Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Америка геологы (1885–1981)
American geologist (1885–1981)
Уоллес Эверетт Пратт (1885–1981) – американдық мұнай геологы, пионер. Ол Маккиттрик каньонын сыйға бергені арқылы Гвадалупе таулары ұлттық паркін құруға көмектескенімен де белгілі. Сонымен қатар, 1931 жылы Канзас университетіндегі сыныптасы және жыныстық теңдікті қолдайтын белгілі Айрис Кальдерхедке үйленгенімен де танымал.
Wallace Everette Pratt (1885–1981) was a pioneer American petroleum geologist. He is also notable for helping establish Guadalupe Mountains National Park through his donation of McKittrick Canyon. He is also notable for his marriage to Iris Calderhead, prominent advocate for sex equality and his classmate from the University of Kansas, in 1931.
Өмірбаян
1885 жылдың 15 наурызында Канзас штатының Филлипсбург қаласында дүниеге келген Пратт, 1907 жылы Канзас университетін бакалавр дәрежесімен бітіргеннен кейін көп ұзамай Канзас геологиялық қызметінде көмекші болып жұмыс істей бастап, геология саласындағы мансабын бастады.
Born in Phillipsburg, Kansas, March 15, 1885, Pratt began his career in geology as an assistant with the Kansas Geological Survey shortly after he graduated from the University of Kansas in 1907 with a bachelor's degree.
Кішіпейіл май
1909 жылдан 1914 жылға дейін Филиппинде жұмыс істеді, 1912 жылы ол жердегі Тау-кендер бөлімінің бастығы болды. 1916 жылы АҚШ-қа оралып, 1918 жылы Humble Oil & Refining Co. компаниясына алғашқы геолог ретінде қосылды. Осыған дейін компания мұнай іздеуді ғылыми зерттеулерсіз, көбінесе сәттілікке немесе сәтсіздікке ұшырау ретінде қарастырған. Алайда Пратт, 1918-19 жылдары тағы 10 геологтың қосылуымен, мұнай табуда геологияның маңызды рөл атқаратынын дәлелдеді. Пратт пен оның командасы жасаған маңызды жаңа үлестердің бірі – 1920 жылдың қазанында Шығыс Техаста ашылған үлкен Мексия кен орнының геологиялық құрылымын дұрыс анықтаған геологиялық зерттеулер болды. Осы зерттеулердің нәтижесінде Humble компаниясы кен орнына жерді жалға алып, айтарлықтай қорлар мен өндіріс көлемін дамытты. Бұл жұмыс және 1923 жылы Техас штатының Пауэлл қаласында табысты жерлерді жалға алу Humble компаниясын мұнай өндіруші ретінде бекітті. 1920 жылы Humble Oil компаниясының Гуз-Крик мұнай алаңын игеруі нәтижесінде мұнай алаңының үстіндегі жердің шөгуіне әкелді. Праттқа осы жаңа құбылысты зерттеу жұмысы тапсырылды және ол шөгудің мұнай өндірумен байланысты екенін растады. 1926 жылы Д.У. Джонсонмен бірлесіп, ол осы тұжырымдамаларын ғылыми мақалада жариялады. Осы жылға қарай, шамамен он жыл бойы белсенді түрде мұнай сорғаннан кейін, алаңның өнімді бөлігі үш футқа төмендеді және жабдықтардың суға батуы далалық операторларға анық көрінді. Пратт өзінің кәсіби білімінің ғылыми прогресіне де үлкен үлес қосты. 1922 жылға дейін басқалар Техас шығанағының жағалауында тұз күмбездерін табу үшін жаңа әдіс ретінде геофизикалық құралдарды тәжірибелік түрде қолданды. Осы жұмыстың нәтижелерін зерттегеннен кейін Пратт Humble компаниясы геофизикалық құралдар мен әдістерді қолдануы керек деген қорытындыға келді. Осы ұсыныстарға сәйкес, 1924 жылы Humble компаниясы геофизикалық топ құрып, Хьюстон қаласында геофизикалық зерттеулер мен әзірлемелер үшін зертхана ашты, сондай-ақ далада сейсмографиялық жазбалар жасау үшін рефракциялық сейсмографтарды өндірді. Пратт Humble компаниясының бас геологы, кейіннен директоры және вице-президенті болды. 1937 жылы Standard Oil Co. (Humble компаниясының Нью-Джерсидегі бас компаниясы) компаниясына қосылып, тағы да директор, атқару комитетінің мүшесі және, ақырында, вице-президент болды, ол 1945 жылы компаниядан зейнеткерлікке шыққанға дейін осы лауазымды иеленді.
