Кіріспе
19 ғасырдағы американдық геолог Кларенс Риверс Кинг (6 қаңтар 1842 – 24 желтоқсан 1901) – американдық геолог, таушы және жазушы. Ол 1879-1881 жылдары АҚШ Геологиялық қызметінің алғашқы директоры болды. Республикалық президент Рутерфорд Б. Хейз тағайындаған Кинг Сьерра-Невада тауларының зерттелуімен әйгілі болды.
Clarence Rivers King (January 6, 1842 – December 24, 1901) was an American geologist, mountaineer, and author. He was the first director of the United States Geological Survey from 1879 to 1881. Nominated by Republican President Rutherford B. Hayes, King was noted for his exploration of the Sierra Nevada mountain range.
Ерте өмір және білім
Кларенс Кинг 1842 жылдың 6 қаңтарында Джеймс Риверс Кинг пен Флоренс Литтл Кингтің ұлы ретінде дүниеге келді. Кларенстің әкесі Қытаймен сауда-саттықпен айналысатын отбасылық фирманың бір бөлігі болғандықтан, ол үнемі үйден алыс болып, 1848 жылы қайтыс болды. Сондықтан Кларенсті негізінен анасы тәрбиеледі. 1848 жылға дейін Флоренс Кинг және Грейс Кинг есімді екі әпкесі өмірінің басында дүниеден озған еді. Кларенс ерте жасынан бастап табиғатты зерттеу және табиғи тарихқа қызығушылық танытты, оны анасы мен Коннектикут штатының Помфрет қаласындағы Крайст Чёрч Холл мектебінің директоры, доктор Розуэлл Парк қолдады. Кларенс он жасқа дейін осы мектепте оқыды. Содан кейін ол Бостон және Нью-Хейвендегі мектептерге қабылданды, ал он үш жасында беделді Хартфорд орта мектебіне оқуға түсті. Ол жақсы оқушы және жан-жақты спортшы болды, бойы кішкентай болғанымен, ерекше күшті еді. Оның анасы Кинг отбасының бизнесінен кіріс алды, бірақ ол бірқатар қиындықтарға тап болып, 1857 жылы таратылды. Бірнеше жыл бойы ауыр жағдайлардың арасында, оның бір бөлігінде Кларенс ауыр депрессиядан зардап шекті. 1860 жылдың шілде айында анасы Джордж С. Хоулендке үйленді. Хоуленд 1860 жылы Йель колледжімен байланысты Шэффилд ғылыми мектебіне Кларенстің оқуға түсуіне қаржылады.
Колледж өмірі
Йельде Кинг "қолданбалы химия" мамандығы бойынша білім алып, физика мен геологияны да зерттеді. Оның ерекше ұстазы – Джеймс Дуайт Дана, ол Америка Құрама Штаттарының зерттеу экспедициясына, яғни Оңтүстік Атлантика, Оңтүстік Тынық мұхиты және Оңтүстік және Солтүстік Американың батыс жағалауларына жасалған ғылыми экспедицияға қатысқан, жоғары саналатын геолог еді. Йельде Кинг көптеген спорт түрлерін ұнатып ойнады, өйткені ол шебер спортшы болған, бірақ есу оның басты құмарлығы еді. Ол университеттегі есу командасына қосылып, кейін капитан болды. "Ундин" командасы төрт адамдық қайықта жарысқа қатысты, Кинг соққы орында есті. Кинг 1862 жылдың шілдесінде филология ғылымдарының бакалавры (Ph. B.) дәрежесін алды. Сол жазда ол бірнеше досымен бірге Йельдің қайықтарының бірін алып, Шамплейн көлі мен Канаданың бірнеше өзендерінің жағалауларын аралап саяхат жасады, содан кейін күзгі регатаға Нью-Хейвенге оралды. 1862 жылдың қазан айында бұрынғы профессоры Джордж Джарвис Брушқа қонаққа барғанда, Бруш Уильям Генри Брюерден алған хатты оқып берді, онда Калифорниядағы Шаста тауына шығу туралы айтылған еді, сол кезде бұл тау АҚШ-тағы ең биік тау деп есептелген. Кинг геология туралы көбірек оқуға кірісіп, Луи Агассиздің лекциясына қатысты және көп ұзамай Брушка "егер осы салада жұмыс таба алсам, геолог болуға көз жеткіздім" деп жазды. Ол сондай-ақ Джон Тиндалл мен Джон Раскиннің Альп тауларын сипаттаған жазбаларына қызығушылық танытты. 1862 жылдың соңында немесе 1863 жылдың басында Кинг Нью-Йорк қаласына көшіп, орта мектептен және колледжден жақын досы Джеймс Терри Гардинермен (сол кезде оның тегін Гарднер деп жазған) бірге пәтерде тұрды. Олар американдық суретшілер, жазушылар және сәулетшілер тобымен байланыста болды, олар Раскиннің туындыларын жоғары бағалады. 1863 жылдың ақпан айында Кинг Джон Уильям Хилл, Кларенс Кук және басқалармен бірге Раскиншілік өнердегі шындықты дамыту қауымдастығын құрды, бұл қауымдастық Рафаэльге дейінгі ағайындыққа ұқсас болды және оның бірінші хатшысы болып сайланды. Бірақ ол Американың батысындағы тауларды көруге асығып, досы Гардинер заң факультетінде бақытсыз болды.
