Теннесси өзені атынан аталған Одақтың әскері

Кіріспе

Теннесси өзенінің атымен аталатын Теннесси армиясы.

Америка Азаматтық соғысы кезіндегі Одақ армиясының бірлігі.
"Теннесси армиясы" терминінің Одақ армиясында алғаш рет 1862 жылдың наурыз айында қолданылғаны белгілі, бұл "Батыс Теннесси армиясы" деп аталатын Одақ күштерін сипаттау үшін пайдаланылды. Бұл генерал-майор Улисс С. Гранттың басқаруындағы Одақтың Батыс Теннесси округіндегі әскерлері болатын. Осы мақалада Гранттың 1861–1862 жылдардағы басқарулары – Оңтүстік-Шығыс Миссури округі және Каир округі де қамтылған, өйткені Грант Белмонт шайқасында және Генри-Донелсон науқанында жетекшілік еткен әскерлер сол кезеңде Теннесси армиясының ядросы болды. 1862 жылдың сәуірінде Гранттың әскерлері қанды Шило шайқасында ауыр сынақтан өтті. Содан кейін, Грант үшін жігерсіздік пен алаңдаушылыққа толы алты ай ішінде оның армиясы екі басқа Одақ армияларымен бірігіп, салыстырмалы түрде қансыз Коринф қоршауын жүргізді, содан кейін Теннесси мен Миссисипиде Одақ позицияларын ұстауға тырысты. 1862 жылдың қазан айында Гранттың басқаруы қайта құрылды және Теннесси департаменті ретінде департаменттік мәртебеге көтерілді; оның басқаруының атауы ресми түрде оның армиясымен үйлестірілді. Грант осы күштерді 1863 жылдың 4 шілдесінде Виксбургтегі маңызды жеңісіне дейін басқарды. Уильям Тэкумсе Шерман бастаған басқа генералдардың басшылығымен армия Чаттануга науқанынан бастап Ноксвиллді босату, Меридиан науқаны, Атланта науқаны, Теңізге науқаны, Каролиналар науқаны және соғыстың аяқталуымен таратылуға дейін жүріп, шайқасты. 1867 жылы, көбінесе Атланта науқаны туралы сөйлегенде, генерал Шерман Теннесси армиясының "ешқашан тоқтатылмаған, әрқашан жеңіске жеткен, қозғалысы соншалықты жылдам, шабуылға соншалықты құштар болғанын, ол "қамшы" деген атауға лайық екенін, ол қауіп болғанда күндіз де, түні де, күн сәулесі де, дауыл да ешқашан тоқтамайтын" деді.

Тарих

Тарих Теннесси армиясын Азамат соғысы кезінде Одақтың ең маңызды әскерлерінің бірі ретінде еске алады, бұл армия Одақтың ең белгілі екі генералы – Улисс С. Грант пен Уильям Текумсе Шерманмен тығыз байланысты. Сондықтан, соғыс кезіндегі жиі әскери қайта ұйымдастырулар мен терминологияның еркіндігі осы армияның ресми түрде қашан құрылғанын анықтауды қиындатады. Теннесси армиясын құраған "әскерлер ядросы" алғаш рет 1861–1862 жылдары, Грант штаб-пәтері Каирде (Иллинойс штаты) орналасқан кезде қалыптасқан. Бұл әскерлер Гранттың келесі басқаруында, Батыс Теннесси округінде де жалғасты; олар кейде, және бәлкім, дұрысырақ айтқанда, "Батыс Теннесси армиясы" деп аталды. Дегенмен, армия хаттары 1862 жылдың наурыз айынан бастап "Теннесси армиясы" терминін қолдана бастады; бұл термин тез арада кеңінен таралды және Гранттың басқаруы 1862 жылдың қазан айында Теннесси департаменті мәртебесіне көтерілгенде табиғи түрде сақталды. Соғыс барысында Теннесси армиясының бөлімдері көптеген тапсырмаларды орындады, ал армия көптеген бөлімшелерді қосу және алып тастау арқылы өзгерді. Мұндай дамулардың бәрін, тіпті корпус деңгейінде де, толыққанды жазбаға түсіру мүмкін емес. Оның орнына, бұл мақалада армияның дамуының негізгі бағыттары мен ең есте қаларлық іс-қимылдары сипатталады. Кез келген уақытта көптеген әскерлер осы жерде талқыланбаған іс-шараларға қатысты. Мысалы, 1863 жылдың сәуір айында Гранттың департаменттік күшінің жартысынан азы ғана Виксбург науқанына тікелей қатысты.

Каир және Белмонт шайқасы

1861 жылдың қыркүйегінде бригада генералы Улисс С. Грант, сол кезде Одақтың Батыс департаментінде генерал-майор Джон Фримонтқа бағынышты болды, Оңтүстік-Шығыс Миссури ауданының басқаруын қабылдады; Грант штабын Иллинойс штатының Каир қаласында орнатты. Гранттың соғыс кезіндегі көмекшілерінің бірі Джон А. Роулинс кейіннен «осы сәттен бастап Теннесси армиясының өсуі мен ұйымдастырылуы басталды» деді. Бірнеше күннен кейін, Конфедерацияның Миссисипи өзеніндегі Кентукки штатының Колумбус қаласын басып алуына байланысты, Грант Теннесси өзені Огайо өзенімен қосылатын жердегі Кентукки штатының Падука қаласын басып алу үшін шағын күшті жетектеді; Грант осылайша стратегиялық маңызды қаланы басып алуға жасалған Конфедерацияның әрекетіне тосқауыл қойды. Падука бірден бригада генералы Чарльз Ф. Смит басқаратын жеке Одақ командованиесіне айналды, ол көп ұзамай Камберленд өзені мен Огайо өзенінің тоғысында орналасқан Кентукки штатының Смитленд қаласын басып алды. Роулинстің сөзіне сүйенсек, Гранттың әскерлері үшін «жауынгерлік атаумен белгіленген алғашқы шайқас» Миссури штатының Фредериктаун қаласында болды, онда Гранттың әскерлерінің бір бөлігі М. Джефф Томпсон басқаратын Конфедерация әскерлерін жеңуге көмектесті. Гранттың өзінің алғашқы қақтығысы 7 қарашада Миссисипи өзенінің қарсы жағында, Кентукки штатының Колумбус қаласының қасындағы Миссури штатының Белмонт қаласында болды. Грантқа бригада генералы Джон А. МакКлернанд қосылды, олар су арқылы шамамен 3000 адамнан тұратын күшті Белмонтқа жеткізді, Конфедерация лагерьлеріне еніп, содан кейін көліктерін қайтарып алу үшін кері жолмен шайқасты. Гранттың алғашқы шайқастағы шығындары шамамен 500 адамды құрады; Конфедерацияның шығындары да осыған ұқсас болды. Грант жеңіліске ұшырағанымен, ол жақсы жаңалықтарды таратты. Роулинс хабарлағандай, бұл шайқас генерал Гранттың «өзінің пікірін растады», ол «жеткілікті санда адамы болғанда әрқашан шайқасқа түсуі керек» екенін түсінді. Сондай-ақ қараша айында Джон Фримонт Сент-Луистегі басқаруын жоғалтты, оның орнына генерал-майор Генри В. Халлек тағайындалды, оның басқаруы Миссури департаменті деп аталды.

