Кіріспе

Американдық комедиан (1953–1992)

Сэмюэл Бурл Кинисон (8 желтоқсан 1953 – 10 сәуір 1992) – американдық комедиант және актер. Бұрынғы Пентикосталдық пастор болған ол, харизматикалық уағыздаушыларға ұқсас, ерекше айқаймен тікелей үзіліп шығатын, қарқынды шабуылдармен сипатталатын стендап өнерлерін орындады. Алғашқыда ақысыз өнер көрсеткен Кинисон, «The Comedy Store» клубында тұрақты өнерпазға айналып, Робин Уильямс және Джим Керри сияқты комедианттармен танысып, дос болды. Кинисонның комедиясы, әсіресе әйелдер мен қарым-қатынастар туралы, қарапайым бақылауларға негіделген юмор болды, және оның танымалдығы жылдам өсті, осы арқылы Джонни Карсонның «Tonight Show» бағдарламасына, Дэвид Леттерменнің түнгі шоуына және «Saturday Night Live» телешоуына қатысу мүмкіндігі туды. 1992 жылдың басында, өнер жолының шарықталу кезеңінде, 38 жасында автокөлік апатында қаза тапты. Кинисон 1988 жылы «Have You Seen Me Lately?» альбомынан шыққан «Wild Thing» әні үшін «Грэмми» сыйлығына ие болды, ал 1994 жылы «Live from Hell» альбомымен «Үздік сөйленген комедиялық альбом» номинациясында жеңіске жетті.

Ерте өмір

Сэмюэл Бёрл Кинисон 1953 жылдың 8 желтоқсанында Вашингтон штатының Якима қаласында дүниеге келді. Кинисон үш айлық болғанда отбасы Иллинойс штатының Шығыс Пеория қаласына көшіп келді. Үш жасында Кинисонды жүк көлігі қағып, салдарынан миына зақым келді. Әкесі ел бойынша бірнеше шіркеуде дін қызметкері болған, бірақ кірісі аз болды. Кинисонның екі үлкен ағасы – Ричард пен Билл, кіші інісі Кевин болды. Оның ата-анасы Кинисон 11 жасқа келгенде ажырасып, содан кейін інісі Билл әкесімен бірге тұруға кетті, ал Кинисон қарсылығына қарамастан, отбасының қалған бөлігімен бірге қалды. Билл мұны Сэмнің ашуының тамыры деп түсіндірді. Кейін Кинисон Шығыс Пеориядағы Шығыс Пеория мемлекеттік орта мектебінде оқыды. Анасы тағы бір дін қызметкеріне үйленіп, Талсаға (Оклахома штаты) көшіп барды, онда Кинисон біраз уақыт тұрды. Ол 17 жастан 24 жасқа дейін уағыз айтты, ал оның уағыздарының жазбалары "от пен күкірт" стилінде айтылғанын көрсетеді, бұл оның кейінірек стендап өнерінде қолданған айғайларға ұқсас болды. Алайда, ағасы Биллдің айтуынша, "оны теңдестіруге болмайтын", және ол уағыз айтудан ақша табуда көп жетістікке жете алмады. және Джимми Ананас. Хикс Кинисонды өзінің комедиялық стиліне үлкен әсер еткен деп атады, ол "Мен сахнаға шығып, көрермендерден өзімді ұнатуын сұрамаған алғашқы адамды көрдім" деді. Боб Нельсонның өнерін атап өткеннен кейін, The New York Times газетінің рецензенты Стивен Холден "басқа сегіз комедианттың ішіндегі ең қызықтысы – әйелдерге қатысты зұлымдыққа толы Сэм Кинисон. Мырза Кинисон үйленген адамның алғашқы зарлы айқайы сияқты сипатталатын жануарлардың айқайына маманданған" деп жазды. Кейін Кинисон 1986 жылы Родни Денджерфилдтің "Мектепке оралу" фильмінде пайда болды. 1985 жылы Дэвид Леттерменмен кешкі эфирде Кинисонның алғашқы теледидардағы көрінісінде Леттермен аудиторияны ескертіп: "Дайындалыңыздар. Мен әзілдемеймін. Сэм Кинисонды қарсы алыңыз" деді. Кинисон бұрынғы дін қызметкері рөлін пайдаланып, Киелі кітапқа, христиандыққа және сол кездегі танымал христиан дін қызметкерлерінің даулы оқиғаларына сатиралық және құдайға қарсы шабуылдар жасады. Кинисонның батыл комедиясы оны жұлдыздық деңгейге көтерді. жазбада "EX REV" деген сөздер бар. Ол Лос-Анджелес рок-музыкасымен байланысты болды және кейде гастрольдік топпен бірге өнер көрсететін. Говард Стерн Кинисонның ағасы жазған Кинисонның өмірбаянына фильмдік құқықтарды сатып алды, бір кезде (2008) HBO Дэн Фоглер ойнаған "Аға Сэм" фильмін түсіретінін хабарлады. Сэмнің ағасы және менеджері Билл Кинисонмен сұхбаттасқанда Билл оның қайтыс болған кезде дамып жатқан фильмдік келісімдер туралы айтты; олардың бірі Арнольд Шварценеггермен, ал екіншісі Рик Мораниспен фильм жасау туралы болды.

