Кіріспе

АҚШ-тың Мэн штатының ресми туы

Мэн штатының туы көк фонға Мэн штатының гербін бейнелейді. Гербтің ортасында биік қарағайдың астында елік тынығады. Шаруа мен теңізші штаттың дәстүрлі түрде ауыл шаруашылығы мен теңізге тәуелділігін көрсетеді. Солтүстік жұлдызы штаттың ұраны: dirigo ("Мен жетелеймін") символы болып табылады. Көбінесе қолданылатын нұсқада Мэн заңында штат гербінің бөлігі ретінде қарастырылған дөңгелек шеңбер жоқ, ал "Теңіз және орман көрінісі" гербтің сыртынан ішіне жылжытылған. Штаттың ресми сипаттамасына сәйкес келетін тулар жоқ. Гербтің ресми түстері белгіленбеген, сондықтан әртүрлі өндірушілерден шыққан туларда түстердің айырмашылығы байқалады. Дегенмен, көк фонның түсі АҚШ туындағы көк түспен бірдей болуы тиіс. Ресми сипаттамаға сәйкес, тудың шеті сары жібекпен тігілуі керек және оның ұшында көк және ақ жібек бау байланып тұруы керек. Мұндай безендірулер сирек кездеседі. Туды бекіту туралы заң 1909 жылдың 23 ақпанында қабылданды және ол Америка Азамат соғысында қолданылған тулар үлгісінде жасалған:

§206. Штат туы. Штаттың ресми туы деп аталатын ту көк түсті, АҚШ туындағы көк фон сияқты, және келесі өлшемдер мен дизайнға ие болуы керек; атап айтқанда, таяқтың ұзындығы немесе биіктігі 9 фут (2 метр), мыс ұшы мен сақинасы қоса алғанда; тудың ені 5 фут (2 метр), ал таяқта 4 фут (1 метр) болуы керек; тудың ортасында екі жағынан тең пропорцияда штат гербі жібекпен тігілуі керек; шеттері түйілген сары жібекпен әшекейленуі керек; таяқтың ұшына бекітілген, ұзындығы 8 фут (2 метр) және ақ және көк жібек жіптерден құралған бау болуы керек. Осы бөлімде берілген сипаттамаға сәйкес жасалған ту генерал-адъютант кеңсесінде үлгі ретінде сақталады.

Мэн – штат гербі немесе мөрі бейнеленген көк туды қолданатын 26 АҚШ штатының бірі. Солтүстік Америкалық Вексиллиологиялық қауымдастығы (NAVA) 2001 жылы жүргізген сауалнамада Мэн штатының қазіргі туын дизайн жағынан нашар деп бағалады. 72 АҚШ штаты, АҚШ территориясы және Канада провинциясының тулары арасында Мэн туы 60-шы орынды (13-ші нашар) иеленді. NAVA қазіргі уақытта АҚШ штаттарының жартысынан астамы қолданатын "[штат] мөрі көк фонда" дизайнының түпнұсқасыздығын сынады. 2026 жылдың қараша айында штат 1901 жылғы туды қалпына келтіру немесе қазіргі туды сақтау туралы референдум өткізуді жоспарлап отыр. Референдум бастапқыда 2024 жылға жоспарланған, бірақ губернатор Джанет Миллс мәселені көпшілік талқылау үшін уақытты ұзартты.

Бастапқы жалауша

Бастапқыда 1901 жылғы Мэн штатының туы ортасында жасыл қарағай және Нью-Англияның, сондай-ақ еркіндіктің түпкілікті американдық символы бейнеленген, ал оның үстінде көк түсті "Солтүстік жұлдызы" орналасқан. Тұсқағаздың түсі – сарымысық. Мэн штатының заң шығарушы органы Мэн штатының қазіргі туын 1909 жылғы 24 ақпанда мақұлдады.