Батысқа қарай
Гарднер мен Кинг сапарды жоспарлай бастағанда, Уильям Хайд есімді тағы бір досы қызығушылық танытып, оларға қосылуға шешім қабылдады. 1863 жылғы 1 мамырда үш ер адам батысқа саяхатын ресми түрде бастады. Бес күннен кейін, Трой қаласынан (Канзас штаты) өткеннен кейін, олар екі бизонды аулауға қол жеткізіп, қуанышқа бөленді. Форт-Керниге дейін, саяхатының 200 милінен кейін, Кинг бизон аулауға тырысты, бірақ сәтті болмады, нәтижесінде аяғы жараланды және жылқысы өлді. 29 мамырда саяхатшылар Небраска штатының солтүстік-батысындағы 325 фут биіктіктегі Chimney Rock деп аталатын үлкен нысанды басып өтті, ал бірнеше күннен кейін қазіргі Вайоминг штатындағы Форт Ларамиге жетті. 29 маусымда топ Юта штатындағы Васатч тауларының қырқасына көтеріліп, төмендегі Ұлы тұзды көлді көрді, ол көлдің батысына қарай шөлді кезіп өтуге дейін олар үшін пана болатын орын болды. Бір айдан астам уақыт өткен соң, 6 тамызда вагон колоннасы Невада штатының Карсон-Сити қаласына келді. Осы кезде Кинг, Гарднер және Хайд вагон тобынан бөлініп, жақын маңдағы Голд-Хилл қаласына баруға шешім қабылдады, себебі Хайдтың әкесі онда ферма мен қорыту зауытына ие болды. Сол түні қорыту зауыты өртеніп, үш жігіттің барлық мүліктері, соның ішінде Кингтің Калифорния геологиялық қызметіндегі Уильям Генри Брюерге жазған хаты да жанып кетті. Олар қорыту зауытын қайта жарақтандыруға көмектескен кезде, Кинг пен Гарднер Хайд әкесімен бірге қалуға шешім қабылдағанда, саяхатын жалғастыру үшін жеткілікті жабдықтар жинады. Қалған жолды жаяу жүруді жоспарлап, Гарднер мен Кинг 1863 жылғы тамыздың соңында Голд-Хиллден кетіп қалды. 1 қыркүйекте екі дос Сан-Францискоға бағытталған кемеге отырды. Кемеде Кинг Брюермен кездесіп, хаттың не болғанын түсіндірді, содан кейін олар кешкі уақытта Брюермен әңгімелесіп, әңгіме айтысты. Осы уақытта Кинг Брюерді ұнатып, жақсы тәжірибе алатынын білгендіктен, ақысыз жұмыс істеуге дайын екенін білдірді. Кинг сол кезде білмегенімен, Калифорния геологиялық қызметіне қосылу – оның мансабындағы алғашқы қадам болды.
