күтті. Пенн және оның өкілдері (жер иелері) Делавэр тайпасымен және оның патшалық грантындағы жерге мүдделі басқа тайпалармен бірнеше шарттар жасасты. Алғашқы шарттар 1682 және 1684 жылдар аралығында Нью-Джерси мен қазіргі Делавэр штатындағы бұрынғы Делавэр колониясы арасындағы жерлер үшін жасалды. Осылайша провинция алдымен үш округке, сондай-ақ Делавэр шығанағындағы төменгі үш округке бөлінді. Шығыстағы Бакс округі, Филадельфия округі және батыстағы Честер округі.

Төменгі округтер

Делавэр провинциясының төменгі округтері жеке колония құрап, қазіргі Делавэр штатын құрайтын үш округтен тұрды: ең солтүстік – Нью-Кэстл, ең оңтүстік – Суссекс және Нью-Кэстл мен Суссекс округтерінің арасында орналасқан Кент. Олардың шекаралары бүгінгі күнге дейін өзгерген жоқ.

Жаңа жерлер мен жаңа округтер

18 ғасырдың бірнеше онжылдығында американдықтармен қосымша шарттар жасалды. Колонияның иелері 1718, 1732, 1737, 1749, 1754 және 1754 жылдары колонияның шекараларын солтүстік және батысқа қарай кеңейтті, бұл шекаралар әлі де бастапқы патшалық рұқсатының шегінде болды. Сонымен қатар, Филадельфия академиясы мен колледжі, Пенсильвания жеке университетінің алдағысы, екеуі де ашылды. Бенджамин Франклин осы екі мекемені, сондай-ақ Филадельфиядағы "Юнион Файр Компани" өрт сөндіру компаниясын он бес жыл бұрын, 1736 жылы құрған. Сол сияқты, 1751 жылы Пенсильвания штатының үйі Филадельфиядағы Пенсильвания штатының үйіне салынып жатқан жаңа қоңырау мұнарасы үшін "Еркіндік қоңырауы" деп аталатын жаңа қоңырауқа тапсырыс берді.

Жергілікті халықтар арасындағы қарым-қатынастар

Уильям Пенн Америка Құрама Штаттарындағы жергілікті американдықтармен әділ қарым-қатынас жасауды міндеттеді. Бұл жергілікті тайпалармен, әсіресе Ленапе және Сускехана тайпаларымен, көптеген басқа колонияларға қарағанда едәуір жақсы қарым-қатынас орнатуға әкелді. Квакерлер бұрын индейлерге құрметпен қараған, олардан ерікті түрде жер сатып алған және тіпті сот алқасында индейлер мен ақтардың тең өкілдігі болған. Вольтердің сөзіне сәйкес, Шакамакс келісімі "индейлер мен христиандар арасында жасалған, ешқашан бұзылмаған жалғыз келісім" болды. Квакерлер сондай-ақ Жаңа Англияның индейлер соғысына ешқандай көмек көрсетуден бас тартты. 1737 жылы колония жергілікті Ленапе тайпасынан көбірек жер алу үшін өзінің саяси беделінің көп бөлігінен айныды.

Қосымша есеп айырысудың шектері

Колония өскен сайын, колонистер мен британдық әскери күштер штаттың батыс жартысындағы жергілікті халықтармен қақтығысқа келіп тірелді. Ұлыбритания Француз және Үнді соғысы кезінде көршілес Огайо аймағын бақылау үшін Франциямен күресті. Британдықтардың жеңісінен кейін, 1763 жылы аумақ оларға ресми түрде берілді және Британ империясының бір бөлігіне айналды. Француз және Үнді соғысы аяқталып, Понтиак соғысы басталған кезде, 1763 жылғы Корольдік жарлығы Аппалачи тауларының ар жағындағы жерлерге отарлауға тыйым салды, бұл үнді тайпалары пайдаланып жүрген жерлерге қоныс аударушылардың енуін болдырмау мақсатында жасалды. Бұл жарлық ең көп Пенсильвания және Вирджиния тұрғындарына әсер етті, себебі олар екеуі де қазіргі Питтсбург қаласындағы Форт-Питтің төңірегіндегі жерлерге қарай бәсекелесіп асығып келген еді.

Жалпы көздер

Ламбертон, Е. В. және басқалар. «Пенсильванияның отарлық кітапханалары». *The Pennsylvania Magazine of History and Biography*, 42-том, 3-сан, 1918, 193–234 беттер. онлайн
Леонард, Жанна де Лурд. «Колониялық Пенсильваниядағы сайлаулар». *William and Mary Quarterly*, 11(3), 1954, 385–401 беттер. онлайн
Нэш, Гэри Б. *Квакерлар және саясат: Пенсильвания, 1681–1726* (Princeton UP, 1993)
Смоленский, Джон. «Денеге сіңген саясат: Пакстон көтерілісі және колониялық Пенсильваниядағы азаматтық мәдениеттің гендерлік сипаттамасы». *Early American Studies*, 14(2) (2016): 377–407. онлайн
Смоленский, Джон. *Достар мен жаттар: Колониялық Пенсильванияда креол мәдениетінің қалыптасуы* (Пенсильвания университеті баспасы, 2010).
Талли, Алан. *Америка саясатын қалыптастыру: Отарлық Нью-Йорк пен Пенсильваниядағы идеалдар, мүдделер және институттар* (JHU Press, 2019).