Йоханнес Вермеер: Голландия суретшісінің өмірі мен шығармашылығы

Кіріспе

Голландиялық суретші (1632–1675)

Йоханнес Вермеер (/v//ər/'/m//ɪər/, //v//ər/'/m//ɛər/, төменде қараңыз; сонымен қатар Ян Вермеер деп те белгілі; 1632 жылдың қазаны – 1675 жылдың 15 желтоқсаны) – голландиялық барокко дәуірінің суретшісі, орта таптың тұрмыстық көріністеріне маманданған. Ол Голландияның алтын ғасырындағы ең ұлы суретшілердің бірі саналады. Өмірінде ол Дельфт және Гаагада танымал болған, орташа табысқа ие провинциялық жанрлық суретші болды. Ол салыстырмалы түрде аз картина салған, көбінесе өмірлік күнкөрісін сурет сату арқылы тапқан. Ол бай емес еді, оның қайтыс болғаннан кейін әйелі қарызға батты. Өмірінде оның болған шағын даңқынан кейін, өлімінен соң ұмытқа кетті. Ол Арнольд Хубракеннің 17 ғасырдағы голланд сурет өнері туралы маңызды еңбегінде («Голландия суретшілері мен суретші әйелдерінің Ұлы театры», 1718 жылы жарық көрген) көтерілмеді, нәтижесінде екі ғасырға жуық уақыт бойы голланд өнері туралы зерттеулерде есімдері жоқ болды. 19 ғасырда Вермеерді Густав Фридрих Вааген мен Теофил Торе Бюгер қайта ашты, олар оған 66 картина жатқызған мақала жариялады, бірақ бүгінде оған барлығы 34 картина ғана жатқызылады. /v//ər/'/m//ɛər/ айтылуы да құжатталған. Тағы бір айтылуы /v//ɛər/'/m//ɪər/, Ұлыбританияда кездеседі.

Өмір

Соңғы кездерге дейін Вермеердің өмірі туралы көп мәлімет белгілі болған жоқ. Ол өнеріне толыққанды берілгендігін көрсетіп, өмірін Делфт қаласында өткізген. 19 ғасырға дейін ақпарат көздері тек бірнеше тіркемелер, ресми құжаттар және басқа суретшілердің пікірлері болды; осы себепті Торе Бургер оны «Делфт Сфинксі» деп атады. Дегенмен, Монтиасқа сәйкес, оның ата-анасы «Вермеердің крещение алған уақытында» католиктер болмаған, себебі олар оны «белгіленген шіркеуде крещениеге шомылдырған». Ол Антверпеннен шыққан. Дигнаның әкесі, Бальтазар Герц немесе Герритс (1573 жылы немесе оның шамасында Антверпенде туған), металл өңдеу ісінде кәсіпкерлікпен айналысып, жалған ақша жасағаны үшін тұтқындалды. > Олар Делфтке көшіп, 1620 жылы Гертруй есімді қызын крещениеге шомылдырды. 1625 жылы Рейнье Виллем ван Байландт есімді сарбазбен төбелес кешірді, ол бес айдан кейін жарақатынан қайтыс болды. Осы шамада Рейнье суреттермен сауда жасауды бастады. 1631 жылы ол «Ұшқыш түлкі» деп аталатын қонақ үйді жалға алды. 1635 жылы ол 25 немесе 26-шы Волдерсграхтта тұрды. 1641 жылы ол базар алаңындағы үлкен қонақ үйді сатып алды, оны фламандтық Мехелен қаласының атымен атады. Қонақ үйді сатып алу оған үлкен қаржылық жүк болды. 1652 жылдың қазанында Рейнье қайтыс болғаннан кейін Вермеер отбасының өнер бизнесін басқаруға кірісті.

