Кіріспе
Құрылыс жұмыстарын орындауға арналған көлік құралдары. Ауыр техника, ауыр машиналар, топырақ қазу машиналары, құрылыс көліктері немесе құрылыс жабдықтары – құрылыс жұмыстарын орындауға арнайы жасалған, көбінесе топырақ жұмыстарын немесе басқа да ірі құрылыс тапсырмаларын қамтитын ауыр көлік құралдары. Ауыр жабдықтар әдетте бес жабдық жүйесінен тұрады: құрал, жетек, құрылым, қуат беру механизмі және басқару/ақпарат жүйесі. Ауыр техника кем дегенде б.з.д. 1 ғасырдан бері қолданылып келеді. Ежелгі римдік инженер Витрувий «Де архитектура» еңбегінде адам немесе жануар күшімен жұмыс істейтін кранды сипаттаған. Ауыр жабдықтар қарапайым машинаның механикалық күшін пайдаланып жұмыс істейді, енгізілген күш пен шығарылған күш арасындағы қатынас артып, ауыр жабдықсыз жүздеген адамдардың апталар бойы атқаратын жұмыстың қарқындылығын азайтады. Кейбір жабдықтар қозғалыс үшін гидравликалық жетектерді пайдаланады. Осы контексте «зауыт» сөзі кез келген өнеркәсіптік жабдықты, соның ішінде жылдам жабдықты (мысалы, энергетикалық станция сияқты) білдіреді. Дегенмен, «зауыт» сөзі бастапқыда «құрылым» немесе «мекеме» деген мағынаны білдірген, әдетте зауыт немесе қойма ғимараты түрінде; осы себепті ол жылдам машиналарға қарама-қарсы қолданылған, мысалы, көбінесе «зауыт және жабдық» тіркесінде.
Heavy equipment, heavy machinery, earthmovers, construction vehicles, or construction equipment, refers to heavy duty vehicles specially designed to execute construction tasks, most frequently involving earthwork operations or other large construction tasks. Heavy equipment usually comprises five equipment systems: the implement, traction, structure, power train, and control/information. Heavy equipment has been used since at least the 1st century BC when the ancient Roman engineer Vitruvius described a crane in De architectura when it was powered via human or animal labor. Heavy equipment functions through the mechanical advantage of a simple machine, the ratio between input force applied and force exerted is multiplied, making tasks which could take hundreds of people and weeks of labor without heavy equipment far less intensive in nature. Some equipment uses hydraulic drives as a primary source of motion. The word plant, in this context, has come to mean any type of industrial equipment, including mobile equipment (e. g. in the same sense as powerplant). However, plant originally meant "structure" or "establishment" – usually in the sense of factory or warehouse premises; as such, it was used in contradistinction to movable machinery, e. g. often in the phrase "plant and equipment".
Тарих
Ауыр техниканы қолданудың ұзақ тарихы бар; ежелгі Рим инженері Витрувий (б.з.д. 1-ғасыр) өзінің "Де архитектура" атты еңбегінде ежелгі Римдегі ауыр техника және крандарды сипаттады. Қазық қағу машинасы шамамен 1500 жылы ойлап табылды. Алғашқы туннельдік қалқанды 1818 жылы Марк Изамбард Брунел патенттеді.
Жылқыдан бастап, бу мен дизельге дейін, электр және робот техникасына дейін
19 ғасырға дейін және 20 ғасырдың басында ауыр машиналар адам немесе жануар күшімен қозғалтылды. Бумен жұмыс істейтін жылжымалы қозғалтқыштар пайда болған кезде, бұрын қолданылған машиналар жаңа қозғалтқыштармен қайта жабдықталды, мысалы, комбайн. Негізгі трактордың конструкциясы жаңа бу қуат көзіне бейімделіп, бу тракторы және бу роликтері ретінде қолданылатын жаңа машиналық өзекті тарту қозғалтқышына айналды. 20 ғасырда ішкі жану қозғалтқыштары ауыр техниканың басты қуат көзіне айналды. Керосин және этанол қозғалтқыштары қолданылды, бірақ қазір дизельді қозғалтқыштар басым. Механикалық беріліс көп жағдайда гидравликалық жүйелермен алмастырылды. 20 ғасырдың басында электр қуатымен жұмыс істейтін жаңа машиналар пайда болды, мысалы, вилочли жүктөгіш. Caterpillar Inc. – бұл Holt Manufacturing Company ретінде бастау алған қазіргі заманғы бренд. 1917 жылы Фордсон тракторы – алғашқы көптеп өндірілген ауыр машина болды. 1901 жылы Lombard Steam Log Hauler – алғашқы коммерциялық үздіксіз табанды көлік құралы. Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде танктер үшін, ал кейіннен бульдозерлер сияқты азаматтық машиналар үшін табанды жүйе кеңінен қолданыла бастады. Ең ірі инженерлік көліктер мен жылжымалы жер қазу машиналары – 1920 жылдардан бері салынып келе жатқан шынжырлы экскаваторлар. "Көптеген жылдар бойына, 20 ғасырға дейін жерді жылжытудың негізгі құралы – қолмен жұмыс істейтін қазық болды – жануарлар мен адам күшімен, шаналармен, баржалармен және арбалармен қозғалтылатын. Бұл құрал материалды жанына лақтырудың немесе көтерудің басты тәсілі болды, әдетте, арбаға немесе жануарлар тартатын арбаға тиелген. Ежелгі заманда, қолмен жасалған қазық немесе кеткен және бас сәлесі – және көптеген адамдар – азаматтық құрылыстар салу үшін жерді жылжытуға қолданылды. Салғандар ұзақ жылдар бойы еңбек үнемдейтін құрылғылар – көлбеу жазықтықтарды, бөгеттерді және шынжырларды – берік құрылыс материалдарын орналастыру үшін пайдаланған, бірақ бұл құрылғылар жерді жылжытуға жарамды болмады, ол қазуды, көтеруді, жылжытуды және бос материалдарды орналастыруды қажет етті. Сол кездегідей, жерді механикалық түрде жылжыту үшін екі элемент қажет болды: тәуелсіз қуат көзі және жолдан тыс өту қабілеті, олардың екеуін де сол кездегі технология қамтамасыз ете алмады". 1950 жылдардан бастап контейнерлік крандар қолданыла бастады, бұл контейнерлерді пайдалануға мүмкіндік берді. Бүгінде бұл машиналардың маңыздылығы соншалықты, кейбір тасымалдау компаниялары ауыр құрылыс техникасын құрылыс алаңдарына және кері тасымалдауға арналған арнайы жабдықтарды әзірледі. Caterpillar, Volvo, Liebherr және Bobcat сияқты ірі жабдық өндірушілердің көпшілігі толық немесе жартылай электрмен жұмыс істейтін ауыр жабдықтарды шығарды немесе әзірлеп жатыр. 2019 және 2020 жылдары коммерциялық және ғылыми-зерттеу үлгілері жарияланды. Робототехника және автономдылық ауыр жабдық өндірушілері үшін маңызды мәселе болып табылады, өндірушілер зерттеулер жүргізуде және технологияларды сатып алуда. Бірқатар компаниялар қазіргі уақытта (Caterpillar және Bobcat) коммерциялық шешімдерді әзірлеуде немесе іске қосты (Built Robotics).