From 1909 to 1914, he worked in Philippines, becoming chief of the Division of Mines there in 1912. He returned to the U. S. in 1916, and in 1918 joined Humble Oil & Refining Co. as the company's first geologist. Prior to that time the company had treated the search for oil as largely a hit or miss operation without scientific exploration. But Pratt, joined by 10 more geologists during 1918–19, proved that geology was an important factor in finding oil. Among the most notable early contributions made by Pratt and his staff were geological studies that led to the correct interpretation of the structure of the huge Mexia field, discovered in October 1920 in East Texas. On the basis of these studies, Humble bought leases on the structure and developed substantial reserves and production. This work and leasing of large amounts of land that proved productive in Powell, Texas, in 1923 firmly established Humble as an oil producer. By 1920, the exploitation of Goose Creek Oil Field by Humble Oil led to the subsidence of the land over the oil field. Pratt was tasked with the investigation of this novel phenomenon and produced a report in which the subsidence was definitively attributed to the extraction of petroleum. In 1926, together with D. W. Johnson, he published these findings in a scientific paper. By this year, after about ten years of active pumping, most of the productive area of the field had subsided three feet, and the submerging of the facilities had already become obvious to field operators. Pratt also played a prominent role in the scientific progress of his profession. As early as 1922, others were using geophysical instruments experimentally on the Texas Gulf Coast as a new method for finding salt domes. After studying results from this work, Pratt concluded that Humble should use geophysical instruments and methods. In line with these recommendations, in 1924, Humble set up a geophysics group and established a shop in Houston for geophysics research and development, and the manufacture of a refraction seismograph recording in the field. Pratt served as Humble's chief geologist and later director, and vice president. In 1937 he joined Standard Oil Co. (Humble's parent firm in New Jersey), once again rising to director, executive committee member, and finally, vice president, a position he held until he retired from the company in 1945.
Мұра мен құрмет
Американдық мұнай геологтары қауымдастығының негізін қалаушылардың бірі Пратт 1920 жылы қауымдастықтың төртінші президенті болып сайланды. Ол 1945 жылы табысталған AAPG-нің Сидни Пауэрс еске алу сыйлығының алғашқы иегері атанды. 1972 жылы ол AAPG-нің Адам қажеттіліктері сыйлығын алды. Сонымен қатар, 1948 жылы Америка тау-кен және металлургия инженерлері институтының Энтони Ф. Лукас медалімен, ал 1954 жылы Америка мұнай институтының ерекше жетістіктері үшін алтын медалімен марапатталды. Ол көп жыл бойы API директоры қызметін атқарды. Пратт 1969 жылы Пермь бассейні мұнай музейінің Даңқ залына енгізілді және 1976 жылы Халықаралық мұнай көрмесі директорлары оны "Саялы іздеудің ұлы ағасы" деп атады. 1982 жылдан бері AAPG әр жылдың ең үздік AAPG бюллетені мақаласына Уоллес Э. Пратт еске алу сыйлығын табыстап келеді. Уоллес Э. Пратт Гвадалупа таулары ұлттық паркінің негізін құрайтын Маккитрик Каньоны жерін Ұлттық парқ қызметіне сыйға берді. Бұл жерге оның бұрынғы үйлері кіреді: жұртшылыққа ашық Пратт Кэбині және мұнай танкеріне ұқсатып салынған, қазір рейнджер станциясы ретінде пайдаланылатын "Шөлдегі кеме" үйі. Пратт 1981 жылдың 25 желтоқсанында Аризона штатының Тусон қаласында қайтыс болды. Ол 96 жасқа толыпты.
One of the founders of the American Association of Petroleum Geologists, Pratt was elected fourth president of the association in 1920. He was the first recipient of the AAPG's Sidney Powers Memorial Award, awarded in 1945. In 1972 he received the AAPG's Human Needs Award. He also received the American Institute of Mining and Metallurgical Engineers' Anthony F. Lucas Medal in 1948, and the American Petroleum Institute's Gold Medal for Distinguished Achievement in 1954. He was director of API for many years. Pratt was inducted into the Permian Basin Petroleum Museum's Hall of Fame in 1969 and was named Grand Old Man of Exploration in 1976 by directors of the International Petroleum Exposition. Since 1982, the AAPG has given the Wallace E. Pratt Memorial Award to the best AAPG Bulletin article published each calendar year. Wallace E. Pratt donated , which included McKittrick Canyon, to the National Park Service, forming the core of the Guadalupe Mountains National Park. This land includes his former homes: Pratt Cabin, open to the public, and Ship On The Desert, a home built to resemble an oil tanker, now used as a ranger station. Pratt died December 25, 1981, in his Tucson, Arizona, home. He was 96.