Генри-Донельсон жорығы

20 желтоқсанда Гранттың әскері К. Ф. Смиттің жасағын қосып, «Каир округі» деп қайта аталды. 1862 жылдың ақпан айында Грант Теннесси өзеніндегі Генри бекінісіне және Камберленд өзеніндегі Донельсон бекінісіне қарсы одақтың әскери науқанын жетекшілік етті. Бұл науқанға арналған оның әскері шамамен 27 000 адамнан тұратын, олар үш дивизияға бөлінді: Джон МакКлернанд (1-ші дивизия), К. Ф. Смит (2-ші дивизия) және бригада генералы Льюис Уоллес (3-ші дивизия). Грант бастапқыда Теннесси өзенімен (оңтүстікке қарай) Генри бекінісіне тек екі дивизиямен – МакКлернанд пен Смитпен жол тартты. 6 ақпанда, әскерін шабуылға дайындауға үлкермес бұрын, бекініс АҚШ Әскери-теңіз күштерінің Батыс флотилиясының қолбасшысы, флаг-офицер Эндрю Х. Футке берілді. Бірнеше күннен кейін, қысқы ауа-райында Гранттың екі дивизиясының көп бөлігі құрлықпен Донельсон бекінісіне шабуыл жасады. Бұл бекініс Камберленд өзенінде орналасқан және Генри бекінісінен 12 миль (19 км) қашықтықта еді. Одақтың қосымша полктері су арқылы Донельсон бекінісіне келді және Лью Уоллес басқаратын жаңа 3-ші дивизия құрылды. Донельсон бекінісі үшін шайқас 13 ақпанда басталды және қатал шайқастардан кейін 16 ақпанда шамамен 15 000 конфедерат әскерінің толыққанды қарсылықсыз тапсыруымен аяқталды. «Теннесси армиясы» деген атау пайда болуға бір ай қалған болса да, Генри-Донельсон науқанында Гранттың басшылығындағы үш дивизия осы әйгілі армияның ядросын құрады және оның болашақ жеңістерін болжаған маңызды жеңіске жетті. Бір тарихшы олардың Генри-Донельсон науқанындағы жетістіктерін «соғыстағы одақтың алғашқы маңызды жеңісі» деп сипаттайды. Оның нәтижесінде Конфедерацияның батыс қорғаныс шебі бұзылып, Кентукки одақтың құрамына енді және Оңтүстік, әсіресе Теннесси, жауапкершілікке ашылды. Тағы бір тарихшы Гранттың әскерінің «науқан барысында ерлік пен төзімділік көрсеткенін» және «қатаң шайқас жеңіске әкелетінін» осыдан үйренгенін айтады. Науқанның айқын табысының нәтижесінде Грант, МакКлернанд, Смит және Уоллес еріктілердің генерал-майоры шеніне көтерілді. Грант, әсіресе, капитуляцияның басқа шарттарына келіспегені үшін «Толыққанды қарсылықсыз тапсыру» Гранты деп халыққа танылды.

On December 20, Grant's command was reconfigured to include C. F. Smith's and renamed the District of Cairo. From that perch, in February 1862, Grant led the Union campaign against Fort Henry, on the Tennessee River, and Fort Donelson, on the Cumberland River. His troops for this campaign eventually numbered approximately 27,000 men, divided into three divisions commanded, respectively, by John McClernand (1st Division), C. F. Smith (2nd), and Brig. Gen. Lewis Wallace (3rd). Grant initially moved up the Tennessee River (southward) to Fort Henry with only two divisions, McClernand's and Smith's. On February 6, even before he could organize his force for attack, the fort surrendered to U. S. Navy Flag Officer Andrew H. Foote, commander of the Western Flotilla. Several days later, in winter conditions, most of Grant's two divisions marched overland to attack the more formidable Fort Donelson, situated on the Cumberland River but only 12 mile (19 km) away from Fort Henry. Additional Union regiments arrived at Fort Donelson by water; these were formed into the new 3rd Division under Lew Wallace. The Battle of Fort Donelson began on February 13 and, after sharp fighting, concluded on February 16 with the unconditional surrender of the remaining Confederate garrison of approximately 15,000. Although it would still be a month before the term "Army of the Tennessee" came into use, the three divisions that served under Grant in the Henry Donelson campaign were the nucleus of that famous army and had now won an important victory that foreshadowed its later successes. One historian describes their accomplishments in the Henry Donelson campaign as the "first significant Union triumph in the war"; its fruits included breaking the Confederacy's western line of defense, securing Kentucky to the Union, and opening the South, especially Tennessee, to invasion. Another historian notes that Grant's troops "had performed prodigies of valor and endurance during the campaign" and had learned from it that "hard fighting would bring success." As a result of the campaign's conspicuous success, Grant, McClernand, Smith, and Wallace were all promoted to the rank of major general of volunteers. Grant in particular became a national celebrity—"Unconditional Surrender" Grant—for his refusal to allow any other terms of surrender.

