Кіріспе

Суррейдегі қала, Англия.

Сунбери-он-Темз – Англияның Суррей графтығындағы Спелторн ауданында Темза өзенінің солтүстік жағалауында орналасқан қала. Лондонның орталық бөлігінен оңтүстік-батысқа қарай 21 шақырым қашықтықта жатыр. Тарихи тұрғыдан алғанда, Мидлсекс графтығының бір бөлігі болған Сунбери және айналасындағы басқа қалалар 1965 жылы жаңа құрылған Үлкен Лондон графтығының құрамына кіруі жоспарланған, бірақ олар Суррейге қосылды. Сунбери солтүстікте Фелтеммен, шығыста Хэмптонмен, солтүстік-батыста Эшфордпен және оңтүстік-батыста Шеппертонмен шектеседі. Уолтон-он-Темз өзеннің қарсы жағалауында, оңтүстікке қарай орналасқан. Қаланың екі маңызды орталығы бар: Төменгі Сунбери (жергілікті тұрғындар арасында Сунбери ауылы деп белгілі) – өзенге жақын орналасқан ескі бөлігі. Сунбери Коммон (жергілікті Sunbury Cross деп аталады) солтүстікке қарай орналасқан және теміржол стансасын, сондай-ақ M3 тас жолының Лондонға қарайтын бөлігін қоршап тұрады. Төменгі Сунбериде қаланың көптеген саябақтары, пабтары және тарихи ескерткіштері орналасқан, ал Сунбери Коммон көбірек қалалық сипатқа ие және кеңселер мен қонақүйлерді қамтиды. Төменгі Сунбериде әр тамыз айында жыл сайын жәрмеңке мен регата өтеді. Сунбери теміржол станциясы Шеппертон тармағында орналасқан. Лондон Уотерлооға және кері бағыттағы пойыздар Оңтүстік-Батыс теміржолы компаниясымен жүзеге асырылады.