Жеке өмір

1988 жылдың мамыр айында оның кіші інісі Кевин 28 жасында өз-өзіне қол жұмсады, бұл Сэмді қатты құлатты. Кинисон көптеген материалдарын алғашқы екі некесінен – Патриция Адкинспен (1975–1980) және Терри Марзебен (1981–1989) – алды. Ол Марземен некеде тұрған кезінде биші Малика Суиримен қарым-қатынас бастады. 1990 жылы Суири Кинисонның үйінде ұйықтағанда, оны күзетші ретінде жалдаған адам зорлағанын мәлімдеді. Күзетші бұл жыныстық қатынастың өзара келісіммен болғанын айтты; ал келесі сотта қазылар шешімге келе алмады, ал айыптаулар кейіннен алынып тасталды. Кинисон рок-шоуларға жиі қатысып, музыканттармен көп араласатын. 1991 жылдың мамырында Кинисон Слэшпен қонақ үйде ұрысып қалды, себебі Слэш Кинисонның бірінші концертінде жоспарланған өнер көрсетуді өткізіп алды. Слэштің айтуынша, Кинисон Слэштің тобындағы әріптесі Дафф Маккаган араласқанға дейін оны "жақын тұншықтыруға" тырысқан. Слэш пен Маккаган оқиғадан кейін шағымданудан бас тартты. 1992 жылдың 4 сәуірінде, қайтыс болуына алты күн қалғанда, Кинисон Лас-Вегастағы Шамшырақ шіркеуінде Суириге үйленді. 2011 жылдың ақпанында Toronto Sun газеті Кинисонның жақын досы және ашылушы актісі Карл Лабоудың әйелінен бала туғанын хабарлады, ол содан бері 13 жыл бойы осы қызға алимент төлеп келеді. Лабов қыздың Кинисонның баласы екенін растайтын құжаттарды ұсынды, ал Кинисонның інісі Биллден алынған ДНК-тесті нәтижесі Кинисонның осы әйелдің әкесі болу ықтималдығы 99,8% екенін көрсетті.