Шило және Қорынттың қоршалуы

1862 жылдың 14 ақпанында Донелсон науқаны кезінде Грантқа жаңадан құрылған Батыс Теннесси округінің басқаруы тапсырылды; оның әскерлері көп ұзамай "Теннесси армиясы" деп атала бастады, "Батыс Теннесси армиясы" емес. Келесі бірнеше айда Грант екі рет басқаруын жоғалту қаупіне ұшырады, бұл армияның болашақ бағытын және мінезін өзгертіп, оны осы кезеңдегі табыстың маңызды факторы – басшылықтың сабақтастығынан айыруы мүмкін еді. Наурыздың басында Гранттың жоғары тұрған офицері, Миссури департаментінің қолбасшысы генерал-майор Генри В. Галлек, Грантке Теннесси өзенімен жорық жүргізуді, жақында басып алынған Форт-Генриден бастауды тапсырды. Бірақ 4 наурызда Галлек Грантке экспедицияның далалық басқаруын С.Ф. Смитке беруге бұйырды; бұл бұйрық кәсіби қызғанышқа және Галлектың әкімшілік қиындықтарға байланысты Грантке сенімсіздік танытуына байланысты болды. Смит экспедицияны бастапқыда Саванна, Теннесси қаласында, Форт-Генриден оңтүстікке қарай шамамен 160 км жерде, өзеннің шығыс жағында орналастырды. Ол жақын арада әскерлерін оңтүстікке қарай 14 км және өзеннен арғы бетке қарай, Питтсбург десанты деген жерге орналастыра бастады. Осы уақытта Галлектың басқаруы кеңейтіліп, Миссисипи департаменті деп аталды, және Галлек Грантты далалық басқаруға қайта тағайындады, мүмкін президент Авраам Линкольннің жеке тікелей араласуынан. Грант 17 наурызда әскеріне қосылды. Сәуірдің басына қарай Гранттың әскері шамамен 50 000 адамға жетті, олар алты дивизияға бөлінді. Үш жаңа дивизияны бригадир генералдар Стивен А. Хёрлбут (4-дивизия), Уильям Текумсе Шерман (5-ші) және Бенджамин М. Прентисс (6-шы) басқарды. Сонымен қатар, бригадир генерал В.Х.Л. Уоллес Смиттың 2-дивизиясының басқаруын қабылдады, себебі Смит ауыр жарақат алғандықтан. 6 сәуірде Гранттың күштері Азамат соғысының сол кезге дейінгі ең қанды шайқасы – Шило шайқасын өткізді, онда Конфедерация күштері Миссисипи штатының Коринф қаласынан көбінесе байқалмай алға жылжып, Питтсбург десантында орналасқан бес одақтық дивизияға шабуыл жасады. Шайқастың алғашқы күні тосыннан шабуылға ұшыраған және бекінісі жоқ әскерлер қаһармандықпен шайқасып, көптеген шығынға ұшырады. Бірақ күні кешкісін генерал-майор Дон Карлос Бьюэллдің Огайо армиясының күштері Грантке көмекке келді, түнде және келесі күні тағы да көп әскер келді. Грант өзінің 3-ші дивизиясының кешкі келгенімен де нығайтылды; Лью Уоллес және оның әскерлері Крамптың десантынан Питтсбург десантына баяу жетті. Бьюэлл мен Уоллес күштерімен нығайтылған Грант 7 сәуірде Конфедерация күштеріне қарсы шабуыл жасап, оларды шайқас алаңынан ығыстырып, Коринфке қарай кері шегіндірді. Бір тарихшы былай деп жазды: "Гранттың Шилодағы жеңісі, қанды болғанымен, Миссисипи аңғарындағы Конфедерацияның мүддесін қиратты". Бірақ шайқастан кейін Гранттың дайындықсыздығына байланысты көп сын айтылды, Шерман еріктілердің генерал-майорына тез көтерілді, Прентисс тұтқындалды, В.Х.Л. Уоллес қаза тапты және Грант Лью Уоллеске деген сенімін жоғалтты. Сонымен қатар, Смит сәуір айында аяғының жарақатынан туындаған асқынулардан қайтыс болды. Шилодан кейін Гранттың басшылығына екінші қауіп төнді, сонымен қатар Теннесси армиясының болашағында маңызды рөл атқаратын көп әскерлік операциялардың алдын ала көрінісі болды. Бұрынғы жоспарға сәйкес, Гранттың ведомстволық бастығы генерал Галлек Питтсбург десантына келіп, даладағы басқаруды өз қолына алды. Коринфтегі теміржол торабында жиналған Конфедерация күштеріне қарсы әрекет етуді көздеген Галлек 100 000-нан астам адамнан тұратын әскер тобын жинап, ұйымдастырды. Оның құрамына Гранттың Теннесси армиясы, Бьюэллдің Огайо армиясы және генерал-майор Джон Поуптың Миссисипи армиясы кірді. 30 сәуірде Галлек бұл күшті үш корпусқа (немесе "қанатқа") және резервке бөлді. Сол жақ қанатты Поуп, орталық қанатты Бьюэлл, оң жақ қанатты генерал-майор Джордж Х. Томас, ал резервті Джон Макклернанд басқарды. Гранттың 1-ші және 3-ші дивизиялары резервті құрады; оң жақ қанатта Гранттың 2-ші, 4-ші, 5-ші және 6-шы дивизиялары және Томастың Огайо армиясынан шыққан дивизиясы болды. Басқаша айтқанда, Галлек Томасты Огайо армиясының дивизиялық басшысы қызметінен алып, оң жақ қанаттың қолбасшысы ретінде Гранттың көптеген әскерлерін оған берді. Галлек Грантты бүкіл 100 000 адамнан тұратын күштердің екінші басшысы етіп тағайындады, сонымен қатар Грантты "Теннесси армия корпусының" (оң жақ қанат және резерв) басшысы ретінде бекітті. Галлектың Грантқа қатысты осы әрекеттерінің себептерін анықтау қиын. Бірақ Грант Шилоға байланысты көп сынға ұшырады және жақын арада оның екінші басшылық лауазымы "сәуекелдікке" тең және тұтқынға алуға ұқсас екенін айтты; оның шағымдарының бірі – Грантке бағынышты номиналды дивизия командирлеріне Галлек тікелей бұйрық бергені болды. Осы қиын басқару құрылымы Грант үшін ұятты болды, Галлектың күштері Коринфке дейін 32 км қашықтықты мамыр айы бойы, үнемі бекініс салғанда жылжуға кетті. Бұл Коринфтің қоршауы Конфедерация күштерінің 29-30 мамыр түні қаланы тастап кетуімен аяқталды. Грант кейінірек Галлектың осы науқан мен одан кейін толыққанды жетіспегенін айтты. Бірақ Уильям Текумсе Шерман, Томастың оң жақ қанатында дивизияны басқарған, осы науқанды Галлектың күштері үшін, соның ішінде Теннесси армиясы үшін маңызды оқу кезеңі деп есептеді: "[Бұл] біздің әскерлерімізге күзет және күзетшілік міндеттерін орындауға және ашық ауада өмірге бейімделуге көмектесті; және Коринфке жеткенге дейін, менің ойымша, бұл армия континенттегі ең жақсы армия болды". Коринф алынғаннан кейін Грант наразылық танытып, басқаруын тастап кетпекші болды, бірақ Шерман оны қызметте қалуға ынталандырды. Гранттың осы кезеңдегі тәжірибесі оның Шерманмен жақсы қарым-қатынасының және Джордж Томаспен салқын қарым-қатынасының себебінің бірі ретінде жиі айтылады. Өз кезегінде, Грант пен Шерман арасындағы сенім Теннесси армиясының болашақ тиімділігіне маңызды үлес қосты. Бірақ жақын арада Галлек Коринф науқаны үшін қабылданған көп корпустық ұйымды жойды және үлкен күшін таратуды бастады. 10 маусымда Галлек Грантты "Теннесси армиясының" тікелей басқаруына қайта тағайындады; Бьюэлл Чаттануга, Теннессиге жіберілді; және кезең-кезеңмен Джордж Томас және оның дивизиясы Теннесси армиясынан бөлініп, Бьюэллдің армиясымен қайта қызметке кірісті. Департаменттік қолбасшы Галлек Коринфте болғанда, Грант Батыс Теннесси округінің штаб-пәтерін жаңадан басып алынған Мемфис, Теннессиде орнатты, "оның әскерлері Миссисипи-Теннесси шекарасы бойындағы бірнеше теміржол станцияларына таралып кетті". Осылайша, Шилодан бұрын да, кейін де басшылығына төнген қауіптерден аман қалған Грант "Теннесси армиясын өзінің [бейнесінде] құруға" мүмкіндік алды, "оның фактілерге негізделген тұрақтылығы мен қатал агрессивтігін" көрсетеді. Бірден туындаған нәтиже – 16 шілдеде Галлек Гранттың Батыс Теннесси округін кеңейтіп, оған Алабама және Миссисипи штаттарының бөліктерін, сондай-ақ генерал-майор Уильям С. Роукранс басқаратын Миссисипи армиясын қосты. Грант кеңейтілген жауапкершіліктеріне бақылықты жүзеге асыру үшін штаб-пәтерін Коринфке (кейінірек Джексон, Теннесси) көшірді. Көп ұзамай ол осы кеңейтілген басқарудан төрт дивизияны – Джордж Томас пен Роукранстың Миссисипи армиясынан үш дивизияны – Бьюэллдің Огайо армиясына жоғалтты; бұл шығындар Гранттың күштерін шамамен 80 000 адамнан 50 000-нан астам адамға дейін азайтты.