Ерте мансап
Гарднер мен Кинг Калифорния геологиялық қоғамының кеңсесіне келгенде, олар зерттеу директоры Джозиа Уитнимен кездесті. 1863 жылы Уитнидің рұқсатымен Кингті Брюэр Сьерра-Невада тауларының солтүстік бөлігін зерттеуге шақырды. Кинг экспедицияда болғанда, Гарднер Сан-Францискода қалды. Бұл сапарда Брюэр мен Кингпен бірге Джон Хош есімді қашыр жүктісі болды. Олар Сьерраның алтын кендері арқылы өтіп, Генеси атты ағыннан Юра немесе Триас дәуірінің қазбаларын тапты. Бұл жаңалық оларға осы сапардың мақсаттарының бірі болған «Аналық тас» алтын белдеуінің жасын анықтауға көмектесті. Солтүстік Калифорниядағы Лассен шыңының жанында Брюэр мен Кинг ыстық бұлақтар мен басқа да жылулық нысандарды зерттеді. Кешкі лагерьдегі оттың басында жас Каскад жанартаулары, алтын тамырларының жасы және мұздықтардың әрекеті сияқты геологиялық мәселелер талқыланды. Осы әңгімелердің бірінде Брюэр Уитнидің континентте геологиялық зерттеу жүргізу жоспарын айтты, ал Кинг оны қаржыландыру мүмкіндігі болуы мүмкін деп ойлады, себебі Уитни атап өткендей, теміржол компаниялары одан үлкен пайда көрер еді. Осы алғашқы экспедициясынан оралғаннан кейін Кинг бірден тағы бір экспедицияға дайындала бастады. Бұл жолы ол Уильям Эшбернер есімді кен инженерімен және Чарльз Хоффман есімді топографпен бірге сапарға шықты. Үшеудің жұмысы - Марипоса иелігін зерттеу, бұл аймақтағы ең маңызды алтын тамырларының бірі болған жер. Бұл жұмыста Кинг жұмыс істеудің орнына көріктерге қадалуға бейімділік танытты, бұл оның әріптестерін ашуландырды. Ақырында, әріптестері оған өздерінің алаңдаушылықтарын білдіргеннен кейін, ол қалған жұмысына қайтадан назар аударды. Кингтің келесі үлкен жұмысы - Оңтүстік Сьерра тауларының ғылыми зерттеуі болды. 1864 жылдың мамыр айында Брюэр, Хоффман, Гарднер, Кинг және Дик Коттер экспедицияға шықты. Бұл саяхаттың басында Визалияда Кинг жаңа жылқы сатып алды, бұл шешім кейін оның өмірін сақтап қалды. Визалиядан шыққан соң, команда қазіргі Секуоя көлінің орнына жетіп, онда бір апта бойы Секуоя ағаштарын зерттеді. Топ үшбұрышты пайдалануды негізгі картаға түсіру әдісі ретінде қолданды. Бір кезде олар жануарлардың өте алмайтын жеріне жетіп, белгісіз тау көлінде лагерь құрды. Келесі күні Хоффман мен Брюэр жақын маңдағы белгісіз шыңға (қазір Брюэр тауы деп аталады) көтерілді және көп ұзамай олар өздері ойлағандай Сьерра-Невада қырқасында емес екенін қайғылы түрде анықтады. Брюэр мен Хоффман сол жерде жүргенде Тиндалл, Годдард және Уитни тауларына да атау берді. Кинг Хоффман мен Брюэрдің көргендерін естігеннен кейін, Коттермен бірге Уитни тауына көтерілуге рұқсат сұрады. Кингтің өз сөздері бойынша, «Біз оны тауып, Калифорнияның шыңына үгіт-насихат жүргізуге ерікті түрде қатысқанда, Брюэр үшін қиын сәт болды, өйткені ол біздің жастарымызға қатысты белгілі бір әкелік жауапкершілікті сезінді». Брюэр ақырында оған рұқсат берді, бірақ Кингтің нақты жоспары болмады. Лагерьде қайтадан кездескеннен кейін, олар Брюэрдің қатты тіс ауырып жатқанын білді, сондықтан Кинг оны Визалияға алып барып, тісін жұлып алды. Осы уақытта Кинг Уитни тауына тағы да көтерілуге рұқсат алды, бірақ ол екі аптадан кейін Кларк стансасында негізгі топпен кездесуі керек болды. Бұл экспедиция кезінде Кинг шыңға шыға алмады, бұл оны қатты ұнжырғасын түсірді. Кездесу орнына бара жатқанда Кинг қарақшылармен кездесті, бірақ оның жаңа жылқысы оларды озып өтіп, өмірін сақтап қалды. Ол кездесу орнына уақытында жетті, бірақ топтың қалған бөлігі қиындыққа ұшырап, үш апта кешікті. Гарднер мен Кинг бұл экспедицияда ақы төленбеген еріктілер болды, бірақ олар ауқымды аумақты топографиялық, ботаникалық және геологиялық зерттеуді жасауға көмектесті. 