Өлім

1992 жылдың 10 сәуірінде Кинисон өзінің Pontiac Turbo Trans Am көлігін айдап бара жатқанда, Калифорния штатының Нидлс қаласынан солтүстік-батысқа қарай Нидлс тас жолында Трой Пирсон есімді жас жігіт жүргізген пикаппен қарсы басылып соқтырысты. Апатқа дейін Пирсон алкоголь ішкен. Пикап басқа көлікті озуға тырысқанда жолдың орта сызығын кесіп өтіп, Кинисонның қатарына шықты. Соқтырысқаннан кейін Кинисонның жағдайы тұрақты болды, бетінде тек жеңіл жарақаттар байқалды. Кинисонның соңғы сөздері: "Неге енді?", содан кейін үнсіздікке тонып, "Бірақ неге?" деп сұрады, тағы бір үнсіздіктен кейін "Жарайды, жарайды, жарайды" деді. Ол кезде онымен бірге болған досы кейін еске алды: "Оған сөйлейтін дауыс дұрыс жауап берді және ол оған көнді." Пирсон салмақты кінәлілікпен көлік құралын басқару кезінде адам өліміне себеп болды деген айыпты мойындады. Ол бір жылға сынаққа жіберілді және 300 сағат қоғамдық жұмыс істеуге міндеттелді. Сондай-ақ, Пирсонның жүргізуші куәлігі екі жылға тоқтатылды. 1992 жылдың 15 сәуірінде Калифорния штатының Бурбанк қаласындағы Форест-Лаун мемориалдық паркінде жерлеу рәсімі өтті. Кинисонның денесі Оклахома штатының Тулса қаласындағы Мемориалдық парктегі отбасылық қабірге жерленді. Оның қабірінде: "Басқа уақытта және жерде ол пайғамбар деп аталған болар еді" деп жазылған.

Мұра

Комедияшы Джордж Карлиннің сегізінші HBO комедиялық арнайы шоуы, «Нью-Йоркте Jammin», Кинисонның естелігіне арналды. Эфир басында экранда «Бұл шоу SAM үшін» деген сөздер пайда болды. Қайтыс болғаннан кейін Кинисонды достары мен әріптестері жылы еске алды. Оззи Осборн былай деді:

1993 жылдың 23 мамырында FOX телеарнасы «Сэм Кинисонға құрмет» атты арнайы бағдарламасын көрсетті. Бағдарламада Кинисонның архивтік кадрлары және Робин Уильямс, Родни Дэнджерфилд және Джим Керри сияқты комедияшылардың стендап қойылымдары болды. 2008 және 2013 жылдар аралығында Кинисонның інісі Билл Кинисон мен Стив Делсонның «Бауырлас Сэм: Сэм Кинисонның қысқа, жарқын өмірі» атты мемуарлары негізінде түсірілуі мүмкін драмалық фильм туралы бірнеше баспасөз хабарламалары жарияланды. Кинисонның комедиясы кейде әйелдерге деген жеккөрушілік пен гомофобияны қамтиды деп айыпталды, Лос-Анджелес Таймс газетінде Кинисонның мансабына арналған ретроспективалық мақалада жазылғандай. Мысалы, Queer Nation Nebraska тобы 1991 жылдың ақпанында Линкольн қаласында Кинисонның шоуы алдындағы тротуарда «Айелдерге қарсы, гомосексуалдарға қарсы, Сэм Кинисон кетіңіз!» деп ұрандап демонстрация өткізді. Оның «Соңғы кезде мені көрдің бе?» альбомында «Бұл альбомдағы материал Warner Bros. Records компаниясының көзқарасын немесе пікірін білдірмейді» деген ескерту стикері болды. Warner Brothers компаниясының қызметкерлері Кинисонның алғашқы альбомындағы даулы материалға байланысты басшыларынан оны шығармауды сұрады. 2016 жылы New York журналында Джон Хугар жариялаған мақаласында Хугар өткен комедияшылардың, соның ішінде Кинисонның комедиясы жас ұрпақтар тарапынан жағымды қабылдалмағанын, мүмкін, олардың материалдары уақыт өте келе көнекөзді, сексистік және әйелдерге деген жеккөрушілік көзқарасты білдіретін болып қарастырыла бастағанын айтты. Хугар Кинисонның өзін-өзі сөйлеудің орнына қасақана шок эффектісін тудыру үшін жасалған кейіпкерді сомдағаны мүмкін екенін ескергенде, қазіргі заманғы қайта бағалау қиынға түсетінін атап өтті.