Неке және отбасы

1653 жылы сәуірде Иоганн Рейньерс Вермер католик әйелге, Катарина Болнеске (Боленске) үйленді. Вермеердің жаңа енесі Мария Тинс бастапқыда некеге қарсы болды, өйткені ол одан әлдеқайда бай болған, және ол, мүмкін, Вермеердің 5 сәуірдегі некеге дейін католицизмге көшуін талап еткен. Вермеердің әкесінің үлкен қарызы да неке туралы пікірталасқа көмектеспеді. Леонарт Брэмер, өзі католик болғандықтан, Вермеерге жақсы сөз айтты, соның арқасында Мария қарсылығын тоқтатты. Оның 1670-1672 жылдары салған «Иман аллегориясы» картинасында суретшінің әдеттегі натуралистік көңіліне аз мән беріліп, символдық діни мағыналарға, оның ішінде Евхаристияға көбірек назар аударылды. Уолтер Лидтке Метрополитен өнер мұражайындағы голланд суреттерінде бұл картина білімді және берілген католик меценат үшін, мүмкін, оның құпия шіркеуіне ("жасырын шіркеу") арналған болуы мүмкін деп болжайды. Бір кезде олар Катаринаның анасымен бірге Оуде Лангендейктегі кең үйге көшіп келді, ол жасырын иезуит шіркеуіне өте жақын орналасқан еді. Вермеер өмірінің соңына дейін осы жерде тұрып, екінші қабаттағы алдыңғы бөлмеде сурет салды. Оның әйелі 15 бала туды, олардың төртеуі крещение алмай қайтыс болды, бірақ «Жохан Вермеердің баласы» деп тіркелді. Вермеердің 10 баласының есімдері туыстарының өсиеттерінен белгілі: Маертге, Элизабет, Корнелия, Алейдис, Беатрикс, Йоханнес, Гертруйд, Франсиск, Катарина және Игнатий. Бұл есімдердің көпшілігі әулиелердің есімдері; ең кішісі (Игнатий) Лойлалық Игнатийдің құрметіне аталған болуы мүмкін.

Мансап

Вермеер суретші ретінде қайда және кімнің оқушысы болғаны белгісіз. Кейбір болжамдар бойынша, Карел Фабрициус оның ұстазы болған болуы мүмкін, бұл 1668 жылы баспагер Арнольд Бон жазған мәтіннің даулы түсіндірмесіне негізделген. Көркем өнер тарихшылары оны растайтын нақты дәлелдер тапқан жоқ. Жергілікті билік өкілі Леонарт Брэмер достық қарым-қатынаста болды, бірақ олардың сурет салу стилі бір-бірінен едәуір өзгеше. Питер ван Руйвен және Мария де Кнуйт – Вермеердің өнер жолының көп бөлігінде оны қолдаған меценаттар болды. 2023 жылы оның әйелі Мария де Кнуйт Амстердамдағы Рейксмузейде өткен Вермеердің туындыларының көрмесіндегі кураторлар суретшімен ұзақ және берілген қарым-қатынасы болғандықтан, негізгі демеуші ретінде танылды. Вермеер шабыт алу үшін Лейден финшпильдерінің өнеріне жүгінген секілді. Вермеер Жерар Дудың суреттеріне жауап берді, ол суреттерін тым қымбат бағаға сатқан. Ду, сондай-ақ Питер де Хуч пен Габриэль Метсуға да ықпал еткен болуы мүмкін. Вермеер өзінің жұмыстары үшін де орташа есептен жоғары баға алды, олардың көпшілігін белгісіз коллекционер сатып алды. Иоганн Вермеердің Метсуға тигізген әсері айқын: сол жақтан түсетін жарық, мәрмәр еден. (Алайда, А. Вайбоер Метсу көрерменнен күшті эмоционалдық сезімдерді талап етеді деп санайды.) Вермеер, мүмкін, Николас Маеспен де бәсекелескен, ол ұқсас стильде жанрлық туындылар жасаған. 1662 жылы Вермеер гильдия төрағасы болып сайланды және 1663, 1670 және 1671 жылдары қайта сайланды, бұл оның (Брэмер сияқты) әріптестері арасында танымал шебер саналғанын көрсетеді. Вермеер баяу жұмыс істеді, мүмкін, жылына үш картинадан тапсырыс бойынша салған. 1663 жылы Балтазар де Монконис оның кейбір туындыларын көру үшін келді, бірақ Вермеерде көрсетуге суреті болмады. Дипломат және онымен бірге келген екі француз дін қызметкері Хендрик ван Буйтенге жіберілді, ол өзінің бірнеше суреттерін кепіл ретінде сақтаған нан пісіруші еді. 1671 жылы Геррит ван Уилленбург Геррит Рейнст коллекциясының аукционын ұйымдастырды және 13 картина мен бірнеше мүсіндерді Бранденбург курфюрсі Фридрих Вильгельмге ұсынды. Фридрих оларды жалған деп айыптады және Хендрик Фромантиудың кеңесі бойынша 12 данасын қайтарып жіберді. Ван Уилленбург содан кейін қайта бағалау ұйымдастырды, олардың шынайылығын анықтау үшін барлығы 35 суретшіні шақырды, олардың ішінде Ян Ливенс, Мелхиор де Хондекотер, Гербранд ван ден Ээкхоут және Йоханнес Вермеер болды.

