Жорж Дюамель: Француз жазушысы және дәрігерінің өмірі мен шығармашылығы

Кіріспе

Квебектің бұрынғы саясаткері, француз жазушысы Жорж Духамель (/dʒɔʁʒ dy.amɛl/; 30 маусым 1884 – 13 сәуір 1966) – Парижде туған француз авторы. Духамель медициналық білім алып, Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде француз армиясында қызмет етті. 1920 жылы ол «Түн жасыны» (Confession de minuit) атты туындысын жариялады, ол анти-герой Салавин туралы серияның бірінші кітабы болды. 1935 жылы ол Француз академиясының мүшесі болып сайланды. Ол әдебиет бойынша Нобель сыйлығына жиырма жеті рет ұсынылды. Сонымен қатар, ол музыка зерттеушісі және композитор Антуан Духамельдің әкесі болды.

Өмірбаян

Жорж Духамель 1884 жылғы 30 маусымда Париждегі 13-ші округте дүниеге келді. Ол тұрақсыз әкесінің табысымен күрескен отбасының үшінші баласы еді. Осы ерте жылдардағы қиындықтар мен кернеулер оның танымал автобиографиялық романы «Гавр нотариусы» (1933) шығармасында бейнеленген, бұл оның Паскье сагасының бірінші кітабы. Балалық шағы көптеген дағдарыстармен толғандықтан, Духамель отбасының бірнеше рет кенеттен көшіп кетуіне себеп болды. Осының қарамастан, Жорж 1902 жылы бакалавриатты сәтті аяқтады. Оның алғашқы мамандық таңдауы дәрігер болу еді, бірақ ол әдебиет пен өнерді де қатты жақсы көріп, осы салалардағы қызығушылықтарын жалғастырды. 1906 және 1909 жылдар аралығында ол Шарль Вилдракпен (оның інісі) бірге «Кретей аббаттығы» атты көркемдік қоғамдастықты құрды. Бұл топ ақындар, жазушылар, музыканттар мен суретшілерді біріктірді. 1912 жылдан бастап ол «Францияның Меркурийі» әдеби журналының редакторы болды. 1935 жылы ол журналдың және оның баспа үйінің басшылығын өз қолына алды. 1937 жылы ол Францияның Ұлттық медицина академиясы мен Моральдық және саяси ғылымдар академиясына сайланды. 1938 жылы Духамельдің соғысқа қарсы көзқарасынан кейін оның орнына Жак Бернар келді, бірақ Духамель 1945 жылы «Францияның Меркурийі» баспасын басқаруға оралды (ол компанияның көп бөлігіне иелік етті). Бірінші дүниежүзілік соғыс басталғанда, Духамель әскери қызметке жазылып, төрт жыл бойы қауіпті жағдайларда әскери хирург болып жұмыс істеді. Осы ауыр тәжірибесі оның бірден үлкен жетістікке жеткен екі туындысының – «Шехидтер өмірі» және «Цивилизация» (осы үшін 1918 жылы Гонкур сыйлығын жеңіп алды) тақырыбына айналды. Азаматтық өмірге оралғаннан кейін, Духамель өзін әдебиетке және адамзат цивилизациясын қорғауға арнады. 1919 жылы ол Валь-д'Уаз аймағында екі орын тапты, онда ол енді жаздарын өткізетін болды (Суссерон аңғары және Вальмондуа). 1935 жылы Духамель Франция академиясының 30-шы креслосына сайланды. 1930-1940 жылдар аралығында ол Францияда және шетелде көптеген конференцияларға қатысып, француз тілі мен мәдениеті туралы сұрыпты сөздер айтты, сондай-ақ технологиялық прогреске қарағанда адамгершілікке негізделген цивилизация идеясын насихаттады. Духамель өзін «пацифист және интернационалист» деп сипаттады. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде немістер Духамельдің еңбектерін тыйым салды. Ол оккупацияға және Франция академиясының петандық фракциясына қарсылық көрсетуде батылдық танытты, кейіннен ол генерал де Голльден мақтау алды. Соғыстан кейін Духамель Франция Альянсының президенті болып тағайындалды және француз мәдениеті туралы жұрт алдында сөйлеуге қайта оралды. Ол Альянс мектептерінің көптеген филиалдарын ашты. Духамельдің денсаулығы 1960 жылдан бастап нашарлап, ол өз қызметін азайтты. 1966 жылғы 13 сәуірде Вальмондуада қайтыс болды. Сесиль Дебре – Жорж Духамельдің шөбересі және оның мұрагерлерінің өкілі.

Georges Duhamel was born in the 13th arrondissement of Paris on 30 June 1884. He was the third child of a family which struggled to survive on the income of his unstable father. The strains and tensions of these early years are reflected in his famous autobiographical novel Le Notaire du Havre (1933), the first book of his Pasquier saga. In spite of this childhood disrupted by numerous crises, which on far too many occasions caused the Duhamel family to relocate abruptly, Georges nonetheless passed his baccalaureate in 1902. His first choice of career was to become a doctor, although he had a great love of literature and the arts and continued to pursue these interests also. Between 1906 and 1909 he founded an artistic community l'Abbaye de Créteil with Charles Vildrac (who would become his brother in law). The group brought together poets, writers, musicians and painters. From 1912, he became an editor of the literary review Mercure de France. In 1935, he took over the direction of the review and its publishing house. In 1937, he was elected to the French Académie Nationale de Médecine and Académie des Sciences Morales et Politiques. In 1938, because of Duhamel's anti war stance, he was replaced by Jacques Bernard, but Duhamel returned to directing the Mercure de France publishers in 1945 (he was majority stock holder of the company). When the First World War was declared, Duhamel signed up and worked as an army surgeon for four years, often in dangerous situations. This painful experience provided the subject matter for two narratives which brought him immediate success, Vie des martyrs and Civilization (which won him the Prix Goncourt in 1918). Once he returned to civilian life, Duhamel dedicated himself to literature and defending human civilisation. In 1919, he found two spots in the Val d'Oise where he would henceforth spend his summers (Sausseron Valley and Valmondois). In 1935, Duhamel was elected to the 30th chair at the Académie française. Between 1930 and 1940 he traveled to many conferences in France and abroad, speaking brilliantly of French language and culture as well as promoting the idea of a civilisation built on the human heart rather than technological progress. Duhamel described himself as "a pacifist and an internationalist." During the Second World War, Duhamel's work was banned by the Germans. He showed courage in his opposition to the occupation and the Petainist faction of the Académie française, later receiving public praise from Général de Gaulle. After the war, Duhamel was named president of the Alliance française and returned to public speaking on French culture. He built up numerous schools of the Alliance. Duhamel's health deteriorated from 1960 and he reduced his activities. He died in Valmondois on 13 April 1966. Cécile Debray is the great granddaughter of Georges Duhamel and represents his heirs.