Кіріспе

Ақ ұлтшыл банктік тонаушылар тобы

Арий Республикалық Армиясы (АРА), сондай-ақ ФБР және құқық қорғау органдары "Орта Батыс банктік қарақшылары" деп атаған, 1994-1996 жылдар аралығында Орта Батыстағы 22 банкті тонаған ақ ұлтшыл террористік топ. Банкті тонауларды Донна Ланган жетекшілік етті. Неонацизм және ақ нәсілшілдік идеологиясымен байланысы бар топ, Оклахома қаласындағы жарылысқа дейін террорист Тимоти Маквеймен сөз байласып отырды деген күдік туды. Бұл әлі дәлелденбегенімен, көптеген сарапшылар АРА тонаудан түскен ақшаны Уако және Руби Ридждегі қамалдарға жауап ретінде жарылысты қаржыландыруға жұмсады деп санайды. Марк Томас ақ нәсілшілдік қозғалысты қолдау үшін банктерді тонауға шақырды, ал 1992 жылы Ланган және оның мектептегі жақын досы Ричард Ли Гатри кіші құрған АРА өзін көшбасшысыз ұйым деп есептеді. Топ негізінен қылмыстық ұйым болғанымен, оның мақсаты терроризм сияқты болды. Оңшыл үгіт насилын түсіріп, өндіргеннен кейін, топ өсіп, Майкл Брешиа, Шон Кенни, Кевин Маккарти және Скотт Стедфорд сияқты банкті тонауға қатысушыларды тартты. Никсон, Рейган және Клинтон маскаларын киюден басқа, АРА "FBI", "ATF" немесе басқа құқық қорғау органдарының аббревиатуралары жазылған күртелер мен бас киімдерін киді.

Іс-шаралар

Арийлік республика армиясының мүшелері Американың орталық батысында 22 банк тонауға жауапты болды. Олар орталық батыстағы банктерді нысанаға алды, себебі сол жердегі қауіпсіздік шаралары жеткіліксіз деп санады. Топ көбінесе тоналаған банктерде жалған жарылғыш құрылғыларды қалдырып, оларды қуалап келуі мүмкін құқық қорғау органдарын шатыстыруға тырысты. АРА-ның белгілі мүшелері: Ланган, Гатри, Майкл Уильям Брешиа, Марк Уильям Томас, Шон Кенни, Кевин Маккарти және Скотт Стедфорд. Қайтарсыздан ұсталғаннан кейін Гатри, Ланган, Маккарти және Томас айыпталушылар тарапынан куәлік берді. Гатри қамауда болғанда дарға асылған күйде табылған, ол Кеннет Майкл Трентадудің өліміне қатысты болған жасырын іс туралы телеарнада сұхбат беруге бір күн қалғанда қайтыс болды. Трентаду да қамауда болғанда дарға асылған. Басқаларының барлығы түрлі мерзімге түрмеге жабылды, оларға қатысты штаттық және/немесе федералдық айыптаулар қойылған.

Оклахомадағы бомбаға ұшыру оқиғасының байланысы

Бірнеше мәліметтер АРА-ны 1995 жылы Оклахома қаласында болған, 168 адамның қаза болуына және жүздеген адамның жаралануына әкелген жарылыс үшін сотталған Тимоти Маквеймен байланыстырады. Брессия мен Гатри екеуі де бір кезде Оклахома штатындағы Элохим-Ситиде тұрған. Бұл жекелеген қауымдастық, қайтыс болған христиандық идеологияның дін қызметкері Роберт Г. Миллар және оңшыл экстремистік және ақ ұлтшылдық көзқарастарды ұстанатын басқа адамдардан құралған. Басқа АРА мүшелері де Элохим-Ситиге жиі баратын. Элохим-Сити қауіпсіздік директоры Андреас Страссмейр Тимоти Маквеймен жақсы таныс болды (олар Тулсадағы қару-жарақ көрмесінде кездескен), ал федералды тергеушілер Маквейдің 1995 жылдың 5 сәуірінде, Оклахома қаласындағы жарылысқа екі апта қалғанда Элохим-Ситиге телефон соққанын анықтады (дегенмен Элохим-Ситидегі ешкім онымен сөйлескенін мойындаған жоқ). Сонымен қатар, Талсадағы түнгі клубтан бес әйел Брессияны 1995 жылдың 8 сәуірінде, Маквейдің күдікті телефон соққаннан үш күн өткен соң Маквейдің ішімдігін төлеген адам деп айқылады. Канзастағы тағы екі әйел Маквей мен Брессияның жиі араласатынын хабарлады, ал Гатридің сыртқы келбеті "Джон Доу №2" есімді адамға ұқсас болды. Маквейдің қарындасы Дженнифер оның бірнеше банктік тонауға қатысқандығын мәлімдеді. Терре-Хауттегі АҚШ Федералдық қылмыстық орындауында Маквеймен бірге түрмеде отырған, кісі өлтіруге кінәлі Дэвид Пол Хаммер, Маквейдің Оклахома-Ситидегі жарылыс туралы сотта айтылған мәліметтерге қайшы келетін мәліметтерді айтқанын мәлімдеді. Хаммердің сөзіне қарағанда, Маквей АҚШ Қорғаныс министрлігі үшін жасырын оперативтік қызметкер ретінде жұмыс істегенін, АРА-ға еніп, топтың бірнеше банктік тонауларына қатысқандығын айтқан. Маквей сондай-ақ Страссмейр мен Элохим-Ситидегі басқа бірнеше адамның американдық оңшыл экстремистерді бақылаумен айналысатын үкімет агенттері екенін көрсеткен.