It is unclear where and with whom Vermeer apprenticed as a painter. There is some speculation that Carel Fabritius may have been his teacher, based upon a controversial interpretation of a text written in 1668 by printer Arnold Bon. Art historians have found no hard evidence to support this. Local authority Leonaert Bramer acted as a friend, but their style of painting is rather different. Pieter van Ruijven and Maria de Knuijt were Vermeer's patrons for the better part of the artist's career. In 2023, his wife Maria de Knuijt was identified by the curators of the 2023 exhibition of Vermeer's works at the Rijksmuseum, in Amsterdam as the main patron due to her long standing and supportive relationship with the artist. It seems that Vermeer turned for inspiration to the art of the fijnschilders from Leiden. Vermeer was responding to the market of Gerard Dou's paintings, who sold his paintings for exorbitant prices. Dou may have influenced Pieter de Hooch and Gabriel Metsu, too. Vermeer also charged higher than average prices for his work, most of which were purchased by an unknown collector. The influence of Johannes Vermeer on Metsu is unmistakable: the light from the left, the marble floor. (A. Waiboer, however, suggests that Metsu requires more emotional involvement of the viewer.) Vermeer probably competed also with Nicolaes Maes, who produced genre works in a similar style. In 1662, Vermeer was elected head of the guild and was reelected in 1663, 1670, and 1671, evidence that he (like Bramer) was considered an established craftsman among his peers. Vermeer worked slowly, probably producing three paintings a year on order. Balthasar de Monconys visited him in 1663 to see some of his work, but Vermeer had no paintings to show. The diplomat and the two French clergymen who accompanied him were sent to Hendrick van Buyten, a baker who had a couple of his paintings as collateral. In 1671, Gerrit van Uylenburgh organised the auction of Gerrit Reynst's collection and offered 13 paintings and some sculptures to Frederick William, Elector of Brandenburg. Frederick accused them of being counterfeits and had sent 12 back on the advice of Hendrick Fromantiou. Van Uylenburg then organized a counter assessment, asking a total of 35 painters to pronounce on their authenticity, including Jan Lievens, Melchior de Hondecoeter, Gerbrand van den Eeckhout, and Johannes Vermeer.

