Кіріспе

Саскиа ван Уилленбург (2 тамыз 1612 – 14 маусым 1642) – суретші Рембрандт ван Рийннің әйелі. Өмірі бойы ол оның кейбір картиналарының, суреттерінің және гравюраларының моделі болды. Ол Фризеланд сотының қазысы және қала әкімі болған Ромбертус Уйленбургтің қызы еді.

Өмір

Саскиа Фризеландтағы Лиуварден қаласында дүниеге келді. Ол Сюкье Озинга мен Ромбертус ван Уйленбургтің сегіз баласының ең кішісі, көрнекті заңгер, қала бургомистрі және Франкер университетінің негізін қалаушылардың бірі. Саскиа (Фризеландта Саске деп атайды) 12 жасында екі ата-анасынан да айырылды, өйткені анасы 1619 жылы, ал әкесі бес жылдан кейін қайтыс болды. Рембрандтпен ол әуелгі туысы Хендрик ван Уйленбургтің үйінде танысты, ол суретші және өнер сатушы еді. Ол ата-анасымен бірге Фризеландтан Польшадағы Краковқа көшіп келген, бірақ 1625 жылы Нидерланд Республикасына оралуды шешті, онда Морис Оранский қайтыс болғаннан кейін діни төзімділік артып келеді. Саскианың қарындасы Хиске және оның күйеуі, заңгер және "Гритень Гет Бильдт" аймағының хатшысы Герард ван Ло тәрбиеледі. Бір кезде ол қарындасы Антже ауырғанда Франкерде тұрды. Антже жерленгеннен кейін Саскиа 1634 жылы Рембрандтқа үйленгенге дейін оның ағасы, поляк теолог профессоры Йоханнес Макковиусқа көмектесті. 1631 жылы меннонит суретшілері Говерт Флинк пен Якоб Бэкердің серігінде Саскиа Амстердамға сапар шекті. Ол жерде ол Амстердамдық клиенттері үшін суреттер мен портреттер салған Рембрандтпен танысты. Рембрандт өз кезегінде Лиуварденге барып, Саскианың немересіне үйленген суретші Уайбранд де Гестпен кездесті. Саскиа мен Рембрандт 1633 жылдың 5 маусымында құдаланды, ал бір жылдан кейін Рембрандт Синт-Аннапарохияда үйленуге рұқсат сұрады. Ол анасының жазбаша келісімін көрсетті. 1634 жылдың 2 шілдесінде олар үйленді. Қалыңдық Саскианың туысы болды, бірақ Рембрандттың отбасының ешкімі тойға келмеді. Саскианың әулеттен шыққан қызға лайық емес суретшіге ғашық болғаны және барлық дәстүрлерге қарсы ерте үйленуге талап еткені оның өте күшті және тәуелсіз мінезі екенін көрсетеді. 1635 жылы жұбайлар Амстердамдағы ең жақсы аудандардың біріне, Неуве Доленстраатқа көшіп келді, көрнекті көршілермен және Амстел өзеніне қарайтын әдемі көрініспен қамтамасыз етілді. Рембрандт өнер туындылары арқылы қаржылық сәттілікке жетті және 1639 жылы ол жұмыс істейтін жерге жақын орналасқан Йоденбрейстрааттағы үйді сатып алуға шешім қабылдады. Бір жыл бұрын, 1638 жылдың 16 шілдесінде Саскианың фризиялық туыстары Саскиа мұрасын ысыраптап жатыр деп шағымданады. Рембрандт заңгер әрі туысы Ульрикус ван Уйленбургке үйді төлеуге көмектесуін сұрады, ол өзінің табыстылығын және үйді алуға қабілетті екенін растады. Олардың үш баласы дүниеге келгеннен кейін көп ұзамай қайтыс болып, жақын маңдағы Зюйдеркерк шіркеуіне жерленді. Тек Титус аман қалды, оған анасының әпкесі Тития (Тиетте) ван Уйленбургтің есімі берілді. Саскиа 29 жасында Амстердамда дүние салды, туберкулезден қайтыс болған болуы мүмкін. Ол Оуде-Керк шіркеуіне жерленді. Он жыл бойы Рембрандт суреттер мен гравюраларға назар аударды. Саскиа Рембрандтқа екінші рет үйленбесе, ұлының мұрасын пайдалануға рұқсат берді. Егер Титус ұрпақсыз қайтыс болса, Рембрандт жылжымалы мүліктің мұрагері болар еді. Рембрандт Гертье Дирксті бала күтуші ретінде жалдады; 1649 жылы ол оған үйленетінін күткен. Келесі жылы Хендрике Стоффлс оның жаңа үй шаруасы мен сүйіктісі болғанда, Рембрандт оны түзету үйіне қамады. 1662 жылы Рембрандт бірнеше жыл бойы қаржылық қиындыққа тап болғандықтан, Саскианың қабірін сатты. Хендрике келесі жылы қайтыс болды. 461 Саскиа астероиді оның құрметіне аталған.