Кіріспе

Жапонияның Үлкен Токио аймағындағы жылдам транзиттік жүйенің бір бөлігі.

Токиода екі жылдам транзит (жылдам транзит жүйесі) жұмыс істейді: Токио метрополитені және Тоэй метрополитені. Желінің көп бөлігі 23 арнайы округте орналасқан, ал кейбір бөлімдері Чиба және Сайтама префектураларына дейін созылады. Метрополитен Үлкен Токионың жолаушылар теміржолы желісінің бір бөлігі болып табылады, сонымен қатар бірнеше бағыттар арқылы метроны Батыс Токио және Канагава префектурасындағы қалалық теміржолдармен байланыстырады.

Тарих

1915: Токио станциясының астында Жапонияның алғашқы жер асты темір жолы ашылды. Ол тек теміржол поштасына ғана, жолаушыларға емес арналған. 1927 ж.: Токио жер асты темір жолы (東京地下鉄道株式会社) 1927 жылдың 30 желтоқсанында Жапонияның алғашқы жер асты желісі – Гинза желісін ашты және оны "Шығыстағы алғашқы жер асты темір жолы" деп жариялады. Желінің ұзындығы Уэно мен Асакуса арасында бар болғаны 2,2 км болды. 1938 ж.: Токио жылдам транзит темір жолы (東京高速鉄道株式会社) Аояма 6-шы шөлмек (қазіргі Омотесандо) мен Тораномон арасында метро жүйесін ашты. 1939: Токио жылдам транзит темір жолы Тораномоннан Шимбашиге дейін желісін ұзартты және Токио жер асты темір жолымен бірлесіп жұмыс істеуді бастады. 1941: Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде екі метро компаниясы жергілікті билік тарапынан Теито жылдам транзит басқармасы (帝都高速度交通営団) болып біріктірілді. 1954 ж.: Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін ашылған алғашқы метро желісі – Маруноучи желісі Икебукуро мен Очаномидзу арасында құрылды. 1960: Тоэй метросының 1-жолы, қазіргі Тоэй Асакуса желісі, Ошиаге мен Асакуса арасында ашылды. 1968 ж.: Тоэй метросының 6-жолы (қазіргі Тоэй Мита желісі) Шимура станциясы (1969 жылы Такашимадайра станциясы деп қайта аталды) мен Сугамо станциясы арасында ашылды. 1991: Токио метрополитенінің Намбоку желісі ашылды. 1995: 20 наурызда таңғы сағаттарда Маруноучи, Хибия және Чиёда желілерінде Токио метрополитенінде зарин шабуылы болды. 5000-нан астам адам жарақат алды және 13 адам қаза тапты. Барлық үш желі күні бойы жұмысын тоқтатты. 2000: Намбоку желісі Тамейке Санно станциясы мен Мегуро станциясы арасында, ал Тоэй Мита желісі Мита станциясы мен Мегуро станциясы арасында ашылды. Екі желі де Мегуро станциясы мен Широканэ Таканава станциясы арасында инфрақұрылымды бөлісті. Сонымен қатар, екі желі де Токю Мегуро желісімен бірлесіп қызмет көрсетуді бастады. 2004: Теито жылдам транзит басқармасы жекешелендіріліп, Токио метро акционерлік қоғамы болып қайта аталды. 2008: Фукутошин желісі ашылды. 2013: Фукутошин желісі Токю Тойоко желісімен бірлесіп қызмет көрсетуді бастады. 2023 ж.: Тоэй Мита желісі, Намбоку желісі және Фукутошин желісі Токю Шин-Йокогама желісі, Сотецу Шин-Йокогама желісі, Сотецу магистральдық желісі және Изумино желісі арқылы Токю Мегуро желісі (Тоэй Мита желісі және Намбоку желісі) және Токю Тойоко желісі (Фукутошин желісі) арқылы бірлесіп қызмет көрсетуді бастады.

Жүйелік басқару

Токио метросы мен Тоэй метросының екеуі де желілердің түстері, желі кодтары және бекеттердің нөмірлері бірыңғай жүйесімен тығыз байланысты. Дегенмен, метро жүйелерін бөлек басқарудың кейбір салдары бар:

Метро және Тоэй жүйелері бойынша бір жолға билет алу үшін арнайы ауысу биеті қажет. Бұл билеттің құны бастапқы және соңғы станциялар арасындағы ең қысқа маршрут бойынша есептелген метро және Тоэй бағаларының қосындысынан 70 иенге кем болады. Бұл жүйе мұндай билет алу мәселелерін жеңілдетті, себебі Токио аймағындағы көптеген теміржол операторларында (өзінің Suica жүйесін қолдануын жалғастырған JR East компаниясынан басқа) бір сақталған ақы картасын пайдалануға мүмкіндік берді. 2007 жылы жаңа Pasmo жүйесі енгізіліп, 2008 жылы Passnet жүйесі толыққанды түрде алмастырылды, нәтижесінде Токио көлігінің көп бөлігі үшін, соның ішінде JR East үшін бірыңғай сақталған ақы жүйесі құрылды. Сақталған ақы картасымен төленген баға қағаз билеттерді пайдаланушыларға қарағанда сәл төмен болуы мүмкін, себебі сақталған карталарда баға 1 иендік қадаммен, ал қағаз билеттерде 10 иендік қадаммен есептеледі. Жүйелер метро желісін станциялар, пойздар және клиенттерге арналған ақпараттық схемаларда әртүрлі көрсетіледі. Мысалы, Тоэй картасында Тоэй Оэдо желісі орталықта шеңбер түрінде бейнеленсе, Токио метросының картасында Маруноучи және JR Яманоте желілері үшін орталық сақина сақталған. Сонымен қатар, әр жүйенің желілері әдетте олардың сәйкес карталарында қалың сызықтармен көрсетіледі.

Өзара әрекет

Жапон метро жүйелеріндегідей, Үлкен Токио аймағындағы көптеген жер үсті және жер асты желілері Токио метрополитені мен Тоэй желілері арқылы өтеді. Токио метросының Гинза және Маруноути желілері мен Тоэй Оэдо желісінен басқа, барлық желілерде түйіскен қызметтер бар. Олар кең мағынада Токио метро желісінің бір бөлігі деп есептеледі, бұл оған қала шеттеріне дейін жетуге мүмкіндік береді.