Соғыстар мен өлім

1672 жылы Людовик XIV пен француз әскері оңтүстіктен Голландия Республикасына басып кіргеннен кейін, Нидерландыда ауыр экономикалық құлдырау ("Апат жылы") болды. Үшінші ағылшын-голландия соғысы кезінде ағылшын флоты теңізден шабуыл жасады, ал екі одақтас неміс епископы елге шығыстан басып кірді, осыдан қосымша қиратушылық туды. Көптеген адамдар қорқып үрейленді; соттар, театрлар, дүкендер мен мектептер жабылды. Вермеердің сол жылғы сатуы – оның соңғысы болды. 1675 жылдың жазында Вермеер Амстердамдағы жібек саудагері Якоб Ромбуцтан (Хендрик Соргтың атасы) 1000 гульден қарыз алды, әйелінің анасының мүлкін кепіл ретінде пайдаланды. 15 желтоқсан 1675 жылы Вермеер 43 жасында қысқа аурудан кейін қайтыс болды. Ол 15 желтоқсан 1675 жылы Ескі протестант шіркеуіне жерленді. Кредиторларына жолдаған өтінішінде Катарина Болнес күйеуінің өлімін қаржылық қиындықтардың тудырған стреске байланысты деп түсіндірді және оның өлімін былай сипаттады: Франциямен болған апатты соғыс кезінде ол өзінің суреттерін сата алмады, сонымен қатар, оған үлкен зиян келтірді, ол басқа шеберлердің суреттерімен айналысып отырды. Осының салдарынан және балаларының қаражаты болмағандықтан, ол осылайша құлдырап, нашарлап кетті, бұл оған қатты әсер еткендіктен, бір жарым күн ішінде сау адамнан қайтыс болғанға дейін ақылдан безгендей болды. Катарина өнер нарығының құлдырауы Вермеердің суретші және өнер сатушы ретіндегі бизнесіне қандай зиян келтіргенін айтады. Ол 11 бала тәрбиелеуі керек болды, сондықтан Вермеердің кредиторларына берешегін өтеу үшін Жоғарғы соттан көмек сұрады. Қалалық кеңесте геодезист ретінде жұмыс істеген голланд микроскописі Антоние ван Леувенхук сенімді адам болып тағайындалды. Үйдің бірінші қабатында сегіз бөлме болды, олардың мазмұны Вермеер қайтыс болғаннан кейін бірнеше ай өткен соң жасалған тізімде тіркелді. Оның шеберханасында екі орындық, екі суретшілік мольберт, үш палитра, 10 холст, үстел, еменнен жасалған тартылатын үстел, қоржынды ағаш шкаф және "тізімдеуге тұрарлық емес" заттар болды. Вермеердің 19 суреті Катарина мен оның анасына мұра болып қалды. Жесір әйел үлкен қарызын өтеу үшін Хендрик ван Буйтенге тағы екі суретті сатты. Вермеер Дельфта құрметті суретші болған, бірақ туған қаласынан тыс жерлерде ол дерлік танылмаған. Питер ван Руйвен есімді жергілікті демеуші оның көптеген туындыларын сатып алды, бұл Вермеерді қаржылық тұрғыдан қолдады, бірақ оның даңқының таралу мүмкіндігін азайтты. Оның шектеулі туындыларына бірнеше фактор әсер етті. Бір ғалым Вермеердің үлкен қызы Марияны сурет салуға үйреткенін айтады. Сонымен қатар, көп балалы отбасылық міндеттері оның көп уақытын алып, отбасы бизнесін жүргізуде өнер сатушы және қонақүй иесі ретінде жұмыс істеуіне мүмкіндік берді. Оның гильдия басшысы ретінде қызмет етуі және суретші ретіндегі ерекше дәлдігі оның шығармашылығын шектеуі мүмкін.

In 1672, a severe economic downturn (the "Year of Disaster") struck the Netherlands, after Louis XIV and a French army invaded the Dutch Republic from the south (known as the Franco Dutch War). During the Third Anglo Dutch War, an English fleet attacked by sea, and two allied German bishops invaded the country from the east, causing more destruction. Many people panicked; courts, theaters, shops and schools were closed. Vermeer's sale of that year was his last. In the summer of 1675, Vermeer borrowed 1,000 guilders in Amsterdam from Jacob Romboutsz (grandfather of Hendrick Sorgh), an Amsterdam silk trader, using his mother in law's property as a surety. On 15 December 1675, Vermeer died after a short illness aged 43. He was buried in the Protestant Old Church on 15 December 1675. In a petition to her creditors, Catharina Bolnes attributed her husband's death to the stress of financial pressures, and described his death as follows:

during the ruinous war with France he not only was unable to sell any of his art but also, to his great detriment, was left sitting with the paintings of other masters that he was dealing in. As a result and owing to the great burden of his children having no means of his own, he lapsed into such decay and decadence, which he had so taken to heart that, as if he had fallen into a frenzy, in a day and a half he went from being healthy to being dead. Catharina describes how the collapse of the art market had damaged Vermeer's business as both a painter and an art dealer. She had to raise 11 children and therefore asked the High Court to relieve her of debts owed to Vermeer's creditors. Pioneering Dutch microscopist Antonie van Leeuwenhoek, who worked for the city council as a surveyor, was appointed trustee. The house had eight rooms on the first floor, the contents of which were listed in an inventory taken a few months after Vermeer's death. In his studio, there were two chairs, two painter's easels, three palettes, 10 canvases, a desk, an oak pull table, a small wooden cupboard with drawers, and "rummage not worthy being itemized". Nineteen of Vermeer's paintings were bequeathed to Catharina and her mother. The widow sold two more paintings to Hendrick van Buyten to pay off a substantial debt. Vermeer had been a respected artist in Delft, but he was almost unknown outside his hometown. A local patron named Pieter van Ruijven had purchased much of his output, which kept Vermeer afloat financially but reduced the possibility of his fame spreading. Several factors contributed to his limited body of work. Vermeer never had any pupils, though one scholar has suggested that Vermeer taught his eldest daughter Maria to paint. Additionally, his family obligations with so many children may have taken up much of his time, as would acting as both an art dealer and inn keeper in running the family businesses. His time spent serving as head of the guild and his extraordinary precision as a painter may have also limited his output.