Тарих

Санберидегі адам қонысының ең алғашқы дәлелі – б.з.д. 10 ғасырға жатқан қола дәуіріне тән жерлеу ыдыстарының табылуы. Руксмид жолының жанында маңызды тарихи ескерткіш орналасқан, ол «Бөлінген қорған» деп аталады – бұл Темза өзенінің тасқын суастындағы бөлігіне жататын төмен жатқан жердегі тарихи қорған. Көп жылдар өткен соң, гугеноттардың келгені француз көшесіне атау берді. «Санбери» деген жер аты алғаш рет 960-962 жылдарға жатқан ағылшын-саксондық шарттардың бірінде кездеседі, онда ол Суннанбирг деп аталады. 962 жылғы тағы бір шартта ол Суннанбириг деп тіркелген. Санбери 1086 жылғы «Domesday Book» кітабында Sunneberie деп көрсетілген. Атаудың мағынасы – «Суннаның қамалы немесе бекінісі». Осы ат Соннинг қаласында да кездеседі (Беркшир графтығы). Санберидің «Domesday Book» кітабындағы мүліктік жағдайы: жеті жер телімі. Онда бес жыртыс, алты жыртысқа арналған шабындық және мал жайылымы болған. Шамамен 22 шаңырау, оның ішінде бір дін қызметкері және Кемптон, Кинастон, Ченнстон/Ченнтон, Кентон немесе Кенингтон сияқты жеке тізімделген шаруашылықтар болған. Шаруашылық феодалдық жүйеге бағынышты билеушілеріне жылына 6 фунт стерлинг төлеген. Кемптоннан 4 фунт стерлинг түскен. Төменгі Санбери екі ғасыр бойы негізінен ауылдық және жақсы дамыған ауыл болып сақталды, оның көптеген ғимараттары мен құрылыстары бүгінге дейін жеткен (қараңыз, «Ескерткіштер»). Әсіресе, оның шіркеуінің байлығы мен қауымдық байланысы, сондай-ақ көптеген әсем және ерекше үйлер мен сарайлар (немесе сарайлардың қалдықтары) ерекше назар аударуға лайық. Ең көне және сәнді үйлер грузин дәуірінен қалған: 18 ғасырдың аяғы мен одан кейінгі үш онжылдық бойы, Санберидегі ең көне шіркеудің құрылыс мерзіміне дейін, үлкен жер учаскелеріндегі көптеген үйлер бұзылып, бөлініп кеткен. Гилберт Уайт 1767 жылғы 4 қарашадағы «Сельборнның табиғи тарихы» атты хатында Санбериді «Хэмптон-кортқа жақын Темза өзенінің бойында орналасқан әдемі ауылдардың бірі» деп сипаттаған. 1889 жылы музыкалық зал жұлдыздарының тобы Төменгі Санберидегі «Қарға» қонақ үйінде «Су тышқандарының Ұлы орденін» құру үшін бас қосты. Бұл паб-ресторанға ойын-сауықшылардың бірі ие болған жылқының аты берілген, ал Ұлы орденге «Қарға» деп ат қойылды, өйткені Ричард Торнтонға тиесілі болған трот пони (музыкалық зал иесі) суға батқан тышқан сияқты сипатталған. Грин-стриттегі «Үш балық» Суррейдегі ең көне пабтардың бірі, ол 16 ғасырдың аяғында сақталған және мемлекеттік қорғауға алынған ғимарат. 20 ғасырда қала маңындағы Санбери Кросс жанындағы үйлер Уандзуорт, Чарлтон және Парк Роял стадиондарында жарысқа арналған грейхаундтарды ұстау үшін пайдаланылды. Тарихи тұрғыдан алғанда, Темзадағы Санбери Миддлсекс графтығында орналасқан. 1888 жылғы жергілікті басқару туралы заң бойынша келесі жылы округтік кеңестер құрылды, ал Санбериді жаңа Миддлсекс округтік кеңесі басқарды. Бұл 1894 жылы Темзадағы Санбери қалалық округінің құрылуымен одан әрі жетілдірілді. 1965 жылы Миддлсекс округінің үш ауданынан басқа барлық аудандары Ұлы Лондонға қосылды; Санбери осы ерекшеліктердің бірі болды. Сол кезден бері Санбери қалалық округінің аумағы жергілікті басқарудың жоғарғы деңгейі ретінде Суррей графтығына кірді. Пошталық мекенжайларда графтықты көрсету ескірген саналады, бірақ кейбір аймақтарда кеңінен қолданылады.

Топография және жерлер

Санбери – М3 тас жолының солтүстігінде және оңтүстігінде орналасқан пошталық қала, биіктігі 14-тен 9 метрге дейін өзгереді және оның әр бөлігі үшін жеке атау бар.