On February 14, 1862, during the Donelson campaign, Grant was given command of the newly created District of West Tennessee; it appears that his troops soon came to be called the "Army of the Tennessee" more often than the "Army of West Tennessee." Over the next several months, Grant twice was in danger of losing his command, a development that doubtless would have changed the future course and character of the army and perhaps deprived it at this early stage of one source of its future success—continuity of leadership. In early March, Grant's superior, Maj. Gen. Henry W. Halleck, then in command of the Department of the Missouri, assigned Grant to lead an expedition up the Tennessee River from the recently captured Fort Henry. On March 4, however, Halleck ordered Grant to give field command of the expedition to C. F. Smith; this order has been variously attributed to professional jealousy and to Halleck's lacking confidence in Grant due to certain administrative difficulties. Smith initially established the expedition at Savannah, Tennessee, a town on the east side of the river approximately 100 river miles (160 km) south of Fort Henry. He soon began staging troops at a point—Pittsburg Landing—nine miles (14 km) further south and across the river. Meanwhile, Halleck's command was enlarged and renamed the Department of the Mississippi, and Halleck restored Grant to field command, perhaps because of personal intervention by President Abraham Lincoln. Grant joined his army in the field on March 17. By early April, Grant's army had grown to a total of roughly 50,000 men, organized into six divisions. The three new divisions were commanded by Brig. Gen. Stephen A. Hurlbut (4th Division), Brig. Gen. William Tecumseh Sherman (5th), and Brig. Gen. Benjamin M. Prentiss (6th). In addition, Brig. Gen. W. H. L. Wallace took command of Smith's 2nd Division due to the latter's having suffered a debilitating leg injury. On April 6–7, Grant's forces fought the bloodiest battle of the Civil War to that time, the Battle of Shiloh, when Confederate forces advanced largely undetected from Corinth, Mississippi, and attacked the five Union divisions staged at Pittsburg Landing. On the first day of the battle, the surprised and unentrenched army fought desperately and suffered many casualties. However, long expected elements of the Army of the Ohio, under Maj. Gen. Don Carlos Buell, arrived to reinforce Grant late that day, with many more troops arriving overnight and the following day. Grant was also bolstered by the evening arrival of his own 3rd Division; Lew Wallace and his troops had been slow arriving at Pittsburg Landing from their separate position at Crump's Landing. Substantially reinforced by Buell and Wallace, Grant counterattacked the Confederate forces on April 7 and drove them from the field and back toward Corinth. "Grant's victory at Shiloh," one historian has written, "bloody and bitter though it was, doomed the Confederate cause in the Mississippi valley." In the near term, however, the battle resulted in much criticism against Grant for lack of preparedness, swift promotion to major general of volunteers for Sherman, capture for Prentiss, a fatal wound for W. H. L. Wallace, and Grant's loss of confidence in Lew Wallace. In addition, C. F. Smith died later in April from complications due to his non combat leg injury. In the aftermath of Shiloh came the second threat to Grant's leadership, as well as a preview of the multi army operations that would feature prominently in the future of the Army of the Tennessee. Pursuant to previous plans, Grant's departmental superior, General Halleck, arrived at Pittsburg Landing to take command in the field. Intending to move against the Confederate forces concentrating at the rail hub at Corinth, Halleck proceeded to gather and organize what was in effect an army group of over 100,000 men. His force included Grant's Army of the Tennessee, Buell's Army of the Ohio, and Maj. Gen. John Pope's Army of the Mississippi. On April 30, Halleck divided this force into three corps (or "wings") and a reserve. The left wing was commanded by Pope, the center by Buell, the right wing by Maj. Gen. George H. Thomas, and the reserve by John McClernand. Grant's 1st and 3rd Divisions constituted the reserve; the right wing contained Grant's 2nd, 4th, 5th, and 6th Divisions and Thomas's division from the Army of the Ohio. In other words, Halleck had drawn Thomas from division command in the Army of the Ohio and assigned to him, as commander of the right wing, most of Grant's troops. Halleck assigned Grant to be second in command of the entire 100,000 man force, but also expressly confirmed Grant in command of the "Army Corps of the Tennessee" (the right wing and the reserve). It is unclear exactly why Halleck took these actions affecting Grant. However, Grant was under severe public criticism about Shiloh at the time and soon complained that his second in command position constituted a "sensure" and was akin to an arrest; among his complaints was the fact that Halleck gave orders directly to Thomas and division commanders nominally subordinate to Grant. With this awkward command structure, embarrassing to Grant, Halleck's forces took the entire month of May, with constant entrenchments, to advance the twenty miles [32 km] to Corinth. This Siege of Corinth culminated with the Confederate forces abandoning the town on the night of May 29–30. Grant later suggested that Halleck failed to accomplish all that he should have in this campaign and its aftermath. However, William Tecumseh Sherman, commanding a division in Thomas's right wing, considered the campaign to be an important period of training for Halleck's forces, including the Army of the Tennessee: "[I]t served for the instruction of our men in guard and picket duty, and in habituating them to out door life; and by the time we had reached Corinth I believe that army was the best then on this continent." After Corinth was taken, Grant might have left his command in frustration, but Sherman intervened and encouraged him to remain. Grant's experiences during this period have been cited as one reason for his subsequent warm relations with Sherman and his cooler relations with George Thomas. In turn, the trust between Grant and Sherman contributed importantly to the future effectiveness of the Army of the Tennessee. More immediately, however, Halleck soon rescinded the multi corps organization adopted for the Corinth campaign and began to disperse his large force. On June 10, Halleck restored Grant to straightforward command of the "Army of the Tennessee"; Buell was dispatched toward Chattanooga, Tennessee; and, by incremental stages, George Thomas and his division were detached from the Army of the Tennessee and returned to service with Buell's army. While departmental commander Halleck remained at Corinth, Grant established his headquarters for the District of West Tennessee at newly occupied Memphis, Tennessee, with "his troops strung out across half a dozen railheads along the Mississippi Tennessee border." Thus, having survived threats to his leadership both before and after Shiloh, Grant remained in position to "buil[d] the Army of the Tennessee in his [own image]," to reflect "his matter of fact steadiness and his hard driving aggressiveness." One immediate result was that, on July 16, Halleck enlarged Grant's District of West Tennessee and included within it portions of Alabama and Mississippi, as well as the Army of the Mississippi, five divisions then under the command of Maj. Gen. William S. Rosecrans. Grant relocated his headquarters to Corinth (and later Jackson, Tennessee) to oversee his expanded responsibilities. He soon lost four divisions from this expanded command—that of George Thomas and three from Rosecrans's Army of the Mississippi—to Buell's Army of the Ohio; these losses shrank Grant's forces from approximately 80,000 men to less than 50,000. This threw Grant on the "defensive," simply trying to deploy his remaining forces to protect his own positions against threatening Confederate forces; Grant later described this as his "most anxious period of the war." It came to an end with victories led by General Rosecrans in the September Battle of Iuka and the more consequential October Battle of Corinth. Grant was nearby and coordinating with Rosecrans, but not on the field, for these two battles; Rosecrans fought Iuka with elements of his shrunken Army of the Mississippi, and Corinth with the addition of two divisions from the Army of the Tennessee. The victory at Corinth was sufficiently clear cut to relieve Grant "from any further anxiety for the safety of the territory within my jurisdiction." Soon thereafter, on October 16, Grant's geographical command was redefined and elevated to departmental status, becoming the Department of the Tennessee. This made the term "Army of the Tennessee" more official for his troops. Also in October, Don Carlos Buell lost command of the Army of the Ohio; his place went to Rosecrans, whose commands were christened the Department and the Army of the Cumberland. By an order dated December 18, but not fully implemented until somewhat later, Grant's Army of the Tennessee was organized into four corps—the XIII under John McClernand, the XV under W. T. Sherman, the XVI under Stephen A. Hurlbut, and the XVII under Maj. Gen. James B. McPherson. Each corps contained several divisions and detachments of artillery and cavalry. For illustrative purposes, the reported organization and strength of the Army of the Tennessee as of April 30, 1863, when it numbered approximately 150,000 in total, can be seen in the Official Records. Grant's first initiative ended unsuccessfully in December, when Confederate attacks on his supply lines, especially the supply depot at Holly Springs, Mississippi, caused Grant to abandon his own planned overland move on Vicksburg from the east. Sherman, intended to be operating against Vicksburg down the Mississippi River in concert with Grant's abandoned thrust, then suffered a repulse in the Battle of Chickasaw Bayou. Meanwhile, initially unbeknownst to Grant, his senior subordinate, John McClernand, had used his political influence with Abraham Lincoln to obtain authority for an expedition of his own against Vicksburg. This development, which one historian has characterized as "one of the more bizarre episodes of the Civil War," set McClernand up as a potential competitor to Grant, but also benefited the Army of the Tennessee in the long run because McClernand raised new troops in the Midwest to further his own purposes. In January 1863, shortly after Chickasaw Bayou, McClernand asserted control over the 30,000 men then under Sherman and redesignated those troops as the Army of the Mississippi; that force, under McClernand and Sherman, succeeded in capturing Fort Hindman on the Arkansas River. Grant considered this objective to constitute "a wild goose chase," and General in Chief Halleck authorized him to assume control over all Vicksburg operations. Hence, McClernand's briefly independent force was reincorporated into the Army of the Tennessee, and McClernand's further participation in the Vicksburg campaign was as XIII Corps commander under Grant. In the early months of 1863, Grant pursued various futile operations seeking to capture Vicksburg from the north, causing one newspaper to complain that the "army was being ruined in mud turtle expeditions, under the leadership of a drunkard [Grant], whose confidential adviser [Sherman] was a lunatic." However, in April Grant proceeded to establish his troops well south of Vicksburg by marching them down the west side of the Mississippi and crossing it with the aid of the Navy. Working well with the Western Flotilla under Acting Rear Admiral David D. Porter, Grant led approximately 40,000 men in the XIII (McClernand), XV (Sherman), and XVII (McPherson) Corps through the Vicksburg Campaign, a masterful 180 mile (288 km) campaign of maneuver against two Confederate armies, Pemberton's Vicksburg force and a relief force under General Joseph E. Johnston. After capturing and briefly occupying Jackson, Mississippi, on May 14, and winning the Battle of Champion Hill on May 16, Grant failed in initial assaults against the Confederate entrenchments at Vicksburg on May 19 and 22 and then settled in for siege operations rather than incur additional casualties. During the siege, the army received significant reinforcements, from within and without the Department of the Tennessee, bringing Grant's total strength at Vicksburg above 70,000 soldiers out of a reported July 1863 total strength for the department of approximately 175,000. These reinforcements included troops from Hurlbut's XVI Corps, a "strong division" from the late Army of the Frontier under Maj. Gen. Francis J. Herron, and the IX Corps, 8,000 men from Ambrose Burnside's Army of the Ohio under the command of Maj. Gen. John G. Parke. On June 18, essentially on grounds of insubordination, Grant replaced the ever political McClernand in command of the XIII Corps with Maj. Gen. Edward O. C. Ord. The city ultimately surrendered on July 4; its garrison of 30,000 was given parole (rather than taken prisoner). Even before Vicksburg fell, reflecting his growing confidence in W. T. Sherman, Grant placed him in charge of a force drawn from the IX, XIII, XV, and XVII Corps to shield the siege operations against potential attack from the east by Joe Johnston's relief force. After Vicksburg fell, Sherman commanded a sizable Expeditionary Army (IX, XIII, and XV Corps) to drive Johnston beyond Jackson and then fell back toward Vicksburg. Maj. Gen. Frederick Steele led Sherman's XV Corps in this operation, which effectively concluded the roles of both the IX Corps and XIII Corps in the Department of the Tennessee. Grant's capture of Vicksburg, achieved largely by long established elements of the Army of the Tennessee, was one of the most important Union victories of the war. It opened the Mississippi River for the Union and cut the Confederacy in half. In recognition of his achievement, Grant was promptly elevated to the rank of major general in the regular army. At Halleck's suggestion, Grant then asked Lincoln to give Sherman and McPherson the rank of brigadier general in the regular army, in addition to their rank of major general of volunteers. Sherman later wrote that, with the capture of Vicksburg, "Grant's army had seemingly completed its share of the work of war." Even though much work in fact still lay before the Army of the Tennessee, there is much truth in Sherman's observation. Soon Grant would move on to expanded responsibilities, leaving the Army of the Tennessee in Sherman's hands. And the army itself would shift its operations eastward, closing the 1861–1863 chapter of riverine operations on the Cumberland, the Tennessee, and the Mississippi and beginning a series of epic marches. In addition, after Vicksburg, the Army of the Tennessee would ebb in size and usually operated in tandem with other forces, principally the Army of the Cumberland.