Стиль

Вермеер өзінің суреттерін сол кездегі көптеген суретшілер сияқты тоналды түрде орындаған болуы мүмкін, сұрдың монохромды түстерін ("гризайль") немесе қоңыр мен сұрдың шектеулі палитрасын ("өлі бояу") пайдаланып, содан кейін қызыл, сары және көк сияқты қанық түстерді мөлдір глазурь түрінде жаққан. Вермеерге ешбір сурет нақты атрибуцияланбаған, ал оның суреттері дайындық әдістері туралы аз ғана ақпарат береді. 17 ғасырдағы тағы бір суретші де табиғи лазуриттен алынған, өте қымбат пигментті – ультрамаринды осылай шашпалы немесе мансап басында қолданған жоқ. Вермеер бұл пигментті тек табиғи түрде осы түстің элементтерінде ғана емес, сонымен қатар жұмыстың басында, кейіннен қолданылатын жер түстері, мысалы, умбра мен охраның түсін сәл өзгерту үшін де пайдаланған. Бұл жұмыс әдісі, әлдебір Вермеердің Леонардоның әрбір заттың беті көршілес заттың түсіне ие деген байқауларын түсінуінен туындаған болуы мүмкін. "Таразы ұстаған әйел" суретінде үнді сарысын қолданғаны туралы мәлімдеме пигмент талдауымен жоққа шығарылды. Вермеердің туындыларында бар болғаны 20 пигмент анықталды. Олардың ішінде Вермеер жиі қолданған жеті негізгі пигмент – қорғасын ақ, сары охра, вермильон, мадер көлі, жасыл жер, шикі умбра және піл сүйегі немесе сүйек қарасы.

