Кіріспе
0-ден басқа нөлдік бөлгіштері жоқ бірлік сақина; интеграл домендердің коммутативті емес жалпылауы. Алгебрада домен – 1=ab = 0 болса, 1=a = 0 немесе 1=b = 0 екенін білдіретін нөлдік емес сақина. (Кейде мұндай сақина "нөлдік көбейту қасиетіне ие" деп айтылады.) Басқаша айтқанда, домен – 0 жалғыз сол жақтан нөлге бөлетін элемент (немесе, эквивалентті, жалғыз оң жақтан нөлге бөлетін элемент) болатын сақина. Коммутативті домен интегралдық домен деп аталады. Математикалық әдебиетте "домен" анықтамасының әртүрлі нұсқалары кездеседі.
In algebra, a domain is a nonzero ring in which 1=ab = 0 implies 1=a = 0 or 1=b = 0. (Sometimes such a ring is said to "have the zero product property".) Equivalently, a domain is a ring in which 0 is the only left zero divisor (or equivalently, the only right zero divisor). A commutative domain is called an integral domain. Mathematical literature contains multiple variants of the definition of "domain".
Мысалдар мен мысалдар емес
Сақина домен емес, себебі осы сақинадағы 2 және 3-тің бейнелері 0-ге тең көбейтіндісі бар нөлден өзге элементтер. Жалпы алғанда, оң бүтін сан үшін сақина, егер және тек қана ол жай сан болса, домен болады. Аяқталған домен Веддерберннің кішкентай теоремасы бойынша автоматты түрде аяқталған өріс болып табылады. Квартерниондар коммутативті емес домен құрайды. Жалпы алғанда, кез келген бөліну алгебрасы домен болып табылады, себебі әрбір нөлден өзге элемент инверттелуге ие. Барлық Липшиц кватерниондарының жиыны, яғни a, b, c, d бүтін сандар түріндегі кватерниондар, кватерниондардың коммутативті емес қосалқы сақинасы, демек, коммутативті емес домен. Сол сияқты, барлық Хурвиц кватерниондарының жиыны, яғни a, b, c, d-ның барлығы бүтін сандар немесе барлығы жарты бүтін сандар түріндегі кватерниондар, коммутативті емес домен болып табылады. n ≥ 2 үшін матрицалық сақина Mn(R) ешқашан домен бола алмайды: егер R нөлден өзгеше болса, мұндай матрицалық сақинада нөлден өзге бөлгіштер және тіпті 0-ден өзге нөлдік элементтер болады. Мысалы, E12 матрицалық бірлігінің квадраты 0-ге тең. Векторлық кеңістіктің тензорлық алгебрасы, немесе эквивалентті түрде, өріс үстінде коммутацияланбайтын айнымалылардағы полиномдар алгебрасы – домен. Бұл коммутативті емес мономиалдарға рет қою арқылы дәлелдеуге болады. Егер R домен болса және S – R-дің Оре кеңейтілмесі болса, онда S домен болады. Вейль алгебрасы коммутативті емес домен болып табылады. Кез келген Ли алгебрасының өріс үстіндегі әмбебап орауыш алгебрасы – домен. Дәлелдеуде әмбебап орауыш алгебрасының стандартты сүзгісі және Пуанкаре – Биркхофф – Витт теоремасы қолданылады.
Интегралды доменнің спектрі
Нөлдік бөлгіштердің топологиялық түсіндірмесі бар, кем дегенде коммутативті сақиналар жағдайында: R сақинасы тұтас домен болып табылады, егер және тек егер ол қысқартылған және оның спектрі Spec R тұтас топологиялық кеңістік болса. Бірінші қасиет көбінесе кейбір инфинитезимальді ақпаратты кодтайтын болып саналады, ал екіншісі геометриялық сипатта болады. Мысал ретінде: k[x, y]/(xy) сақинасы, мұнда k – өріс, домен емес, себебі бұл сақинадағы x және y-тің бейнелері нөлдік бөлгіштер. Геометриялық тұрғыдан қарағанда, бұл осы сақинаның спектрі – 1=x = 0 және 1=y = 0 түзулерінің бірігісі – тұтас емес екендігімен сәйкес келеді. Шындығында, осы екі түзу оның тұтас құрамдас бөліктері болып табылады.