Кіріспе

Ішу ойыны

Quarters – ойыншылар американдық шинаны немесе оған ұқсас монетаны үстелден секіріп, белгілі бір жерге, әдетте сол үстелдегі шыраққа (немесе тостағанға) түсіруге тырысатын ойын. Бұл ойын Оңтүстік Америкада да таралған, онда оны "монедита" деп атайды, испан тілінде бұл "кішкентай монета" деген мағынаны білдіреді. Монетаны лақтырған ойыншы "атушы" деп аталады. Кейбір нұсқаларында шырақ бос болады, әр ойыншының ішуге жеке тостағаны болады, ал басқа нұсқаларында атушы нысана алған шырақта алкогольді сусын болады. Шина әдетте беті немесе сырты қаратып секіріп түседі. Кейбір ойындарда ойыншыға монетаны шетінен секіруге рұқсат етіледі, әсіресе оны мұрынынан домалатып жіберу арқылы.

Ойын процесі

Әр турдың басында үстелдің ортасында ішімдік толы стақан қойылады, ал үстелдің қарама-қарсы жағында бес теңгелік және стақан бар екі адам отырады. Әр ойыншы өз бес теңгелігін өз стаканына тигізуге тырысады, содан кейін стақанды сол жақтағы ойыншыға береді. Егер сол жақтағы ойыншыда да стақан болса, ойыншы оның стаканына тиіседі, ал тиісілген ойыншы үстелдің ортасындағы стақаннан ішіп, оны қайта толтырып, келесі тиісуден бұрын өз стаканына бес теңгелігін салуы керек, ал ойын үстелдің айналасында жалғаса береді. Егер ойыншы бірінші әрекетте табысқа жетсе, ол стақанды қазіргі уақытта стақан жоқ кез келген ойыншыға беруге құқылы. Егер үстелдің шамасында жеткілікті адам болса, топ қосымша стақандар қосып, оларды шеңбердің сыртына тең аралықта орналастыра алады.

Жылдамдықты азайту

Бұл нұсқада кішкентай үстелдің айналасында алты немесе одан көп адам, бірнеше монета, әр ойыншыға сусын және қарсы отырған ойыншылардың алдына екі бос шоқ стақан қойылады. Ойын басталғанда, стақандары бар екі ойыншы монетаны алып, оны үстелден секіріп өз стакандарына мүмкіндігінше жылдам түсіруге тырысады. Егер сәтті болмаса, біреуі түсіргенше атуын жалғастырады. Сәтті түсірген ойыншы монетаны шығарып, сол жақтағы ойыншыға стақанды береді, ал екінші ойыншы өз стаканына монетаны түсіргенше атуын жалғастырады. Біраз уақыттан соң, бір стақан екіншісіне жетеді. Осы кезде, атып жатқан ойыншы бір стақанды аударып, екіншісін үстіне қояды. Осы ойыншыға үстелден монетаны секіріп жоғарғы стақанға түсіруге екі мүмкіндік беріледі. Егер бірінші әрекетте сәтті болса, ол жиналған стақандарды кез келген ойыншыға бере алады, ол да екі мүмкіндік алады, және т.с.с. Егер ойыншы екінші әрекетте сәтті болса, стақандар жиналмайды, біреуі сол жақтағы ойыншыға, екіншісі қарсы отырған ойыншыға беріледі. Ойын басынан басталады. Егер ойыншы екі әрекетте жиналған стақандарға монетаны түсіре алмаса, оң жақтағы ойыншы монетаны айналдырады, ал "жеңілген" ойыншы монета айналуын тоқтатқанша сусынынын ішеді. Кез келген ойыншы монетаны үрлеп немесе саусағымен айналдырып, оны айналып тұруын қамтамасыз ете алады. Содан кейін стақандар ойын басталғандағыдай екіге бөлініп, ойын қайта басталады. Ойын ойыншылар жеткілікті мас болғанда аяқталады.

Басқа өзгерістер

Ойынның тағы бір әдісі – бір стақанды үстелдің ортасына қою. Ойынға қатысушылар кезекпен монетаны стақанға тигізіп түсіруге тырысады. Егер атушы сәтті болса, стақанды үстелдегі кез келген адамға береді, ол адам сусынды бірден ішіп, монетаны тісімен ұстауы керек. Ойын содан кейін атушының сол жағында отырған адамға беріледі. Егер атушы монетаны стақанға түсіре алмаса, монетаны сол жаққа беруге немесе екінші рет тағы да атуға құқылы. Егер атушы екінші рет сәтті атып, монетаны стақанға түсірсе, стақанды әдеттегідей береді. Егер екінші рет те сәтсіз болса, сусынды өзі ішуі керек. Қай жағдайда болса да, сол жақтағы адам келесі атушы болады. Тағы бір әдіс – әртүрлі стақандар мен бір ортақ стақанды пайдалану. Бірінші кезекте ортақ стақан үстелдің ортасына қойылады. Әр ойыншының жеке стақаны болады, олар ортақ стақанның айналасына орналастырылып, ортақ стақанды қоршайды (гүл тәрізді). Ойыншылар өз стақандарын бір шотымен толтырып, одан аз мөлшерін ортақ стақанға құяды (ойнау үшін әртүрлі сусындарды қолдануға болады, сондықтан ортақ стақанда әртүрлі сусындардың қоспасы болуы мүмкін). Атушы монетаны стақандарға лақтыра бастайды. Егер монета ойыншының стақанына түсіп қалса, ол ойыншы шотын ішіп, стақанды қайта толтырып, қалғандарының қатарына қояды. Егер монета ортақ стақанға түсіп қалса, барлық ойыншылар ортаға жетіп, өз шотын ішуі керек. Соңғы болып ішімдігін бітірген ойыншы ортақ стақанды ішуі тиіс. Егер атушы бірінші әрекетте сәтті атып, монетаны стақанға түсірсе, монетаны жібермейінше қайта-қайта атуға құқылы. Егер бірінші әрекетте сәтсіз болса, монетаны сол жақтағы келесі ойыншыға беруі керек. Бұл ойын көбінесе «Пондероза» деп аталады. Тағы бір нұсқада, егер атушы бірнеше рет қатарынан сәтті атып, монетаны стақанға түсірсе, ол өзі үшін бір ереже жасауға құқылы. Көбінесе бұл ережеде атушылар белгілі бір сөз тіркесін айтуы керек немесе үстелдегі ешкім белгілі бір сөзді айта алмайды, егер бұл ереже бұзылса, кінәлі ойыншы бірден ішуге міндетті. Бұл мас күйге тез жеткізеді. Атушы жасаған ең көп таралған ережелердің бірі – ешкім «ішу», «іштім», «мас» деген сөздерді айта алмайды немесе саусағымен көрсетуге болмайды. Бір уақытта тек бір ғана ереже жасалуы мүмкін екенін ескеру керек. Егер атушы монетаны үстелге бір рет те тигізбей лақтырса, бұл сәтсіз ату болып есептеледі.

Ішкіштер

Ойыншылар әр ойыншының ішуі тиіс мөлшерді алдын ала шешіп алуы керек. Бұл ойналып жатқан нұсқаға және ойыншылардың тамашалау қабілетіне байланысты.