Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Шотландтық спорт
Scottish sport
Хаггис лақтыру – қашықтық және дәлдік үшін хаггисті мүмкіндігінше алыс лақтырудан тұратын шотландтық спорт түрі.
Haggis hurling is a Scottish sport involving the hurling of a haggis as far as possible, for distance and accuracy.
Өмірбаян
Оның жақтаушылары ежелгі дәуірден бастау алғанын айтса да, хаггис лақтыру шын мәнінде өте жаңа өнертабыс. 2004 жылы шотландтық кәсіпкер Том Фармердің және World Haggis Hurling Association-ның бұрынғы президенті Робин Дансит бұл спорт түрін 1977 жылы Эдинбургте өткен Gathering of the Clans іс-шарасы үшін әзіл ретінде ойлап тапқанын, кейіннен оны Highland ойындарында қайырымдылыққа қаражат жинау үшін пайдаланғанын айтты. Бұл туралы BBC телеарнасының "Осы – өмір!" бағдарламасында көрсетілді, сол кезде көптеген адамдар оның негізгі мақсаты күлкі екенін түсінген болар еді. Оның екі түрі қалыптасты: бірі фестивальдерде, екіншісі – кәсіби спорт түрі. Хаггис лақтыру бойынша қазіргі әлемдік рекорд 2011 жылғы 11 маусымда Милнгави Хайленд ойындарында Лорн Колтарт 217 фут (66 м) қашықтыққа лақтыру арқылы орнатылды, бұл Аллан Петтигрюдің жиырма жылдан астам уақыт бойы сақталған 180 фут (55 м) рекордын еңсерді. Алайда, австралиялық крикетші Том Муди 1989 жылы 230 футтан (70 м) астам қашықтыққа хаггис лақтырғаны туралы мәлімдемелер болды. Қазіргі заманғы хаггис лақтыру қашықтығы мен дәлдігі бойынша бағаланады, ал жарылған немесе бөлінген хаггис дереу дисквалификацияланады, себебі қонудан кейін хаггис жеуге жарамды болуы керек. Бұл спортқа күш көрсетуден гөрі нәзік техника қажет, өйткені хаггис терісінің бұзылмауы үшін лақтыру нәтижесінде жұмсақ қону керек. Мельбурндағы Хайленд фестивалінде хаггис лақтыру жарысында нақты емес хаггис қолдану жоспарлары, дәстүрді сақтаушыларды, жоғары жылдамдықпен соқтығысудың салдарынан қорқатындардан бөліп көрсетті.
Although its proponents often claim an ancient origin, haggis hurling is actually a very recent invention. In 2004 Robin Dunseath, publicist for Scottish entrepreneur Tom Farmer and ex president of the World Haggis Hurling Association, said he invented the sport as a practical joke for the 1977 Gathering of the Clans in Edinburgh, later using it to raise funds for charity at Highland games. It appeared on the BBC TV program That's Life! around that time, when many people would have realised it was basically a joke. Two variations have developed: one enacted at festivals, the other a professional sport. The present world record for haggis hurling was set at 217 feet (66 m) by Lorne Coltart at the Milngavie Highland Games on 11 June 2011, beating Allan Pettigrew's 180 feet (55 m) record which had stood for over twenty years. However, the Australian cricket player Tom Moody was purported to have thrown a haggis in 1989 over 230 feet (70 m). Modern haggis hurling is judged on the basis of distance and accuracy of the hurl and a split or burst haggis is immediately disqualified, as the haggis must be fit to eat after landing. The sport requires subtle technique rather than brute force, as the hurl must result in a gentle landing to keep the haggis skin intact. Plans to use a fake haggis in a hurling competition at a Highland festival in Melbourne split purists from those who are fearful of the mess a high speed impacting may cause.
Ережелер мен ережелер
Хаггис дәстүрлі рецептура бойынша дайындалуы керек, яғни қойдың жұмсақ қайнатылған жүрегі, өкпесі және бауыры, дәмдеуіштер, пияз, май және зығыр ұны қосылып, қойдың қарыншасына салынып үш сағат қайнатылады. Хаггис лақтырылар алдында суытылып, оның қатайтқыш заттармен өңделмегені тексерілуі тиіс. Ережелерге сәйкес, хаггис тығыз және берік етіп жинақталуы керек, артық терісі немесе майы болмауы тиіс. Спорттық хаггистің салмағы 500 грамм, максималды диаметрі 18 см және ұзындығы 22 см болуы керек. ±30 грамм шамасында ауытқуға рұқсат етіледі және осы салмақ жасөспірімдер мен орта салмақ категорияларында қолданылады. Ауыр салмақ категориясында хаггистің салмағы 1 кг-ға дейін болуы мүмкін, бірақ 850 граммдық стандартты салмақ жиірек қолданылады, сондай-ақ ±50 грамм ауытқуға рұқсат етіледі.
The haggis must be of traditional construction, consisting of a tender boiled sheep's heart, lung and liver with spices, onions, suet and oatmeal and stock stuffed in a sheep's paunch, boiled for three hours. At the time of hurling the haggis should be cooled and inspected to ensure no firming agents have been applied. Rules dictate that the haggis must be packed tight and secure, with no extra skin or flab. The sporting haggis weighs 500 grams, with a maximum diameter of 18 cm and length of 22 cm. An allowance of ±30 grams is given and this weight is used in both junior and middle weight events. The heavyweight event allows haggis up to 1 kg in weight, but the standard weight of 850 grams is more common, with an allowance of ±50 grams.
Оқиғалар
Дүниежүзілік хэггис лақтыру чемпионаты бар. Фолкирк қаласының Бонесс ауылынан келген Даррен Лэрд – қазіргі әлем чемпионы. Онтарио штатының Перт қаласында Канаданың хэггис хёрлинг чемпионаты да өткізіледі. Бұл шара Перттегі әлемдік рекордтық кілт жүгіруімен бірге ұйымдастырылады. Канаданың Перт қаласындағы жарыс әлемдегі ең ірі жарыс деп есептеледі, 2013 жылы 140-тан астам қатысушы өлшенген. 2014 жылғы жарысқа 571 хёрлер тіркелді. Перттегі жарыста финалды өлшеу үшін M. P. Survey компаниясы мен олардың дәл лазерлік жабдықтары қолданылады. 2004 жылы Мельбурндағы Шотландия фестивалі сол жердегі лақтыру жарысында нақты емес хэггис қолдануды жоспарлады. 2021 жылдың 31 желтоқсанында Бельгиядағы алғашқы жарыс Дюреннің оңтүстігінде (Антверпен) ұйымдастырылды.
There is a World Haggis Hurling Championship. Darren Laird from Bo'ness, Falkirk is the current world champion. There is also a Canadian Haggis Hurling Championship in Perth, Ontario. The event is held in conjunction with the Perth World Record Kilt Run. The Canadian event in Perth is said to be the largest competition in the world, with over 140 measured competitors in 2013. The 2014 competition had 571 registered Hurlers. The competition in Perth uses M. P. Survey company and their precise laser equipment to measure the finals. In 2004, a Highland festival in Melbourne made plans to use a fake haggis in a hurling competition there. On 31 December 2021 the first Belgian competition was organised in the South of Deurne (Antwerp).