Механикалық көмек теориясы

Вермеердің сурет салу техникалары ұзақ уақыттан бері пікірталас тудырып келеді, олардың фотореалистік детальға назар аударуы, Вермеердің формальды білімі болмауына және суреттеріне дайындық эскиздері немесе іздері жасалғанына шектеулі дәлелдерге қарамастан. 2001 жылы британдық суретші Дэвид Хокни «Құпия білім: Ескі шеберлердің жоғалған техникаларын қайта ашу» атты кітабын жариялады, онда ол Вермеердің (сондай-ақ Ренессанс және Барокко дәуіріндегі басқа суретшілер, Ханс Гольбейн мен Диего Веласкес сияқты) композицияларында нақты орналасуға оптиканы қолданғанын, атап айтқанда иісті айналар, камера обскура және камера люциданың комбинациясын қолданғанын айтты. Бұл теория Хокни-Фалко тезисі деп аталды, оның авторлары Хокни мен Чарльз М. Фалко. Филипп Стьэдман 2001 жылы «Вермеердің камерасы: шедеврлердің артындағы шындықты ашу» атты кітабын жариялады, онда Вермеер суреттерін жасау үшін камера обскураны қолданғанын мәлімдеді. Стьэдман Вермеердің көптеген суреттерінің бір бөлмеде салынғанын атап өтті және ол бөлменің артқы қабырғасындағы камера обскурадан салынған болса, дәл сол өлшемдегі алты суретті тапты. 2008 жылы американдық кәсіпкер және өнертапқыш Тим Дженнисон Вермеердің камера обскураны «салыстыру айнасымен» бірге қолданғанын жорамалдады, бұл камера люцида тұжырымына ұқсас, бірақ әлдеқайда қарапайым және түс мәндерін сәйкестендіруді жеңілдетеді. Кейіннен ол бұл теорияны қуыс айна мен салыстыру айнасын ғана қамтитын етіп өзгертті. Ол келесі бес жылды осы құралдарды қолданып «Музыка сабағын» қайта жасауға тырысып, теориясын сынады, бұл процесс 2013 жылғы «Тим Вермеер» деректі фильмінде көрсетілді. Алайда Вермеер оптикалық линза жасаушы Антоние ван Левенгукпен тығыз байланыста болды, ол Вермеердің өлімінен кейін оның мұрагері болды. Вермеердің суреттерінің тек үш ғана туындысы суретшінің өзімен мерзімделген: «Прокураторша» (1656; Дрезден, Gemäldegalerie); «Астроном» (1668; Париж, Лувр мұражайы); және «Географ» (1669; Франкфурт, Städelsches Kunstinstitut). Вермеердің енесі Мария Тинс Дирк ван Бабуреннің 1622 жылғы «Прокураторша» картинасына (немесе оның көшірмесіне) ие болды, ол Вермеердің екі суретінде фон ретінде көрінеді. Осы тақырыпты Вермеер де суреттеген. Вермеердің суреттерінің көбі қазіргі заманғы тақырыптарды кішкентай форматта, көк, сары және сұр түстердің басымдығымен салқын түстер палитрасында бейнелейді. Вермеер сол кездегі голланд суретшілерінде сирек кездесетін «Жемшүгі бар әйел» суреті сияқты таза профильді бейнелейтін бірнеше туынды жасады. Оның сақталған барлық жұмыстары осы кезеңге жатады, көбінесе сол жақтағы терезеден жарық алатын бір немесе екі тұлға бейнеленген үй ішіндегі интерьерлер. Олар композициялық тепе-теңдік пен кеңістіктік тәртіп сезімімен, інжулі жарықпен біріктірілген. Күнделікті тұрмыстық немесе демалыс көңіл көтерулер поэтикалық уақытсыздыққа толы (мысалы, ашық терезеде хат оқитын қыз, Дрезден, Gemäldegalerie). Вермеердің екі қалалық пейзажы да осы кезеңге жатады: «Дельфт көрінісі» (Гаага, Маурицхуис) және «Кішкентай көше» (Амстердам, Риксмюзей). Оның кейбір суреттері стильдің қатаюын көрсетеді және олардың соңғы туындылары деп есептеледі. Бұл кезеңнен «Иманның аллегориясы» (шамамен 1670 ж., Нью-Йорк, Метрополитен өнер мұражайы) және «Махаббат хаты» (шамамен 1670 ж., Амстердам, Риксмюзей) шыққан.

Vermeer's painting techniques have long been a source of debate, given their almost photorealistic attention to detail, despite Vermeer's having had no formal training, and despite only limited evidence that Vermeer had created any preparatory sketches or traces for his paintings. In 2001, British artist David Hockney published the book Secret Knowledge: Rediscovering the Lost Techniques of the Old Masters, in which he argued that Vermeer (among other Renaissance and Baroque artists including Hans Holbein and Diego Velázquez) used optics to achieve precise positioning in their compositions, and specifically some combination of curved mirrors, camera obscura, and camera lucida. This became known as the Hockney–Falco thesis, named after Hockney and Charles M. Falco, another proponent of the theory. Philip Steadman published the book Vermeer's Camera: Uncovering the Truth behind the Masterpieces in 2001 which specifically claimed that Vermeer had used a camera obscura to create his paintings. Steadman noted that many of Vermeer's paintings had been painted in the same room, and he found six of his paintings that are precisely the right size if they had been painted from inside a camera obscura in the room's back wall. In 2008, American entrepreneur and inventor Tim Jenison developed the theory that Vermeer had used a camera obscura along with a "comparator mirror", which is similar in concept to a camera lucida but much simpler and makes it easy to match colour values. He later modified the theory to simply involve a concave mirror and a comparator mirror. He spent the next five years testing his theory by attempting to re create The Music Lesson himself using these tools, a process captured in the 2013 documentary film Tim's Vermeer. However, Vermeer was in close connection with pioneer lens maker Antonie van Leeuwenhoek, who was his executor after death. Only three Vermeer paintings were dated by the artist: The Procuress (1656; Gemäldegalerie, Dresden); The Astronomer (1668; Musée du Louvre, Paris); and The Geographer (1669; Städelsches Kunstinstitut, Frankfurt). Vermeer's mother in law Maria Thins owned Dirck van Baburen's 1622 oil on canvas The Procuress (or a copy of it), which appears in the background of two of Vermeer's paintings. The same subject was also painted by Vermeer. Almost all of Vermeer's paintings are of contemporary subjects in a smaller format, with a cooler palette dominated by blues, yellows, and grays. Vermeer painted multiple artworks portraying a pure profile like the painting Woman with a Pearl Necklace, which was uncommon in Dutch art at the time. Practically all of his surviving works belong to this period, usually domestic interiors with one or two figures lit by a window on the left. They are characterized by a sense of compositional balance and spatial order, unified by a pearly light. Mundane domestic or recreational activities are imbued with a poetic timelessness (e. g., Girl Reading a Letter at an Open Window, Dresden, Gemäldegalerie). Vermeer's two townscapes have also been attributed to this period: View of Delft (The Hague, Mauritshuis) and The Little Street (Amsterdam, Rijksmuseum). A few of his paintings show a certain hardening of manner and are generally thought to represent his late works. From this period come The Allegory of Faith (c. 1670; Metropolitan Museum of Art, New York) and The Love Letter (c. 1670; Rijksmuseum, Amsterdam).