Төменгі Санбери

Төменгі Санбери, жергілікті тұрғындар "Санбери ауылы" деп атап кеткен, Темза және М3 тас жолының арасында орналасқан. Қаланың жартысынан астам бөлігін құрайтын бұл аудан, жасыл аймақтармен қоршалған тұрғын үйлерден тұрады және сегіз мектепті қамтиды, оның ішінде ауданның алты орта мектебінің үшеуі (немесе тәуелсіз мектептерді қоса есептегенде сегіз мектеп). Лондоннан өзгеше, ішінара Шеппертон аумағында орналасқан Метрополитен жасыл белдеуіне төрт ферма, гольф алаңы, Бислидің Айттағы ат шаруашылығы орталығы, Лебедьтерді қорғау орталығы, регби оқу орталығы және Үстіңгі Халлифорд паркі кіреді. Төменгі Санбериде ауданның ірі NHS медициналық орталықтарының бірі орналасқан. Футбол, ойын алаңдары мен теннис корлары қаланың екі жартысында да бар, ал "Лондон Ирланд" регби клубы ауылдағы ең ірі ұйымдастырылған команда болып табылады. Sunbury Park-та иттерді серуендетуге арналған жолдар, велосипед жолдары, тұрақ орындары бар, сондай-ақ бес басқа да паркпен байланысты, олардың ішінде ағаштармен көмкерілген сызықтық парк, көлбеу өзен жағалауындағы шағын парк және оған іргелес кафе орналасқан. Қала 1932 жылдан бері "Лондон Ирланд" клубының үйі болып табылады, ал оның премьер-лига командасы 2001 жылдан бері Беркширдегі Рединг қаласындағы Мадейски стадионында ойнайды. Регби маусымында Санбериде жүздеген ойыншылар жаттығудан өтеді. Ауданның шығыс шекарасында Кемптон Парк жарыс алаңы орналасқан, оның ар жағында тарихи орман және жануарлар дүниесін сақтау аймағы, Кемптон Парк су қоймалары SSSI жатыр, ол парктің өзіндегі тоғандармен, ормандармен, Портман Брук өзенімен және жасыл белдеудегі қосымша арналармен үйлеседі. Ауданның мақтанышы – 1990 жылдары жобаланған және 2000 жылы аяқталған Миллениум кестесі деп аталатын көркем туынды. 2006 жылдың шілдесінен бастап оның тұрақты орны Sunbury Millennium Embroidery Gallery болып табылады, ол Sunbury Park-қа жақын орналасқан және тегін кіруге болатын Walled Garden-де орналасқан. Галерея ғимаратында ашылған кафе, архитектуралық жағынан қайыққа ұқсас, Грузин және ерте Виктория дәуірінде салынған консервациялық аймақта демалыс уақытын көбейтіп, көбінесе Темза көшесі бойында орналасқан. Оның шағын бөлігі Корольдің газон – бұл өзен жағалауындағы қоғамдық серуендеуге арналған аймақ. Мұнда екі Экологиялық агенттіктің лицензиясы барларға балық аулауға рұқсат етіледі. Walled Garden жыл сайын концерттер, гүл көрмелері, Миллениум кестесіне байланысты іс-шаралар мен жаз айларында қойылымдар өткізеді. Үш қоғамдық бассейн жүзушілерді тартады: Nuffield Health, You Fit (Шеппертон шекарасының жанында) және Everyone Active's Sunbury Leisure Centre. Жыл сайын шілде айында Төменгі Санбериде Swan Upping салтанаты басталады, онда екі ливре компаниясы Темза өзенінің барлық жоғарғы ағысындағы аққуларды таңбалайды. Тамыз айында Rivermead Island айналасындағы өзен бөлігінде дәстүрлі Санбери аматорлық регатасы өтеді. Төменгі Санбериде Шеппертон және Хэмптонмен салыстырғанда ұқсас жер учаскелерінің көлемі және үй бағалары бар. Көптеген мүліктер 1930-1960 жылдар аралығында салынған жартылай жеке немесе жеке үйлер болып табылады, олардың бақшалары бар және ағаштармен көмкерілген жолдарда орналасқан. Бұл жердегі темір жол қызметі ең көп адамдар жүретін уақытта орындықтармен жабдықталған, бірақ Лондон қаласына жету жылдамдығы Elmbridge-тегі оңтүстік-батыс магистральдық желісіне қарағанда төмен. Кең жолдар мен тұрақ орындары ауданның артықшылықтарын құрайды. Бақшаның ең үлкен учаскелерінің көлемі шамамен бір акрды құрайды және шөпті жазықты, батыс шеттегі фермаларды немесе алыс шығыс пен батыстағы шекаралық ағаштарды қамтымайды. Төменгі Санбериде көптеген пабтар мен тәуелсіз мейрамханалар бар. Дүкендердің басты парадінің жанында орналасқан, иттерге рұқсат етілмейтін шалғын жерде крикет және футбол ойнауға болады, сондай-ақ жыл сайынғы шырша кештері өткізіледі және тамыздағы регата кезінде мерекелік көше базары ұйымдастырылады.