Чаттануга мен Ноксвилл

Виксбургті алғаннан кейін Теннесси армиясы "біраз уақытқа тоқтап қалды". Бірақ көп ұзамай армияның және оның басшыларының рөлдерінің өзгеруі 1863 жылғы қарашада Чаттануга үшін болған шайқаста Одақтың біріккен күштерінің жеңісімен айқын болды. Жағдайды түсіндіру үшін: 1863 жылғы қыркүйектің соңында Конфедерация генералы Брэкстон Брэггтың Теннесси армиясы Чикамуга шайқасында Уильям Роузкранстың Камберленд армиясын жеңді; Роузкранс Чаттанугаға, Теннессиге шегінді, ал Брэгг оны қоршап алды. Осы дағдарысты шешу үшін Вашингтон Грантты, Виксбургтің сәтті бағындырушысы, жаңадан құрылған және кең аумақты Миссисипи әскери округінің қолбасшысы етіп тағайындады және оған Чаттанугаға барып, барлық күштерге басшылық етуді және Брэггты жеңуді бұйырды. Соғыс министрлігі Грантке Роузкрансты Камберленд армиясының қолбасшысы ретінде қалдыру немесе корпус командирі Джордж Томасқа армия басшылығын тапсыру мүмкіндігін берді; Грант Томасты таңдады. Гранттың Чаттанугадағы күштері үш армиядан құралды: Томас басқарған Камберленд армиясының 35 000 әскері; генерал-майор Джозеф Хукер басқаратын Потомак армиясынан батысқа жіберілген 20 000 әскер; және Теннесси армиясының 17 000 әскері. Уильям Тэкумсе Шерман Теннесси армиясының жасағын Виксбургтен Миссисипи өзенімен Чаттанугаға, содан кейін Мемфистен шығысқа қарай бастап әкелді. Шерман жорығын корпус командирі ретінде бастады және оны Гранттың "Теннесси департаменті мен армиясының" қолбасшысы ретінде алмастырумен аяқтады. Ол Чаттанугаға өзінің бұрынғы XV корпусының көп бөлігін, қазір генерал-майор Фрэнк П. Блэрдің уақытша басшылығында, және бригада генералы Джон Э. Смит басқарған XVII корпустың 2-дивизиясын әкелді. Шерман күштері келгеннен кейін Грант шабуылға дайындық жасады және Брэггтің қоршауын бұзуды жоспарлады. Ол Шерманға Брэгг армиясының оң жақ қанатын, Миссионерлік төбенің солтүстік жағын, өзінің төрт дивизиясының үшеуімен және басқа да әскерлермен шабуылдауды тапсырды; бұл шабуыл Одақтың басты рөлін ойнауы тиіс болды. Алайда, 25 қарашадағы Миссионерлік төбе шайқасында Шерманның шабуылы сәтсіз аяқталды, және Конфедерация шебін бұзу үшін Томас басқарған Камберленд армиясы Миссионерлік төбенің ортасынан тікелей шабуыл жасады. Осы оқиғада Теннесси армиясы Камберленд армиясына көмекші күш ретінде қызмет етті. Чаттанугадан кейін Грант Шерманға XV корпусының бөлігін қоса алған, біріккен күштерге басшылық етуді және Амброз Бернсайдтың жасағына қарсы Конфедерация күштерінің Ноксвиллде, Теннессиде орнатылған қоршауын бұзуға кірісуді бұйырды. Шерманның жақындауы қоршаудың алынуына себеп болды, бұл Шерманға XV корпусының әскерлерімен Чаттанугаға оралуға мүмкіндік берді. Кейіннен Шерман есептегендей, осы дағдарыстар кезінде XV корпус Мемфистен Чаттанугаға дейін 531 километр, ал Чаттанугадан Ноксвиллге және кері 370 километр жол жүрді.

After taking Vicksburg, the Army of the Tennessee "lay, as it were, idle for a time." But soon enough the changing roles for the army and its leading figures evidenced themselves in the November 1863 victory achieved by a mixed Union force in the Battles for Chattanooga. To set the stage: In late September 1863, Confederate General Braxton Bragg's Army of Tennessee defeated William Rosecrans's Army of the Cumberland in the Battle of Chickamauga; Rosecrans retreated to Chattanooga, Tennessee, and was besieged there by Bragg. To address this crisis, Washington elevated Grant, the celebrated victor of Vicksburg, to command of the newly created and geographically broad Military Division of the Mississippi and ordered him to travel to Chattanooga, assume command of all forces there, and defeat Bragg. The War Department gave Grant his choice between continuing Rosecrans as commander of the Army of the Cumberland or elevating corps commander George Thomas to head that army; Grant chose Thomas. Grant's forces at Chattanooga eventually included elements of three armies: 35,000 men from the Army of the Cumberland under Thomas; 20,000 men sent west from the Army of the Potomac under Maj. Gen. Joseph Hooker; and 17,000 men from the Army of the Tennessee. It was William Tecumseh Sherman who led the Army of the Tennessee's contingent to Chattanooga, up the Mississippi River from Vicksburg and then east from Memphis. Sherman began his march as a corps commander and ended it as Grant's replacement as commander of "the Department and Army of the Tennessee." He brought to Chattanooga most of his old XV Corps, now placed temporarily under the command of Maj. Gen. Frank P. Blair, Jr., and the 2nd Division of the XVII Corps, led by Brig. Gen. John E. Smith. With the arrival of Sherman's force, Grant was prepared to take the offensive and break Bragg's siege. He assigned Sherman to assault the right flank of Bragg's army, at the north end of Missionary Ridge, with three of his four divisions and other troops; this attack was intended to play the major role for the Union. However, in the Battle of Missionary Ridge on November 25, Sherman's attack gained no traction, and it fell to Thomas's Army of the Cumberland to break the Confederate line by assaulting directly up the middle of Missionary Ridge. On this occasion, then, the Army of the Tennessee ended up playing second fiddle to the Army of the Cumberland. Immediately after Chattanooga, Grant ordered Sherman to take command of a mixed force, including part of the XV Corps, and proceed to break the siege that other Confederate forces had mounted against Ambrose Burnside's command at Knoxville, Tennessee. Sherman's mere approach resulted in the lifting of the siege, allowing Sherman to return to Chattanooga with the XV Corps troops. Sherman later calculated that, in these crises, the XV Corps had marched 330 mile (531 km) from Memphis to Chattanooga and 230 mile (370 km) from Chattanooga to Knoxville and back.

