Кіріспе

Голландиялық суретші (шамамен 1585–1634)

Хендрик Аверкамп (27 қаңтар 1585 (крещение) – 15 мамыр 1634 (көмілу)) – Голландияның алтын ғасырындағы голланд суретшісі. Ол 17 ғасырдағы голланд мектебінің ең алғашқы пейзаж суретшілерінің бірі болды және Голландияны қыс мезгілінде салуға маманданған. Оның суреттері көрікті әрі көңілді, пейзаждағы адамдардың бейнелері мұқият орындалған. Оның туындылары 17 ғасырдың басындағы Нидерландыдағы спорт пен ойын-сауық туралы айқын бейне береді. Аверкамптың көптеген суреттерінде мұзға жатқан көлдерде коньки тебетін адамдар бейнеленген. Аверкамптың жұмыстары зор танымалдылыққа ие болды, ол көптеген суреттерін – көбінесе су бояуымен боялған эскиздерін коллекционерлердің альбомдарына жабыстыруға дайын түрінде сатқан. Корольдік коллекцияда оның ең бағалы туындылары сақталған.

Өмір

Аверкамп Амстердамда дүниеге келді, онда ол Дания туған портрет суретшісі Питер Исакцз (1569–1625) пен, мүмкін, Питер Брюгельдің үлкен ұлының ізбасары болған Дэвид Винкбунспен бірге оқыды. 1608 жылы ол Амстердамнан Оверайссель провинциясындағы Кампен қаласына көшіп келді. Аверкамп сөйлей алмаған және, ықтималда, естімейтін болған, оны "Кампеннің Сөйлейтіні" (de Stomme van Kampen) деп атаған. Оның туысы Барент Аверкамп (1621–1679) де суретші болған және Хендрик сурет салу стилін ұстанған. Аверкамп өмірін сексен жылдық соғыс кезінде өткізді, сол кезде жас Голландия Республикасы испан Габсбургтарына қарсы соғыста қарсылық көрсетті. Ол Кампенде қайтыс болды және Синт-Николааскерк шіркеуіне жерленді.

Көркем шығарма

Аверкамп, қыста жасаған эскиздерінің негізінде студиясында сурет салған. Аверкамп қысқы пейзаждарымен тіпті шетелде де танымал болды. Оның сырғанаумен айналысатын кейіпкерлерді суретке түсіруге құштарлығы, бала кезінде ата-анасымен бірге сырғанаумен шұғылдануынан туған болуы мүмкін. Аверкамп дүниеге келген 16 ғасырдың соңғы тоқсаны Кіші мұз дәуірінің ең суық кезеңдерінің бірі болатын. Фламанд сурет салу дәстүрі көбінесе Аверкамптың ерте туындыларында көрінеді. Бұл Питер Брейгельдің ескі суреттерімен үйлеседі. Аверкамп жоғары көкжиек пен бірдеңемен айналысатын көптеген адамдар бейнеленген пейзаждарды салған. Оның көптеген картиналары оқиғалы, көптеген анекдоттарға негізделген. Мысалы, "Сырғанаушылармен қысқы пейзаж" картинасында жалтақтап көзге түсетін екі жақтық бөлшектер бар: махаббаттағы жұп, ашық дене мүшелері және зәр шығарып тұрған еркек. Аверкамп әуе перспективасы сурет салу техникасын қолданған. Тереңдік қашықтықтағы түс өзгерісі арқылы көрсетіледі. Алдыңғы заттар, мысалы, ағаштар немесе қайық, қанығырақ түстермен боялған, ал алыстағылар ақшыл. Бұл техника картинадағы тереңдік әсерін күшейтеді. Кейде Аверкамп майлы бояуларға арзан балама ретінде қағаз рамаларды қолданған. Ол алдымен қалам мен черниламен сурет салған. Суреттің контурлары сақталған. Осы техниканы қолданып та Аверкамп мұздың солқылдақ қысқы түстерін және тон айырмашылықтарын көрсете алған. Аверкамп мал мен теңіз пейзаждарын да салған. Өмірінің кейінгі кезеңінде атмосфераны бейнелеу оның туындыларында маңызды рөл атқарды. Аверкамп шамамен жүз картина жасаған. Оның өнер туындыларының көп бөлігі Амстердамдағы Риксмузейде және Гаагадағы Маурицхуисте сақталады. 2009 жылдың 20 қарашасынан 2010 жылдың 15 ақпанына дейін Риксмузейде "Кішкентай мұз дәуірі" атты көрме ұйымдастырылды.