Кіріспе

1991 жылы Джоди Фостердің түсірген фильмі. «Little Man Tate» – 1991 жылғы американдық драмалық фильм, режиссер Джоди Фостердің режиссерлік дебюті. Скотт Фрэнк жазған сценарий бойынша түсірілген. Фильмде Адам Ханн Бёрд жеті жасар бала Фред Тейт рөлін ойнайды, ол өзінің жоғары интеллектуалдық қабілеттеріне лайықталмайтын әлеуметтік және психологиялық жағдайда өзін-өзі дамытуға күміс тартады. Сондай-ақ, фильмде Джоди Фостер, Дайан Вист, Гарри Конник, Дэвид Хайд Пирс, Деби Мазар және П. Дж. Охлан да ойнайды. «Little Man Tate» фильмі 1991 жылдың 18 қазанында Orion Pictures компаниясы арқылы кинотеатрларда көрсетілді, сыншылардың мақтауына және коммерциялық табысқа ие болды. Сыншылар Фостердің режиссерлік шеберлігін, Фрэнктың сценарийін және актерлік құрамның ойынын жоғары бағалады. Фильм 10 миллион долларлық бюджетпен 25 миллион долларлық табыс әкелді.

Сюжет

Деде Тейт – жеті жасар Фред ұлын жалғыз өзі тәрбиелеп отырған, орташа білімі бар жұмысшы әйел. Фредте данышпандық белгілерінің барлығы бар. Фред оқу және математикадан ерекше қабілет көрсетеді, сонымен қатар "жарыс деңгейінде" фортепиано ойнайды, бірақ оның зиялы қабілеті оны жалпы білім беретін мектептегі сыныптастарынан бөліп тұрады. Фредтің қабілеттері бұрынғы музыкалық дарынды, қазір дарынды балаларға арналған мектептің психологы Джейн Гриерсонның назарына ілігеді. Ол Фредтің зиялылық қабілетін мемлекеттік мектепте мүмкін болмайтын жолмен дамыту үшін Фредті мектепке қабылдауға Деденің рұқсатын сұрайды. Деде Фредтің қалыпты өмір сүруін қалайды, бірақ Фредтің жетінші туған күніне ешкім келмегендіктен, ол келіседі. Фред басқа да талантты жастармен бірге көктемнің бір бөлігінде Джейннің "Ақыл-ой саяхаты" іс-шарасына қатысады. Ол жерде ол өзінің кумирінің бірімен, Джейннің сүйікті шәкірті, өте дарынды, бірақ сәл ерекше "Математик" Деймон Уэллспен танысады, ол қайда барса да қара плащ киеді. Фред "Ақыл-ой саяхаты" жарысында Деймонды күтпеген жерден басып өткеннен кейін, Деймон ренжіді. Алайда, Деймон Джейннің ранчосында атпен жүргенде Фредке жылы сезіммен қарады, және Фред үшін академиялық ортадан тыс әлемге ашылған алғашқы терезе болды. Деймон оған: "Адамның IQ-сының мөлшері маңызды емес, оны қалай қолданатыны маңызды" дейді. Джейн оған көбірек қамқорлық көрсетуге тырысады, бірақ Фредті зерттеу нысаны ретінде қарастырады. Кейін Фред университетке түсіп, кванттық физиканы оқыса, анасы, әпкесі және туыстары жазда Флоридаға сапар шегеді. Эдди есімді үлкен студент ойнап жүріп Фредті глобуспен соғып алады. Фредке өкімділік ету үшін Эдди оны мопедпен серуендеуге алып шығады және бильярд қалай ойнау керектігін көрсетеді; Фредтің данышпан емес адаммен уақыт өткізуіне мүмкіндік туады. Бірақ ол Эддидің бөлмесіне әйелмен бірге кіргенде, Фред қашып кетеді, ал Эдди оны қуалайды. Эдди Фредке ол бала күтімімен айналыса алмайтынын түсіндіреді, оның компаниясы ұнаса да, Фред өзіне жақын жастағы достар табуы керек. Оқшаулыққа оралу Фредке ауыр тиеді, ол өзін ерекше және сырттан келген адам ретінде көретін қорқынышты түстер көреді. Джейн Фредті дарынды балалар тақырыбындағы телешоуға шақырады. Фред қатысады, бірақ күйзеліске ұшырайды. Ол анасы өлгенін айтады және студиядан шығып кеткені алдында (бұрынғы сыныптасы Мэтт Монтинидің өлеңін сөзсіз қайталайды) балалық өлеңді оқып шығады. Деде бұл оқиғаның бір бөлігін көреді және Нью-Йоркке ұшып келеді. Джейн Фредті таба алмайды, бірақ Деде оны үйде табады және құшақтап, ол оны бірнеше жылдан бері алғаш рет "ана" деп атайды. Бір жылдан кейін Фред бала данышпаны болудың қысымына бейімделді, әсіресе Джейннің мектебіне одан да кішкентай оқушы қабылданғаннан кейін. Деде Фредтің туған күніне үлкен той ұйымдастырып, Фредтің эмоционалдық және зиялы дамуын үйлестіреді.

Өндіріс

Джоди Фостер, өзі бұрын дарынды бала болған, фильмнің повествосына бірден әсерленіп, оны режиссерлеуге қызығушылық танытты. «Орион Пикчерс» сол кезде банкроттыққа жақын тұрды және Фостердің фильмді түсіруіне күмәнданды. Олар оның фильмде төлемсіз актерлік рольге келіскеннен кейін ғана келісті. Фильмде Фостердің өмірінен алынған жекелеген автобиографиялық элементтер бар. Фильмнің көп бөлігі Овер-де-Райн және Цинциннати қаласының орталық аудандарында түсірілді. Басқа түсірілім орындарына Цинциннатидің Клифтон ауданы; Инджен Хилл ауылы; Цинциннати университетінің МакМикен залы; Майами университетінің Түлектер залы, Уфэм залы, Концерт залы және Оксфордтағы Тау Каппа Эпсилон студенттік үйі; сондай-ақ Огайо штатының Колумбус қаласындағы Векснер орталығы мен Огайо театры кіреді.

Кассалық жинақ

Солтүстік Америкадағы тұңғыш көрсетілім аптасында "Little Man Tate" кассада 6-орынды иеленіп, 2,3 миллион доллар тапты. Бюджеті 10 миллион доллар болса да, фильмтің жалпы кірісі 25 миллион долларды құрады, бұл оның коммерциялық сәттілікке жеткенін көрсетеді.

Сыни жауап

Rotten Tomatoes веб-сайты фильмге 31 рецензия негізінде 71% мақұлдау рейтингін берді, орташа бағасы 6,30/10. Metacritic-те фильм 5 рецензия негізінде 100 балдық шкала бойынша 71 балдық орташа есепке ие, бұл "жалпы жағымды пікірлерді" көрсетеді. Роджер Эберт фильмге төрт жұлдыздың үш жартысын берді және фильмнің идеясы Фостердің өміріне қаншалықты ұқсас екенін айтты: "Кішкентай Адам Тейт – көруге ұнайтын фильм; ол өзі туралы білуге тырысатын қызықты адамдар туралы. Фостер көп көріп, көп білетін, бірақ біртіндеп түсіне бастайтын кішкентай адамды жасағанда, бұл жас қыздың француз тілін оқығанда, жанкүйерлер журналдарына суретін түсіруден гөрі көбірек қызығушылық танытқанын еске түсіреді."