1864 жылдың қыркүйегінде президент Абрахам Линкольн Йосемити алқабын тұрақты қоғамдық қорық ретінде белгілегеннен кейін, Кинг пен Гарднер Йосемити алқабының айналасындағы шекаралық зерттеуді жүргізуге тағайындалды. Олар келесі қыста Никарагуа арқылы шығыс жағалауға оралды. 1865 жылдың көктемі мен жазында Кинг бірнеше рет безгек ауруынан зардап шекті, ал Уитни, сондай-ақ Шығыста, одан әрі зерттеу жобалары үшін қаржы табуға тырысты. Кинг, Гардинер, Уитни және Уитнидің әйелі күзде Сан-Францискоға қайтып оралды, онда Уитни АҚШ армиясының қолдауымен Мохаве шөлінде және Аризонада Кинг пен Гардинер үшін зерттеу жобасын ұйымдастырды. Олар көктемде Сан-Францискоға оралды. Кинг 1866 жылдың жазында Уитни үшін одан әрі далалық жазбалар жасау үшін Йосемитиге қайтып келді. Кинг өгей әкесінің қайтысы туралы естігеннен кейін, Гардинермен бірге Уитни зерттеуінен кетіп, тағы да Нью-Йоркке қайтып келді. Олар Ұлы Алап аймағының тәуелсіз зерттеуі жоспарын ұзақ уақыттан бері жасап келе жатқандықтан, 1866 жылдың соңында Кинг Конгрестен мұндай зерттеу үшін қаржы алу мақсатымен Вашингтонға барды. 1871 жылы ол Америка философиялық қоғамына сайланды.
Қырықінші параллельді зерттеу және алмаз қалпының ашылуы
Кинг өзінің зерттеулері Батысты дамытуға қалай көмектесетінін нақты дәлелдеді. Ол федералдық қаржыландыру алды және 1867 жылы Қырықінші параллельді геологиялық зерттеу ретінде танымал болған, Қырықінші параллельдің геологиялық зерттеуінің АҚШ геологы болып тағайындалды. Кинг Гардинерді өзінің оң қолға қабылдауға көндірді және олар Сэмюэл Франклин Эммонс, Арнольд Хейг, А. Д. Уилсон, фотограф Тимоти Х. О’Салливан және арнайы суретші Гилберт Мунгер сияқты мамандарды қамтитын команда құрды. Келесі алты жылда Кинг пен оның командасы Калифорнияның шығысынан Вайомингке дейінгі аймақтарды зерттеді. Осы кезеңде ол өзінің әйгілі «Сиерра-Невададағы тау шаруашылығы» (1872) атты еңбегін жариялады. Кинг 40-шы параллельді зерттеуді аяқтағанда, АҚШ-тың батысында құпия алмаз кені туралы әңгімелер тарады. Кинг және оның бірнеше серіктері Колорадоның солтүстік-батысындағы құпия орналасқан жерді тауып, оны 1872 жылғы алмаз алаяқтығы деп әшкереледі. Ол алаяқтықтың құпиясын ашқандығы үшін халықаралық деңгейде танымал болды. 1878 жылы Кинг «Жүйелі геология», Қырықінші параллельді геологиялық зерттеу есебінің 1-томы жариялады, бірақ ол қалған жеті томнан кейін жарық көрді. Осы еңбегінде ол Батыстың геологиялық тарихын униформизм мен катастрофизмнің үйлесімі ретінде сипаттады. Бұл кітап сол кезде жақсы қабылданып, «XIX ғасырдың соңындағы ең маңызды ғылыми еңбектердің бірі» деп аталды. 1879 жылы АҚШ Конгресі Америка батысын зерттеген геологиялық зерттеулерді біріктіріп, АҚШ Геологиялық қызметін құрды. Кинг оның алғашқы директоры болып тағайындалды. Ол бұл қызметтің уақытша екенін түсінді және жиырма айдан кейін, жаңа мекемені ұйымдастыруды және кен геологиясына баса назар аударуды бақылағаннан кейін, қызметтен кетті. Джеймс Гарфилд Джон Уэсли Пауэллді өзінің ізбасары етіп тағайындады. Өмірінің соңғы жылдары Кинг ғылыми қауымнан шеттеді және тау-кен геологиясы туралы білімінен пайда табуға тырысты, бірақ оның қатысқан кен кәсіпорындары өнер жинау, саяхаттау және сәнді өмір салтына қанағаттандыру үшін жеткілікті табыс әкелмеді, нәтижесінде ол үлкен қарызға батты. Ол Генри Брукс Адамс және Джон Хей сияқты жақын достарымен белсенді әлеуметтік өмір сүрді, олар оны өте бағалады. Алайда ол дене аурулары мен депрессиядан зардап шекті.