Санбери ортақ

Солтүстік бөлігі – Санбери Коммон, оның бір бөлігі сақталған, төрт мұнаралы үйлер мен екі қонақ үймен биіктігімен ерекшеленеді, жалпы алғанда, аралас қалалық құрылымды құрайды; сонымен қатар, Siemens, European Asbestos Solutions, Chubb және BP кеңселерi сияқты ірі компаниялардың кеңселері орналасқан. M3 тас жолы, алғашқы Sunbury Cross қиылысы арқылы, Төменгі Санбериден бөліп тұрады. Санбери Коммон Marks & Spencer, Halfords, Farmfoods супермаркеті, Costa және Boots дүкендері бар ұзын, иілісқан сауда қатарына ие. Осы аймақта, басты жолдан шалқап орналасқан Tesco Extra да бар. Аймақтың солтүстігі мен шығысында жасыл белдеудің бөлігі жатыр: шағын шаруашылық және үлкен табиғи бұлақты мекендейтін жер, осы аумақтың көп бөлігі көршілес Лондонның Хаунслоу ауданында орналасқан, ал 19 ғасырдың басына дейін алыс Ханворт паркінің, тарихи тұрғыдан Хаунслоу Хиттің бір бөлігі болған. Оның жабайы гүлдерге толы жайылымдары, бұлақтары және сулы-батпақты өсімдіктер мен жәндіктерге толы адам жасаған ойыстар Кемптон Паркінің қорықтарының SSSI құрамына кіреді. Жұмыс істеп тұрған Кемптон су қоймалары мен Хэмптонға қарай өтетін жолдар қаланың шығыс шекарасының қалған бөлігін құрайды, оңтүстікке қарай қосымша буферлік аймақ бар. Санбериде бес немесе алты биік мұнаралы үй бар: 3 тұрғын үй, оның ішінде жаңадан жөнделген Chubb ғимараты; және екі қонақ үй. Сол сияқты, M3/A316 (Country Way) және A308 (Staines Road West) тас жолдары арасындағы тік бұрыштарда өнеркәсіптік/бизнес парктер шоғырланған. Солтүстіктегі BP-нің Инженерлік және Зерттеу орталығы Кэдбери отбасының иеленген Медхерст үйі мен бақтарының орнында салынды және бірнеше ландшафтық бөлімдер арқылы BP-нің халықаралық бизнес және технология орталығына айналды. Тағы да бірнеше ірі компаниялар кеңселеріне ие. Санбери шіркеуінің және тарихи приходтың Жоғарғы Халлифорд/Чарлтон бөліктерінің батыс шекарасын, бірақ енді қала шекарасы емес, 1914–1925 жылдары салынған Королева Мэри су қоймасы белгілейді, онда мектептер мен жастар ұйымдары су спортын үйрету үшін үнемі пайдаланатын желкендесу клубы орналасқан.

Англикан шіркеуі

Қасиетті Мария шіркеуі алғашқыда орта ғасырлық кезеңде салынған, оның негізі сол дәуірге дейін сақталып қалған. 1752 жылы Стивен Райт (Хэмптон Корт сарайының жұмыс басқарушысы) жобасымен толыққандай қайта жаңартылды; биік апсидалы (күмбез тәрізді) шатыры, оңтүстік шапкіші және 1857 жылы сәулетші Сэмюэл Сандерс Тьюлон жобалаған кең масштабты жөндеулерде салынған батысқа қарай созылған дәліздері бар. Шіркеу ішіндегі жалғыз орталық ескерткіш – Леди Джейн Кокқа (1761 жылы қайтыс болған), боялған әйнек және 20-ғасырдың басында кеңейтілген киім ауыстыратын бөлме. Бұл II* санаттағы орташа маңызды тізімдегі ғимарат.