Байрағы

Мэн штаты сонымен қатар жекелей штандартқа ие екі штаттың бірі, ол өте сирек кездеседі (екіншісі – Массачусетс штаты). Штандартта қазіргі және бұрынғы тудың элементтері бейнеленген, ақ түсті фонда жасыл қарағай ағашы салынған. Жасыл қарағай ағашының ішінде теңізшінің якорі орналасқан, ал айналасында "MAINE" және "DIRIGO" сөздері жазылған. Мэн саудагерлік және теңіз туының ең ерте белгілі үлгісінің суреті 1939 жылғы маусым айында International News Photos агенттігінің фототаспасында жарияланған.

Бірінші милиция туы

Мэн штатының 1822-1861 жылдар аралығында әскери құрамында жартылай ресми мемлекеттік түсі болған. 1820 жылы Массачусетстен бөлініп шыққаннан кейін, Мэннің адъютанты генерал Сэмюэл Кони Мэннің шамамен 100 милиция компаниясына ту беруі керек болды, себебі бөліну шартының бірінде Мэн барлық милиция туларын қайтаруды талап еткен (бірақ ол тіректер туралы айтылмаған, олар сақталды және қайта қолданылды). Осындай көп мөлшерде ту өндірудің тиімді жолын іздеп, ол 1822 жылы Бостондық Джон Р. Пенниманды мыс табаққа түсірілген, содан кейін көп түсті жібекке басылған, тулар үшін бұл алғашқы өндіріс ретінде танымал болатын қолайлы дизайнды жасауға шақырды. 1827 жылы екінші басылым жасалды. Осы тулардың шамамен ондай бөліктері әлі де сақталып қалған, соның ішінде Мэн тарихи қоғамындағы түпнұсқа тірегіне орнатылған ту да бар. Мэн милициясының бірлігі бұл туды соңғы рет 1861 жылы Булл-Ран шайқасының бірінші күнінде қолданған, ол конфедерат әскерлерімен тұтқындалған деп тіркелген.

20-шы Мэн штатының туы

Америка Азаматтық соғысы кезінде 20-шы Мэн ерікті жаяу әскер полкі бірнеше ту қолданған.

2020 жылғы екі жүз жылдық ту

2019 жылы Мэн штатының заң шығарушылары штаттың 1901 жылғы түпнұсқа туына негізделген қарапайым туын қабылдау туралы заң жобасын ұсынды. Мэн Флаг компаниясы жасаған, Мерчант және Теңізшілер туынан алынған беж түсті фон, көк жұлдыз және жасыл қарағай ағашы бар ту ұсынылған нұсқалардың бірі болды. Мэн штатының тұрғыны Джефф Ван Вест жаңа тудың дизайнын ұсынды. Оның туында Мэннің өзендері, көлдері мен теңіз жағалауын бейнелейтін ашық көк түстің үстінде түн аспанының қара көк түсінде ақ жұлдыз болды. Ол ағашты тудың шекарасынан тысқары созып, орман ішінде тұрып суға қарап тұрғандай сезім беруді көздеді. Штат туын өзгерту шарасы сәтсіз аяқталды. Дегенмен, заң шығарушы орган 2020 жылы Мэннің екі жүз жылдығына арналған ту жасауды мақұлдады. Мемлекеттік хатшы Мэтт Данлап үш дизайнды халық пікіріне ұсынды: біреуі өзінің дизайны, біреуі Мэннің екі жүз жылдық комитетінің логотипі, ал үшіншісі Ван Весттің туы негізінде жасалған, бірақ ақ жұлдызы штат туынан алынған түсті Дириго жұлдызымен ауыстырылды. Үшінші дизайн конкурста жеңіске жеткеннен кейін Ван Вест Данлапқа түсті Дириго жұлдызын қарапайым ақ жұлдызбен алмастыру туралы ұсыныс жасады. Данлап бұл нұсқаны Мэннің 2020 жылғы екі жүз жылдық туы ретінде бекітті. Содан бері 1901 жылғы тудың жаңартылған нұсқасын қабылдау үшін халықтық қозғалыс пайда болды.