Мердиандық науқаны

Тек Шерманның Теннесси армиясының үштен бір бөлігі ғана (көбінесе XV корпус әскерлері) Чаттануга және Ноксвилл науқандарына қатысты. XVII корпустың көп бөлігі Виксбургте Макферсонның басшылығымен, ал XVI корпустың көп бөлігі Мемфисте Хёрлбуттың басшылығымен басқа міндеттерде қалды. 1864 жылдың басында Шерман осы екі корпус құрамынан 20 000 адамнан тұратын экспедиция ұйымдастырды. Олардың мақсаты – орталық Миссисипиге басып кіріп, Конфедерацияның теміржол байланыстарын және басқа да инфрақұрылымын бұзу, соның арқасында Миссисипи өзеніне Одақтың бақылауын нығайту болды. Шерманның өзі басқарған бұл күш Макферсон корпусының екі дивизиясынан және Хёрлбут корпусының екі дивизиясынан құралды. Ақпан айында Виксбургте шоғырланғаннан кейін, күш Виксбургтен Мердианға (Миссисипи штаты) және кері, екі бағанмен шамамен 330 миль (531 км) сапар жасады. Хёрлбут сол бағанды, ал Макферсон оң бағанды басқарды. Бұл күштер ақпан айының ортасында Мердиандағы көліктік орталықты қиратты. Мердиан науқаны туралы жақында жасалған зерттеу оны Шерманның, сондай-ақ осы әскерлердің кейінірек Грузияда Теңізге қарай жасаған жорығында қолданған инфрақұрылымға қарсы соғыс стиліне жасалған "генералды репетиция" деп сипаттайды. Тағы бір тарихшының айтуынша, Мердиан науқаны Шерманға "Конфедерация аумағынан әскерді жазасыз өтіп, тұрғындардың есебінен оны азықтандыруға болатынын үйретті. Ол мыңдаған сарбаздарды қаза қылмай, сәтті соғыс жүргізе алатын еді". Мердиан науқаны Хёрлбуттың Теннесси армиясындағы қызметінің аяқталуын білдірді; кейіннен ол Перс шығанағы департаментінің қолбасшысы болды.

Атлантадағы шайқас

Енді Чаттануга қауіпсіздікке қол жеткізген соң, Оңтүстікке шабуыл жасауға мүмкіндік ашылды. 1864 жылғы Атланта науқанында осы шабуылға Шерман басшылық етті, ал Теннесси армиясы оның «қамшысы» болды. Жағдайды түсіндіру үшін: 1864 жылдың наурызында Линкольн Улисс С. Грантты генерал-лейтенант шеніне көтерді және оған барлық Одақ армияларының басшылығын тапсырды; осы міндетті орындау үшін Грант Шығыс майданға көшті және Потомак армиясымен бірге штабын сол жерде сақтап қалды. Батыс майданда Шерман Гранттан кейін Миссисипи әскери бөлімінің басшысы болды. Теннесси армиясының басшылығы XVII корпустың командирі генерал-майор Джеймс Б. Макферсонға берілді; ол Гранттың Генри Донелсон күштеріндегі подполковник және бас инженер ретінде жаңа армиясымен байланысын бастады. Конфедерация тарапынан Чаттанугадан кейін Бракстон Брагг Теннесси армиясының басшылығынан айырылды, бастапқыда генерал Джозеф Джонстон, кейін генерал-лейтенант Джон Белл Худ оны алмастырды. Шерман кейінірек мамыр айының басында басталған Атланта науқанын «120 күндік үздіксіз шайқас» деп сипаттады, ол «160 шақырымнан астам» қашықтықта Western & Atlantic Railroad темір жолы бойында жүрді, осы кезеңде «күн-түнде артиллерияның дауысы мен мылтықтың атысы естіліп тұрды». Бұл науқанда Теннесси армиясының саны шамамен 25 000 адамды құрады, олар генерал-майор Джон А. Логан басқаратын XV корпус пен генерал Гренвилл М. Додж басқаратын XVI корпустың сол қанатынан тұрды. Ақырында Макферсон өзінің бұрынғы XVII корпусының екі дивизиясын да басқарды, олар қазір генерал-майор Франк Блэрдің басшылығында болды. Шерманның 100 000-ға жуық күшіне Джордж Томас басқаратын Камберленд армиясы мен генерал-майор Джон М. Скофилд басқаратын Огайо армиясы да кірді. Әдетте Томас басқаратын үлкен күш Шерманның орталық бөлігі болды, ал Макферсон мен Скофилд қанаттарда бірін-бірі алмастыра отырып жұмыс істеді. Күрделі науқан кезінде өзінің бұрынғы армиясына ерекше сенім артып, Шерман «Теннесси армиясын флангтік маневрлерге пайдалануды жөн көрді». Шерманның Теннесси армиясына деген сеніміне қарамастан, бір тарихшы Макферсонды осы армияның «ең жайсыз» командирі деп сипаттады; екіншісі ол «топтың арғы жағында не болуы мүмкін» деп тым көп уайымдады деп санайды. Бұл қасиеттер, әскерлердің жетіспеушілігімен бірге, Макферсонның Ресака шайқасы алдындағы науқанның басында өз мүмкіндіктерін толық пайдалана алмауына себеп болуы мүмкін. Шерман оңтүстікке қарай жылжуды бастағанда, Джонстон Джорджия штатының Далтон қаласында бекініп алды. Джонстонның артқы жағына Ресакадан қауіп төндіруді үміттене отырып, Шерман Макферсонды Одақтың оң жағынан Роки Фейс Риджтің батысына және «қоршалмаған, күзетілмеген, кедергісіз және байқаусыз» Снейк Крик ойысы арқылы Ресакаға жіберді. Макферсон Джонстонның артқы жағына жетті, бірақ Джонстонның оңтүстікке қарайғы теміржол байланысын кесіп тастау жоспарын орындаудың орнына қорғаныс позициясын алды. Шерманның қалған күштері келгеннен кейін, науқанның алғашқы маңызды шайқасы Ресакада (13-15 мамыр) болды. Шерман Джонстонның Адерсвиллге қарай кері шегінуіне қанағаттанды. Ресака шабуылдың бірінші кезеңінің тонын белгіледі, өйткені Шерман армиялары Джонстонды айналып өтуге тырысты, ал Джонстон Атлантаға қарай үнемі кері шегінді. 27 маусымда Шерман өзінің әдеттегі мінезінен шығып, Кеннесо тауындағы Джонстон позициясына тікелей шабуыл жасауға тырысты. Бұл сәтсіз аяқталғаннан кейін, Шерман оңтүстікке қарай жылжуын жалғастыру үшін Макферсонды сол жақтан оңға бұрып жіберді. 18 шілдеде Теннесси армиясы Шерманның оң жағынан сол жағына қарай алып дөңгелектеу маневрін аяқтап, Декэтурдың шығысында Джорджия темір жолын кесіп тастағанда Джонстонның орнына Джон Белл Худ Конфедерация армиясының басшысы болды. Агрессивті Худ көп ұзамай Пичтри-Крик шайқасын (20 шілде) бастады; оның шабуылы Одақ желісіндегі (оң жақтағы Томас пен ортадағы Скофилд арасындағы) олқылықты пайдалануға бағытталған, бірақ сәтсіз аяқталды. Содан кейін 22 шілдеде Атланта шайқасында Худ Шерманның сол жағында Макферсон армиясына қарсы күшті шабуыл жасады. Макферсонның өзі қаза тауып, басшылық уақытша оның аға корпус командирі генерал-майор Логанға берілді. Бір тарихшының айтуынша, 22 шілдедегі шайқас «Теннесси армиясының соғыс кезіндегі мансабының шыңы болды», өйткені 27 000 адам «жақсы орналасқан және жақсы күшті 40 000-ға жуық конфедераттардың шабуылын жеңді». Логанның сол күні жеңіске жеткеніне қарамастан, Шерман Томас армиясынан келген генерал-майор Оливер О. Ховардты Теннесси армиясының жаңа командирі етіп тағайындады. Содан кейін Шерман Атлантаның батысындағы күшін қайта бағыттап, Теннесси армиясын Атлантаның оңтүстігіне бұрып, Худтың соңғы теміржол байланысын шабуылдады. 31 тамызда Ховардтың армиясы Джонсборо шайқасының (31 тамыз және 1 қыркүйек) бірінші күнінде конфедераттардың соңғы шабуылын тойтарды. Барлық теміржол байланысы үзілгеннен кейін, Худ 1-2 қыркүйек түнде Атлантаны эвакуациялады. Шерманның Атлантаны басып алуы, Теннесси армиясының шеберлігімен жеңілді, «соғыстың маңызды кезеңдерінің бірі болды, Виксбургтің басып алуымен тең дәрежеде» және Авраам Линкольннің қарашада қайта сайлануына үлкен үлес қосты. Шерман кейінірек XV корпусы осы науқан кезінде «шамамен 286 шақырымды» (178 миль) «маневр жасап» өткенін бағалады.