Сенімдер мен көзқарастар
Кинг Солтүстікте өсті және оның әжесі София Литтл құлдыққа деген көзқарасына әсер етті. Ол құл еңбегімен өсірілгендіктен, жемістер мен Оңтүстікте өсірілген басқа да өнімдерді жемейтін. Осы себепті Кинг құлдыққа және афроамерикалықтарға жасалған әділетсіздікке қарсы болды. Йель университетінде оқығанда ол белсенді құлдықты жоюшы ретінде танылды және Конфедерацияға деген қатты ашу сезімін білдірді. Кинг Аризонада өлім төсегінде жатқанда Коплендке жазған хатында өзінің нағыз кім екенін ашты.
Өлім және мұра
Кинг 1901 жылғы 24 желтоқсанда Аризона штатының Финикс қаласында туберкулезден қайтыс болды. Оның құрметіне Ютадағы Кингс Пик, Калифорниядағы Шастинадағы Кларенс Кинг тауы мен Кларенс Кинг көлі, сондай-ақ Антарктидадағы Кинг Пик аталған. АҚШ Геологиялық қызметінің Рестон, Вирджиниядағы штаб-квартирасының кітапханасы Кларенс Кинг кітапханасы деп те белгілі.
Кингтің шығармалары
Үш көл: Мариан, Лалл, Ян және олардың қалай аталғаны. 1870 жыл. Қырықінші параллельдің геологиялық зерттеулерінің есебі. АҚШ Мемлекеттік баспаханасы, 1870–1878 жылдар. "Тынық мұхитының тауларындағы нақты мұздықтардың табылуы туралы", "Американ ғылымы және өнері журналы", 1 том, 1871 жылғы наурыз. "Америка Құрама Штаттарындағы белсенді мұздықтар", The Atlantic Monthly, 27 том, 161 нөмір, 1871 жылғы наурыз. Невада тауларындағы альпинизм. Бостон: Джеймс Р. Осгуд және Компания, 1872 жыл (оның көп бөлігі бұрын Atlantic Monthly журналындағы мақалалар ретінде жарияланған). "Джон Хей", Scribner's Monthly, 7 том, 6 нөмір, 1874 жылғы сәуір. "Катастрофизм және эволюция", "Америкалық натуралист", 11 том, 8 нөмір, 1877 жылғы тамыз. "Кларенс Кингтің катастрофизм туралы сөзі" және "Геологиядағы катастрофизм", Scientific American журналындағы мақалалар, 1877 жылғы 14 шілде, 16–17 беттер. АҚШ-тағы құнды металдар өндірісінің статистикасы. АҚШ Мемлекеттік баспаханасы, 1881 жыл. АҚШ-тың тау-кен заңдары және оған қатысты ережелер. АҚШ Үкімет баспасы, 1885 жыл. "Мамбриноның шлемі", The Century Magazine, 32 том, 1 нөмір, 1886 жылғы мамыр. "Жердің жасы", "Американ ғылымы журналы", 45 том, 1893 жылғы қаңтар. "Куба бостандыққа шыға ма?", The Forum, 1895 жылғы қыркүйек. Мемлекеттік жер комиссиясының есебі. АҚШ Мемлекеттік баспаханасы, 1903–1905 жылдар.
"John Hay," Scribner's Monthly, v. 7, no. 6, Apr. 1874. "Catastrophism and Evolution," The American Naturalist, vol. 11, no. 8, August 1877. "Address of Clarence King on Catastrophism" and "Catastrophism in Geology", Scientific American articles, 14 July 1877, pp. 16–17
Statistics of the Production of the Precious Metals in the United States. United States Government Printing Office, 1881. The United States Mining Laws and Regulations Thereunder United States Government Printing Office, 1885. "The Helmet of Mambrino," The Century Magazine, Volume 32, no. 1, May 1886. "The Age of the Earth," American Journal of Science, vol. 45, January 1893. "Shall Cuba Be Free?," The Forum, September 1895. Report of the Public Lands Commission. United States Government Printing Office, 1903–1905.