Мұра

Алғашында Вермеердің туындылары өнер тарихшылары тарапынан оның қайтысынан кейін екі ғасыр бойы көп назарсыз қалды. Нидерландыдағы бірқатар сарапшылар оның өнерін бағалағанмен, көптеген жұмыстары Метсу немесе Миерис сияқты сол кездегі белгілі суретшілерге жатқызылды. Делфт шеберінің қайта жаңғыруы шамамен 1860 жылы басталды, ол кезде неміс мұражайының директоры Густав Вааген Венадағы Чернин галереясындағы «Кескіндеме өнері» туындысын көріп, оны Вермеердің жұмысы деп таныды, бірақ ол уақытта бұл картина Питер де Хухқа тиесілі деп есептелген. Теофил Торе-Бюргердің зерттеулері 1866 жылы «Газет де Бё-Артс» басылымында Вермеердің туындыларының толық каталогын жариялаумен аяқталды. Торе-Бюргердің каталогы Вермеерге халықаралық назар аударды және оның 70-тен астам жұмысын, соның ішінде күмәнді деп саналғандарын тізімдеді. Вермеердің өнерінің қайта ашылуымен бірнеше көрнекті голланд суретшілері, оның ішінде Саймон Дюикер, оның стиліне еліктеді. Вермеерден шабыттанған суретшілердің қатарында даниялық Вильгельм Хаммершой және америкалық Томас Вильмер Дьюинг те бар. 20 ғасырда Вермеердің жанкүйерлерінің бірі Сальвадор Дали болды, ол «Кескіндемеші» картинасының өзіндік нұсқасын жасады (коллекционер Роберт Леманның тапсырысы бойынша) және сюрреалистік тәжірибелердің бірінде түпнұсқаның үлкен көшірмелерін мүйізқұйрықпен салыстырды. Дали 1934 жылы «Делфттегі Вермеердің көлеңкесі, үстел ретінде қолданылуы мүмкін» атты туындысында да шеберді мақтан тұтты. Хан ван Мегерен – 20 ғасырдың голланд суретшісі, ол классикалық дәстүрде жұмыс істеді. Ол эстетикалық және қаржылық себептерге байланысты шебер жалғаншыға айналды, көптеген жаңа «Вермеерлерді» жасап сатты, содан кейін нацистермен ынтымақтастығы үшін, әсіресе нацистерге түпнұсқа деп саналған өнер туындыларын сатуы үшін, өзін жалғаншы деп мойындады. 1971 жылдың 23 қыркүйегінде кешке 21 жастағы қонақ үй қызметкері Марио Пьер Ройманс Вермеердің «Махаббат хаты» картинасын Брюссельдегі Көркем өнер сарайынан ұрлады, ол «Рембрандт және оның дәуірі» көрмесі үшін Риксмузейден қарызға алынған болатын. Вашингтондағы Ұлттық өнер галереясында оның туындыларынан көрме ашылғанының 26 жылдығына орай, Google 2021 жылдың 12 қарашасында Вермеерді Google Doodle арқылы құрметтеді. 2023 жылы Амстердамдағы Риксмузейде өткен көрмеде оның 28 туындысы көрсетілді, бұл ең көп саны болатын. Көрмені 650 мыңнан астам адам тамашалады, бұл музейдің ең көп қаралған көрмесіне айналды. 2023 жылғы көрмемен бірге «Вермеерге жақын» атты деректі фильм де жарық көрді. Фильмде кураторлар Грегор Дж. М. Вебер мен Питер Роэлофс Вермеердің өнер туындыларын әлемнің музейлерінен қарызға алуға тырысты. Сондай-ақ 2023 жылы Риксмузейде өткен көрме туралы тағы бір фильм шықты: «Вермер: ең үлкен көрме». (Екі фильмнің де сыртқы сілтемелері төменде берілген.)