Донна Ланган

Ланган 1958 жылы Оңтүстік Тынық мұхиты аралдарындағы Сайпанда туған. Ол Вьетнамда өсті, онда оның әкесі әскери қызметте және ЦРУ-да болған, кейін Ланган 6 жасында АҚШ-қа көшіп келді. 1983 жылы кемеге свастика салғаны және жоғары лауазымды офицерлеріне қауіп көрсеткені үшін Әскери-теңіз күштерінен қуылғаннан кейін, Гатри арийлік ұлттардың жиналыстарына қатысып, ел бойынша христиандық идеологияны таратумен айналысты. Гатри 1996 жылы Огайо штатында үш банк тонағаны, ал жеті штат бойынша тағы 16 банк тонағаны, сондай-ақ қару-жарақ және кредиттік карта алаяқтығына кінәлі деп танылды. Сот келісімі бойынша, ол билік органдарына Арий Республикалық Армиясына ұқсас террористік ұйымдар туралы ақпарат беруге міндетті болды. Сол жылдың 12 шілдесінде түрме қызметкерлері Гатриді өзінің камерасында асылып өлген күйде тапты, бұл көрініс өзіне-өзі қол жұмсау салдарынан болғандай көрінді.

Майкл Уильям Брешиа

Елохим Ситидің тұрғыны және Филадельфиядағы ЛаСалл университетінің бұрынғы студенті Майкл Уильям Брешианы Пенсильвания штатының Арийлер ұлтының жетекшісі Марк В. Томас АРА-ға тартып алған. Брессия бомбалаудың құрбаны болған адамның ата-анасының қозғайтын сот ісінде бомбалауға бірнеше күн бұрын Маквеймен бірге көрілген "Джон Доу 2" деп көрсетілді. Маквейдің әйел досы Брессияны сол кезде тек "Майк" деп белгілі болған Маквейдің досы ретінде таныстырды.

Шон Кенни

1991 жылы Оук Хиллс орта мектебін бітірген және бір кезде Синциннатидегі Арий ұлты ұйымының мүшесі болған Шон Кенни, заң семинарында Ланганмен танысуға дейін нәсілшілдік көзқарастары болған. Кеннидің өзі 1994 жылы Томаспен тонаушыларды іздеу туралы әңгімелескенін мәлімдейді. Оның қылмыстық тарихы мен Тимоти Маквеймен байланысы болғанына қарамастан, ол ARA таратылғаннан кейін және Оклахома қаласындағы жарылысқа қатысты тергеу аяқталғаннан кейін АҚШ армиясына қабылданды. Осы кезеңде ол RAC тобының негізін қалаушысы және солисі болды. Гатри Стейдфордпен Беркс округының оңшыл көшбасшысы Марк Томас арқылы танысқанын айтады.

Марк Уильям Томас

Арий ұлттары мен Ку-клукс-кланның мүшесі Томас 1990 жылы Арий ұлттарының Айдаходағы бас кеңсесінде болғанда «Жеке тұлға» министрі болып бекітілді. 1997 жылдың қаңтар айында қудалауға алынғаннан кейін Томас журналистерге Оклахомадағы жарылысқа кем дегенде бір топ мүшесінің қатысқандығын айтты, бұл туралы ФБР-дің құжаттарындағы газеттен алынған кескіндерде жазылған.

Кевин Маккарти

Пенсильвания штатында туып өскен Кевин "Блонди" Маккарти ересек болардан бұрын есірткі заттарымен тәжірибе жасаған, ал 1994 жылдың күзінде Елохим Сити кешенінде тұра бастады. Маккарти Стейдфордтың "Day of the Sword" тобында бас гитарашы болған.

Шеви Кехо

Ақ нәсілші және Элохим Сити кешенінде тұратын Шеви Кехо, Мюллер отбасын өлтіру үшін Арий Республикалық Армиясымен келісім жасаған. Мюллер отбасы Элохим Ситиде қысқа ғана уақыт тұрған, Оклахома Ситидегі жарылысқа Арий Республикалық Армиясының қатысы туралы ақпарат білген. Мюллер отбасын өлтіргенге дейін (әріптесі Дэниел Льюис Лимен бірге), Шеви Арий Республикалық Армиясына қару сатқан.

Денис Махон

Оның топпен нақты байланысы әлі анықталмаған, бірақ ақ үстемдікшіл Деннис Махон Элохим қаласында болған кезінде Арий Республикалық Армия мүшелерімен тығыз қарым-қатынаста болғаны белгілі. Деннис Махонның Андреас Страссмейр және Кэрол Хоумен бірге әскери жаттығулар жасап жатқандағы бірнеше видео түсірілген, сондай-ақ тағы бірнеше анықталмаған адамдар да бар. Видеодағы танылмаған қарулы адамдар Арий Республикалық Армиясының мүшелері болуы мүмкін, себебі олар видео түсірілген шақта Элохим қаласында тұрған. Бұған қоса, кейбір видеоларда анонимді тұлғалар балаклава киген, ал басқаларында олар камуфляж бояуымен маскировкаланған немесе камерадан алыс болғандықтан анық көрінбейді.

Сөйлемдер

Атауы Туған жері Жаза
Донна Ланган Колумбус, Огайо Өмір бойы түрмеде плюс 35 жыл
Ричард Ли Гатри Колумбус, Огайо Кінәсін мойындағаннан кейін түрмеде өлі күйде табылды
Скот Энтони Стедфорд Ардмор, Пенсильвания 29,5 жыл
Марк Уильям Томас Беркс округі, Пенсильвания 8 жыл
Кевин Уильям Маккарти Бюстлтон, Филадельфия, Пенсильвания 5 жыл
Майкл Уильям Брешиа Филадельфия, Пенсильвания 57 ай

Танымал мәдениет

2010 жылы Арий Республикалық Армиясы "Гангленд" телесериалының 82-ші эпизодында көрсетілді.