Санбери соты

Төменгі Санберидегі Санбери соты (1723 ж. туған) 1925 жылдан бері Құтқару армиясының жоғарғы кеңесінің орны болып табылады.

Хоук үйі

Санбериде адмирал Хоуктің негізгі үйі, Хоук үйі орналасқан. Ол 1757 жылы Рошфортты блокадалаған, ал 1758 жылы Бресттің блокадасын алты ай бойы басқарған. Үйдің үш бөлігі – алдыңғы және артқы жағында шағын бақтары бар грузин стиліндегі ғимараттар. Үйге тиесілі жердің көп бөлігі, үйдің артында және жолдан өте жағында, 20-ғасырдың ортасында жеке үйлер мен бақтар салу үшін кезең-кезеңмен қайта жоспарланды.

Мыңжылдық кестесі

Оның өзінің модернистік галереясында қабырғаны алып тұратын, тапсырыспен жасалған өнер туындылары бар, бұл Санберидің үшінші мыңжылдыққа өтуін еске түсіретін үлкен гобелен. Оны Джон Стамп пен Дэвид Браун Санберидің маңызды нысандарынан құралған үлкен құрастырма ретінде жобалаған, олардың ішінде Сент-Мария шіркеуі, Адмирал Хоук/Хоук үйі және өзен бар. Аяқталған туынды бірнеше кестеден тұрады, олардың ең ірісін жасауға төрт жыл кеткен және 140-тан астам ерікті мен суретшінің қатысуымен орындалды. Елизавета II 2001 жылы кестеге, ал 2006 жылы осы кесте үшін салынған галереяға сапар жасады.

Уитлидің үйі

Бұл Саунбери аралы Темза өзеніндегі ең ұзын аралдардың бірі болып табылады және дауылдық бөгетпен екі бөлікке бөлінген. Олар кең жаяу жүргіншілер көпірімен байланысқан. Қоршаған орта агенттігінің меншігінде және күтіміндегі негізгі бөгет аралдың төменгі жағын Санбери Лок Эйтке жалғастырады, ол көбінесе адам тұрмайтын, қазіргі Уолтон шаруашылық аймағының шегінде орналасқан және Орта Темза яхта және моторлы қайық клубына ие.

Санбери Корт аралы

Санбери Корт аралы, Санбери өзенінің көп бөлігі сияқты, жеке меншікте болып, өзен деңгейінен әлдеқайда биік орналасқан тар аркалы жаяу көпірмен байланысқан тағы бір тұрғын арал.

Санбери үйі

Батыс бөлігін жергілікті әскери казарма ретінде жобалаған, бірақ салынбаған, сэр Кристофер Реннің сәтсіз ұсынысы болды. Санбери Хаус – Теймс көшесі, Грин-стрит, Фордж-Лейн және Халлифорд-роуд арасындағы тіктөртбұрышты аумақты қамтитын бақ-бағшалары мен жеке участары бар үлкен ғимарат. 1855 жылы ол Бишоп отбасына жалға берілді, олар 1789 жылы Шарль Бишоп, Ұлыбританияның Бас Прокуроры үшін құрылысын бастағаннан бері оған ие болды. Ғимарат француз офицері, капитан Огюст Фредерик Лендиге берілді, ол Франциядан қуылған король отбасының (Орлеанс үйінде тұрған) көмегімен әскери академия құрды. Бұл әскери шендерді әлі де сатып алуға және сатуға болатын кезең болды, ал армияда офицерлерді даярлау өте жай болғандықтан, осындай оқу орындары студенттерге қызметке кіріспес бұрын қажетті дағдыларды үйрету үшін құрылды. 1915 жылғы Жаңа жыл қарсаңында үйдің көп бөлігі өртеніп, екі қанаты ғана сақталды. Олардың бірі кейіннен бұзылып, қалған үлкен батыс қанаты екі бөлімнен тұратын қарттар үйіне айналды: әлі тізімге енбеген Санбери Хаус және негізінен 18 ғасырдың соңында салынған, ІІ санаттағы тізімге алынған Батыс ложасы.

