Кіріспе

Кез келген бөлшектің материалмен өзара әрекеттесуі нәтижесінде жаңа бөлшектердің шығарылуы. Бөлшек физикасында екіншілік эмиссия – жеткілікті энергияға ие біріншілік бөлшектердің қандай да бір бетке түскенде немесе материал арқылы өткенде екіншілік бөлшектерді эмиссиялау құбылысы. Бұл термин көбінесе вакуумдық құралдағы электрон немесе ион сияқты зарядталған бөлшектер металл бетіне тигенде электрондардың шығарылуын білдіреді; мұндай электрондар екіншілік электрондар деп аталады. Мұндай жағдайда, бір түскен бөлшектен шыққан екіншілік электрондардың саны екіншілік эмиссияның коэффициенті деп аталады. Егер екіншілік бөлшектер иондар болса, бұл құбылыс екіншілік иондық эмиссия деп аталады. Екіншілік электронды эмиссия фотокөбейтуші түтікшелерде және бейне күшейткіш түтікшелерде фотоэмиссия арқылы туындаған фотоэлектронның шағын санын күшейту үшін қолданылады, бұл түтікшелердің сезімталдығын арттырады. Бұл сондай-ақ электрондық вакуумдық түтікшелерде катодтан анодқа тиген электрондардың салдарынан негізгі емес құбылыс ретінде пайда болып, паразиттік тербелістерге әкелуі мүмкін.

Фото көбейту және ұқсас құрылғылар

Фотокөбейтуші түтікте фотокатодтан бір немесе бірнеше электрон шығарылып, жылтыратылған металл электродына (динод деп аталады) қарай үдетіледі. Олар электрод бетіне екіншілік эмиссия арқылы бірнеше электронды босатуға жеткілікті энергиямен соқтығысады. Бұл жаңа электрондар келесі динодқа қарай үдетіліп, процесс бірнеше рет қайталанады, нәтижесінде жалпы күшейту ("электрон көбейту") әдетте бір миллионға жетеді, соның салдарынан соңғы динодтарда электрондық түрде анықтауға болатын ток импульсі пайда болады. Электронды немесе ионды жылдам бөлшектерді анықтау үшін осыған ұқсас электрон көбейтушілерді қолдануға болады.

Арнайы күшейткіш құбырлар

1930 жылдары арнайы күшейткіш құбырлар жасалды, олар электронды сәулені қасақана "бүктеу" арқылы, оны динодқа соқтығыстырып, анодқа шағылыстырды. Бұл белгілі бір құбыр өлшемі үшін пластиналық тордың қашықтығын арттырып, құбырдың транскондуктивтігін жоғарылатты және шу көрсеткішін төмендетті. Мұндай "орбиталық сәулелі гексодтың" әдеттегі мысалы – 1939 жылы ұсынылған RCA 1630. Мұндай құбырлардағы жоғары электрондық ток динодтың бетін тез тозуға алып келгендіктен, олардың қызмет ету мерзімі дәстүрлі құбырларға қарағанда әлдеқайда қысқа болды.

Алғашқы компьютерлік жады түтіктері

Бірінші кездейсоқ кіру компьютері жадында Уильямс түтігі деп аталатын катодты сәуле түтігінің бір түрі қолданылды, ол түтіктің бетінде биттерді сақтау үшін екіншілік эмиссияны пайдаланды. Екіншілік эмиссияға негізделген тағы бір кездейсоқ кіру компьютері жады түтігі – Селектрон түтігі болды. Екеуі де магниттік өзек жадының ойдағыдай жұмыс істеуімен қолданыстан шығарылды.

Жағымсыз әсерлері - тетрод

Екіншілік эмиссия тетродты термоионды клапанда (түтік) сияқты жағымсыз болуы мүмкін. Мұндай жағдайда, оң зарядталған экрандық тор электрон ағынын анодта (пластинада) екіншілік эмиссияны тудыруға жеткілікті түрде үдетіп жіберуі мүмкін. Бұл экрандық торға артық ток түсуіне себеп болуы мүмкін. Сондай-ақ, бұл клапанның (түтіктің) осы түрі, әсіресе екіншілік эмиссияны азайту үшін өңделмеген анодтары бар алғашқы түрлері, "теріс кедергі" сипаттамасын көрсетеді, бұл түтіктің тұрақсыз жұмыс істеуіне әкелуі мүмкін. Бұл қосымша әсерді ескі клапандардың (мысалы, 77-типті пентодтың) динатрон осцилляторлары ретінде қолданылуы арқылы пайдалануға болады. Бұл әсерді болдырмау үшін тетродқа үшінші тор қосылып, электрондарды пластинаға кері итеру үшін супрессорлық тор деп аталды. Осы түтік пентод деп аталды.