Кіріспе

Бағдаршамдар – суда жүзуге арналған, әсіресе тар немесе қауіпті арналарда кемелерді бағыттауға немесе орналасуын анықтауға қолданылатын жарық сигналдары.

Бағдаршамдар, АҚШ-та аралық жарықтар деп те аталады, кемелердің тар немесе қауіпті арнаға қауіпсіз өтуін көрсету үшін қолданылатын екі жарықтан тұрады; олар орналасуды анықтау үшін де пайдаланылуы мүмкін. Түнде бұл жарықтар кемелерді қауіпсіз бағыттауға көмектесетін бағыт сызығын құрайды. Бағдаршамдар екі жарықтан тұрады, олар бір-бірінен қашықтық және биіктік бойынша орналасқан, осылайша бір-бірінің үстіне келгенде, кемеге бағыт көрсетеді. Аралық жарықтар көбінесе күндіз де, түні де жарық береді. Кейде екі бағдаршам да жарықсыз болады, мұндай жағдайда АҚШ-та олар "диапазон", ал Ұлыбританияда "транзит" деп аталады. Бағдаршамдар жасанды немесе табиғи болуы мүмкін.

Операция

Екі шам бір-біріне жақын орналасқан. Олардың біреуі – алдыңғы шам, екіншісі – артқы шам. Түнде кемеден қарағанда, екі шам тек кеме дұрыс бағытта тұрғанда ғана тік сызықта көрінеді. Күндіз шамдарды көру қиын болуы мүмкін, сондықтан алдыңғы шамдар көбінесе қосымша визуалды құралдармен жабдықталады, мысалы, кең қара жолақтары бар үлкен қызыл тулар. Егер қызыл тулар мен қара жолақтар бір сызықта келсе, кеме дұрыс бағытта екенін навигатор біледі. Бұл құрылыстар көбінесе оларды жақсы көрінетіндей етіп боялады. Кейбір ірі өзендерде, мысалы Германиядағы Эльба өзенінде, бірнеше алдыңғы шамдар тізбегі болады. Бұрылыс жасау қажет болғанда, навигатор келесі жұп шамды бір сызықта келтіреді. Бұл Гамбургтен теңізге дейін бағыт беруге мүмкіндік береді, бірден кейін бір шамды пайдаланып. Ұлыбританияда алдыңғы шамдар 1763 жылдан бастап Ливерпуль портын белгілеу үшін қолданылған. АҚШ-тағы алғашқы қашықтық шамдары 1788 жылы Массачусетс штатындағы Ньюберипорт портында жеке қаржыландыру арқылы орнатылды. Кейде алдыңғы шамдар жылжымалы етіп жасалады, бұл қауіпсіз арна өзгерген жағдайда олардың орнын ауыстыруға мүмкіндік береді; мұндай шамдарға Оңтүстік Каролина штатындағы Хилтон-Хед, түпнұсқа Чатем-Лайт және Нантакет маяғы, жоғарыда көрсетілген Нантакет портының шамдарының алдағысы жатады.