Тәуелсіз мектептер

Таңдаулы орта тәуелсіз мектептер (орталықтан шамамен үш мильден кем қашықтықта орналасқан) – Хэмптон қаласындағы Хэмптон мектебі (ұлдарға арналған) және Леди Элеонор Холлс мектебі (қыз балаларға арналған), Чертсидегі Сэр Уильям Перкинс мектебі (қыз балаларға арналған), Шеппертондағы Халлифорд мектебі (ұлдарға арналған) және Ашфордтағы Сент-Джеймс аға ұлдар мектебі. Жергілікті дайындық мектептеріне Хэмптон дайындық мектебі (бұрын Хэмптон қаласындағы Денмид мектебі, Хэмптон мектептерінің құрамында), Твикенхемдегі Ньюленд Хаус мектебі, Хэмптон қаласындағы Твикенхем дайындық мектебі және Темзадағы Стейнс дайындық мектебі кіреді. 3-18 жас аралығындағы ұлдар мен қыздар үшін тәуелсіз білім берудің балама, прогрессивті түрін Ханворт паркіндегі Сент-Майкл Штайнер мектебі ұсынады.

Әдебиетте

Өзен жағасындағы Сент-Мэри ағылшын шіркеуі және оның жанындағы Ферри Хаус Чарльз Диккенстің "Оливер Твист" кітабында есімдері аталады. Санбери аралдары және Санберидің арғы жағына (уир ағысы) қайықпен жүзу құштарлығы, қоғамдық өзен жағасына жету үшін Жером К. Жеромның "Кемедегі үш дос" кітабында айтылады. Санбери – Р. Д. Блэкмордың 1890 жылғы "Кит пен Китти" романының оқиғасы орын алатын жер. Санбери Х. Г. Уэллстің "Әлемдер соғысы" кітабында қысқаша айтылады, онда марсиандар оны қара, сиялы бумен жауып тастағаны суреттеледі. Фермерлердің жақтасы Уильям Коббеттің "Ауылдық саяхаттар" кітабының кіріспе бөлімінде Санбери туралы былай делінген: "Миддлсекс тұтас сұмдық, корольдіктің қалған бөлігінен үнемі сорып алатын миллиондаған миллиондарға қарамастан; Темза және оның шалғындары кейде жолдан көрінсе де, Ричмондтан Чертси көпіріне дейін, Твикенхэм, Хэмптон, Санбери және Шепертон арқылы өтетін елдің көркі басқа жерлерден кем емес. Топырағы төменгі жағында құмды кесек тас, ал Темзаға жақын жерде қара топырақ; одан әрі артта – құмды шағыл, ал ғимараттар көбінесе салық жегіштердің әсем, шай бақшасы сияқты үйлерінен және еңбек ететін халықтың қарапайым тұрғын үйлерінен тұрады. Осы аймақтың халқы Сент-Джайлстің жартысына ұқсайды: кірлі және арақ ішуге бейім. Коббеттің қайтыс болғаннан кейін бірнеше жыл өткен соң Томас Бэбингтон 1843 жылы "Миддлсекстегі бір акр Утопиядағы княздыққа тең" деп жазды, бұл оның ауыл шаруашылығына жасаған сатиралық сипаттамасына қарама-қайшы келеді.

Жол

A316, M3 тас жолының бастауы болады. A308, Темзадағы Стейнс және Темзадағы Кингстонға қарай бағыттар. A244, Хаунслоу және Темзадағы Уолтонға қарай бағыттар.

Ауа

Хитроу әуежайы орталықтан 5 миль қашықтықта.

Атаулар ауыстырылуы

Санбери, Австралияның Виктория штатындағы Мельбурн қаласының маңы. Санбери, Пенсильвания, Нортумберленд округіндегі қала (Ұлыбритания стандарттары бойынша қала).