Now that Chattanooga was secure, an avenue of invasion lay open into the heart of the Deep South. It fell to Sherman to lead this invasion in the 1864 Atlanta Campaign, with the Army of the Tennessee serving as his "whiplash." To set the stage: In March 1864, Lincoln promoted Ulysses S. Grant to the new rank of Lieutenant general and gave him command of all Union armies; to fulfill that role, Grant relocated to the Eastern Theater and maintained his headquarters thereafter in the field with the Army of the Potomac. In the West, Sherman succeeded Grant in command of the Military Division of the Mississippi. Command of the Army of the Tennessee now passed to the XVII Corps commander, Maj. Gen. James B. McPherson; he had begun his association with his new army as a lieutenant colonel and the chief engineer in Grant's Henry Donelson force. On the Confederate side, after Chattanooga, Braxton Bragg lost command of the Confederate Army of Tennessee, replaced initially by General Joseph E. Johnston and later by Lt. Gen. John Bell Hood. Sherman later described the Atlanta campaign, launched in early May, as "a continuous battle of 120 days," fought for "over a hundred miles [160 km]" along the route of the Western & Atlantic Railroad, during "which, day and night, were heard the continuous boom of cannon and the sharp crack of the rifle." For this campaign, the Army of the Tennessee initially numbered about 25,000, consisting of the XV Corps under Maj. Gen. John A. Logan and the Left Wing of the XVI Corps under Brig. Gen. Grenville M. Dodge. Eventually, McPherson also had two divisions of his old XVII Corps, now under Maj. Gen. Frank Blair's command. Sherman's overall force of about 100,000 also included George Thomas's larger Army of the Cumberland and Maj. Gen. John M. Schofield's smaller Army of the Ohio. Typically, Thomas's large force served as Sherman's center, with McPherson and Schofield operating somewhat interchangeably on the wings. During the intricate campaign, having special confidence in his old army, Sherman "prefer[red] to employ the Army of the Tennessee for flanking maneuvers." Despite Sherman's confidence in the Army of the Tennessee, one historian has characterized McPherson as the "least aggressive" commander of that army; another considers that he "worried too much about what might be 'on the other side of the hill.'" These qualities, together with troop shortages, may account for McPherson's failure to fully exploit his opportunities early in the campaign, before the Battle of Resaca. As Sherman began his move southward, Johnston was entrenched at Dalton, Georgia. Hoping to threaten Johnston's rear from Resaca, Sherman sent McPherson, on the Union right, to the west of Rocky Face Ridge and through the "unoccupied, unguarded, unobstructed, and unobserved" Snake Creek Gap to Resaca. McPherson did reach Johnston's rear, but assumed a defensive position there, rather than carrying through Sherman's plan to cut Johnston's railroad link to the south. After the rest of Sherman's forces moved up, the first significant battle of the campaign occurred at Resaca (May 13–15). While a much more decisive outcome might have been achieved, Sherman had to be satisfied with Johnston's falling back toward Adairsville. Resaca set the tone for the first phase of the campaign, as Sherman's armies attempted to maneuver around Johnston, and Johnston continually fell back toward Atlanta. On June 27, Sherman departed from character and attempted a direct assault on Johnston's position at Kennesaw Mountain. When that failed, Sherman swung McPherson from the left around to the right in order to resume his southward progress. On July 18, as the Army of the Tennessee completed a giant wheeling maneuver from Sherman's right to his left and cut the Georgia Railroad east of Decatur, John Bell Hood replaced Johnston as the Confederate commander. The aggressive Hood soon initiated the Battle of Peachtree Creek (July 20); his attack was intended to exploit a gap in the Union lines (between Thomas on the right and Schofield in the center) but ended unsuccessfully. Then, in the Battle of Atlanta on July 22, Hood launched a strong assault against McPherson's army, on Sherman's left. McPherson himself was killed, and command temporarily passed to Maj. Gen. Logan, his senior corps commander. The July 22 battle, writes one historian, was "the climax of the Army of the Tennessee's wartime career," as 27,000 men "defeated the attacks of nearly 40,000 Confederates who had the advantages of surprise and position." Notwithstanding Logan's battlefield success that day, Sherman chose West Pointer Maj. Gen. Oliver O. Howard, imported from a corps command in Thomas's army, to become the new commander of the Army of the Tennessee. Thereafter, Sherman refocused his efforts west of Atlanta, now swinging the Army of the Tennessee around to his right flank. This led to the Battle of Ezra Church on July 28, where Howard repulsed Hood's third attack in nine days "with ease." However, Sherman also suffered setbacks in cavalry operations at this juncture, and for a month his campaign became more static. He finally broke the impasse in late August, essentially abandoning his positions north and east of Atlanta, and wheeling the Army of the Tennessee well south of Atlanta to attack Hood's last rail communications. On August 31, Howard's army repulsed a final Confederate attack in the first day of the Battle of Jonesborough (August 31 and September 1). With all his rail communications finally severed, Hood evacuated Atlanta during the night of September 1–2. Sherman's capture of Atlanta, facilitated by the prowess of the Army of the Tennessee, "was one of the great epochs of the war, on a level with the seizure of Vicksburg" and contributed importantly to the November reelection of Abraham Lincoln. Sherman later estimated that the XV Corps had "traversed in maneuvering" approximately 178 mile (286 km) during this campaign.

Теңізге қарай

Теннесси армиясы Оливер О. Ховардтың басшылығымен Шерманның теңізге және Каролиналарға жасаған жорығында оң қол ретінде жұмыс істеуге тағайындалған, бірақ бірден емес. Сентябрь айының басында Атлантаны жоғалтқаннан кейін Конфедерация генералы Худ қайта жиналып, Шерманды солтүстікке қайтаруға белсенді түрде тырысты, оның коммуникацияларына шабуыл жасап, Теннессиге қауіп төндірді. Шерман өзінің Чаттанугаға кері шегінуі мен келесі Атлантаға оралуы Теннесси армиясының 270 мильдік (435 км) қашықтықты жүріп өтуін қамтамасыз етті деп есептеді. Осы кезеңде (қыркүйек-қазан) Шерман әскерлеріне көптеген өзгерістер енгізді. Олардың бірі – Гренвилл Додждың XVI корпусының әскерлерін XV және XVII корпустар арасында бөлу, бұл XVI корпустың Теннесси армиясының құрамындағы рөлін аяқтады. Соңында Шерман жоғары жақтағыларынан Джордж Томас пен Джон Скофилд басқаратын күштерді Теннессиді қорғауға жіберуге, Чаттанугаға дейінгі байланыс желісінен қол үзгеніше және шамамен 60 000 әскермен оңтүстік-шығысқа, теңізге қарай жорық жасауға рұқсат алды. Қараша және желтоқсан айларында Теннесси армиясы теңізге қарай 280 мильдік (451 км) жорықта оң жақтан құралды. Хауардтың бұл кезеңдегі құрамы XV корпус (қазір Логанның орнына генерал-майор Питер Остерхаус) және XVII корпус (Блэр) болды. Шерманның екінші колоннасы, Грузия армиясы деп аталды, Камберленд армиясынан құралды, оның командирі генерал-майор Генри В. Слокум болды. Шерман өзінің теңізге жасаған жорығын көбінесе қарсылықсыз "базаны өзгерту" деп сипаттады, яғни қарсыласы жоқ және ағынғы жұмысын аяқтаған күшті армияның ішкі аймақтан теңіз жағалауындағы нүктеге көшірілуі, одан олар басқа маңызды нәтижелерге жете алады. Белгілі болғандай, жорық кезінде әскерлері жерден күш алып, мүлікті кең ауқымда жойып, Оңтүстіктің рухын түсірді. (Жорыққа дейін бір солдат: "Шерман бізді осы елді христиандыққа келтіру үшін пайдалануға ниеттеніп отырғанын түсінеміз" деп жазған). Жорықтың соңғы кезеңінде Шерман бұрынғы Шило дивизиясын шақырды, қазір Теннесси армиясының XV корпусының құрамында және бригада генералы Уильям Б. Хейзеннің басшылығымен, Саваннаның сыртындағы Джорджия штатындағы МакАллистер бекінісін басып алу үшін. 21 желтоқсанда Саваннаны басып алумен жорық аяқталды. Теннесси және Грузия армиялары Шерманға Саваннаны Линкольнге "бір жүз елу ауыр зеңбірек пен көптеген оқ-дәрімен, сондай-ақ жиырма бес мың балл мақтамен" Рождестволық сый ретінде табыс етуге мүмкіндік берді. Шерман теңізге жасаған жорықтың операциялық маңыздылығын төмендеткеніне қарамастан, ол "Азамат соғысының маңызды оқиғаларының бірі" болды. Шерманның Грузия арқылы қарсылықсыз қозғалысы Конфедерацияның "күндері санаулы" екенін көрсетті және Роберт Ли басқарған Вирджиниядағы Конфедерация армиясын әлсіздетті.