Originally, Vermeer's works were largely overlooked by art historians for two centuries after his death. A select number of connoisseurs in the Netherlands did appreciate his work, yet even so, many of his works were attributed to then better known artists such as Metsu or Mieris. The Delft master's modern rediscovery began about 1860, when German museum director Gustav Waagen saw The Art of Painting in the Czernin gallery in Vienna and recognized the work as a Vermeer, though it was attributed to Pieter de Hooch at that time. Research by Théophile Thoré Bürger culminated in the publication of his catalogue raisonné of Vermeer's works in the Gazette des Beaux Arts in 1866. Thoré Bürger's catalogue drew international attention to Vermeer and listed more than 70 works by him, including many that he regarded as uncertain. Upon the rediscovery of Vermeer's work, several prominent Dutch artists modelled their style on his work, including Simon Duiker. Other artists who were inspired by Vermeer include Danish painter Wilhelm Hammershoi and American Thomas Wilmer Dewing. In the 20th century, Vermeer's admirers included Salvador Dalí, who painted his own version of The Lacemaker (on commission from collector Robert Lehman) and pitted large copies of the original against a rhinoceros in some surrealist experiments. Dali also celebrated the master in The Ghost of Vermeer of Delft Which Can Be Used As a Table, 1934. Han van Meegeren was a 20th century Dutch painter who worked in the classical tradition. He became a master forger, motivated by a blend of aesthetic and financial reasons, creating and selling many new "Vermeers" before turning himself in for forgery to avoid being charged with capital treason for collaboration with the Nazis, specifically, in selling what had been believed to be original artwork to the Nazis. On the evening of 23 September 1971, a 21 year old hotel waiter, Mario Pierre Roymans, stole Vermeer's Love Letter from the Fine Arts Palace in Brussels where it was on loan from the Rijksmuseum for the exhibition Rembrandt and his Age. To mark the 26th anniversary of the opening of an exhibition at Washington, DC's National Gallery of Art featuring his work, Google honored Vermeer with a Google Doodle on 12 November 2021. A 2023 exhibition at the Rijksmuseum in Amsterdam featured 28 of his works, the most ever shown together. Over 650,000 people visited the exhibition, making it the museum's most visited exhibition. Coinciding with the 2023 exhibition the documentary film Close to Vermeer was released the same year. The film followed curators Gregor J. M. Weber and Pieter Roelofs as they sought loans of Vermeer's artwork from museums around the world. Also released in 2023 was another movie about the exhibition at the Rijkmuseum: "Vermeer: The Greatest Exhibition". (External links to both movies are below.)

Танымал мәдениетте

Вермеердің беделі мен туындылары әдебиетте де, кинода да көрсетілген. Трейси Шевальедің 1999 жылғы «Жемше құлақшасы бар қыз» романы және 2003 жылғы осы аттас фильмінде Вермеердің әйгілі картинаны жасауы және оның сол сияқты ойдан туған модельмен араласуы туралы қияли оқиға баяндалады. Көптеген суретшілер осы атақты суретшіден шабыттанады, мысалы, тағамдық фотограф Эйми Твиггер рецепттері арқылы жасаған тағамдық саяхаттарында Вермеердің жарық-көлеңге ойнауынан (кьяроскуро) пайдаланады.