The Army of the Tennessee, under Oliver O. Howard, was now fated to function as Sherman's right arm in the March to the Sea and the Carolinas Campaign, but not immediately. After losing Atlanta in early September, Confederate General Hood regrouped and then sought with some success to lure Sherman back northward by attacking his communications and threatening Tennessee; Sherman estimated that his own regression toward Chattanooga and subsequent return to Atlanta involved 270 mile (435 km) of marching by the Army of the Tennessee. During this period (September–October), Sherman made many adjustments to his forces. One involved dividing Grenville Dodge's XVI Corps troops between the XV and XVII Corps; this ended the role of the XVI Corps with the main Army of the Tennessee. Ultimately, Sherman received approval from his superiors to detach other forces under George Thomas and John Schofield to defend Tennessee, cut loose from his lines of communication back to Chattanooga, and march southeast to the sea with approximately 60,000 men. In November and December, then, the Army of the Tennessee constituted the right wing during the march of 280 mile (451 km) to the sea; Howard's command at this stage consisted of the XV Corps (now under Maj. Gen. Peter J. Osterhaus in place of Logan) and the XVII Corps (Blair). Sherman's other column, designated the Army of Georgia, was drawn from the Army of the Cumberland; its commander was Maj. Gen. Henry W. Slocum. Sherman himself characterized his march to the sea as a largely unopposed "'shift of base,' as the transfer of a strong army, which had no opponent, and had finished its then work, from the interior to a point on the sea coast, from which it could achieve other important results." As is well known, during the march, his troops lived off the land and demoralized the South by extensive destruction of property. (On the eve of the march, one soldier wrote that "[w]e understand that Sherman intends to use us to Christianize this country.") In the final stage of the march, Sherman called upon his old Shiloh division, now in the Army of the Tennessee's XV Corps and under the command of Brig. Gen. William B. Hazen, to subdue Fort McAllister, outside Savannah, Georgia. On December 21, the march culminated with the capture of Savannah. The Army of the Tennessee and the Army of Georgia thereby allowed Sherman to present Savannah to Lincoln as a "Christmas gift with one hundred and fifty heavy guns and plenty of ammunition, also about twenty five thousand bales of cotton." Despite Sherman's deprecation of the operational significance of the March to the Sea, it "was one of the major events of the Civil War"; Sherman's virtually unopposed movement through Georgia showed that the Confederacy's "days were numbered" and demoralized the Confederate army in Virginia under Robert E. Lee.

Каролиналар науқаны

1865 жылдың 1 ақпанында Саваннада бір ай болғаннан кейін Шерман өзінің қиратушылық жорығын қайта бастады, енді солтүстікке қарай Каролина штатына қарай, Вирджиниядағы Грант әскерлерімен бірігуді мақсат ете отырып. Говардтың Теннесси армиясы екі колонналы шабуылдың оң жағын құрады, Джон Логан енді XV корпустың басқаруын қайта алды, ал XVII корпус Блэр басшылығымен әрі қарай жылжуды жалғастырды. Екінші колонна Слокумның Грузия армиясынан тұрды. Оңтүстік Каролинада қарсылық аз болды, Шерман әскерлері азаттық күресінің ошағында көптеген қиратулар жасады. (Шерман наурыз айының басында штаттан шығып кеткенде, бір әскері «Оңтүстік Каролина енді өз ‘құқықтарына’ ие» деген пікірін білдірді.) Солтүстік Каролинада қарсылық күшейді, оған Шерманның бұрынғы қарсыласы, Конфедерация генералы Джозеф Джонстон жетекшілік етті. Шерманның соңғы маңызды шайқасы, наурыздың ортасындағы Bentonville шайқасында, шайқастың көп бөлігі Слокум әскерлеріне тиді. Осыдан кейін Джонстон солтүстік-батысқа қарай қашып кетті, ал Шерман Голдсборо маңында Гранттың Теннессиден шығысқа, Джон Скофилд басшылығымен жіберген күштерімен кездесті. Теннесси армиясы Саваннадан Голдсбороға дейін 50 күнде шамамен 450 миль (724 км) жол жүрді, және Шерманның Вирджиниядағы Грантпен бірігуіне ештеңе кедергі келтіре алмайтындай сезілді. Шерман кейінірек бұл «цивилизациялы елде ұйымдасқан әскер жасаған ең ұзақ және маңызды жорыштардың бірі» екенін жазды. Шерманның жылдам ілгерілеуін байқаған Джо Джонстон «Жулиус Цезар заманынан бері мұндай әскер болған емес» деген қорытындыға келді.

Соғыстың аяқталуы және таралуы

1865 жылдың 10 сәуірінде Роберт Ли Вирджиния штатындағы Аппоматтокс сотының үйінде Грантке бас игеннен кейін, Шерман алға жылжуын қайта бастады, солтүстік Каролина штатының Роли қаласына қарай, енді құрамында 90 000-ға жуық әскермен – Ховардтың Теннесси армиясы оң жақта, Скофилдтың Огайо армиясы ортада және Слокемнің Джорджия армиясы сол жақта болды. Лидің 11-12 сәуір түнінде бас игені туралы Шерман тек содан кейін білді, ол өз мақсаты ретінде генерал Джонстонның басқаратын Конфедерация күштерін белгіледі, олар Ролиге жақын жерде болды, бірақ одан әрі шайқасудың қажеті болмады. Шерман 13 сәуірде Ролиге кірді, ал Джонстон дереу ұзаққа созылған және саяси тұрғыдан маңызды бас игізу талқылауларын бастады. 26 сәуірде Дурхам станциясында Джонстон Шерманға Каролина, Джорджия және Флоридадағы Конфедерацияның барлық күштерін тапсырды. Содан кейін Теннесси және Джорджия армиялары 250 миль (402 км) сапар шегіп Вашингтон қаласына жетті, және 24 мамырда Шерманмен бірге Grand Review-ге қатысты. Макферсонның қазасынан кейін Джон А. Логанды Оливер Ховардқа бағыну арқылы болған жараны емдеу үшін, Шерман мамыр айында Логанды Теннесси армиясының соңғы қолбасшысы етіп тағайындады. Осылайша, Ховард Шерманмен бірге болса, Логан Grand Review-де армияны жетекке алды. 13 шілдеде Логан Теннесси армиясына қоштасу сөз сөйледі: «Төрт жыл бойы сіздер адам қандарымен суалған, ең қанды және ең қиратушы соғыста күрестіңіздер; қадам сайын біздің туымызды көтеріп, бүлік бізден тартып алған әрбір бекініс пен қару-жарақ қоймасының үстінде, қалалардың, қалашықтардың және ауылдардың үстінде, көлдерден шығанақтарға дейін, мұхиттан мұхитқа дейін біздің ұлттық бірлігіміз бен күшіміздің «Жұлдызды белгісі» мақтанышпен желбіреп тұрды». 1865 жылдың 1 тамызында Теннесси армиясы үшін соңғы дабыл соғылды.

Қоғам

Теннесси армиясы қоғамын құру бойынша алдын ала жиналыс 1865 жылдың 14 сәуірінде Солтүстік Каролина штатының Рали қаласындағы штаттық капитолийдегі сенат залында өтті. Қоғамға мүшелік Теннесси армиясында қызмет атқарған офицерлерге ғана шектелді. Қоғам Вашингтонда генерал-майор Джон А. Роулинстің қоладан жасалған 50 мың долларлық мүсінін орнатты, сондай-ақ генерал-майор Джеймс Б. Макферсонның Клайдтағы (Огайо штаты) қабіріне 23 мың долларлық ескерткіш қойды. Қоғам Вашингтонда генерал Макферсонның атқа отырған мүсіні мен генерал Джон А. Логанға арналған монументті де тұрғызды.