Кіріспе
Нормальді жарылымдармен шектелген көтерілген жарылымдық блок. Физикалық география мен геологияда хорст – нормальді жарылымдармен шектелген көтерілген жарылымдық блок. Хорстар әдетте грабендермен бірге кездеседі. Хорст көтерілген немесе қозғалмайтын күйде қалатын болса, екі жағындағы грабендер шөгеді. Бұл көбінесе жер қыртысын керілетін күштердің бөліп тастауынан туындайды. Хорстар өзен аңғарының екі жағындағы жазықтар, таулар немесе қыраттар сияқты нысандарды көрсете алады. Хорстардың мөлшері кішкентай жарылымдық блоктардан бастап, тектоникалық күштердің әсерінен бүкілмеген немесе деформацияланбаған тұрақты континенттің кең аумандарына дейін жете алады.
In physical geography and geology, a horst is a raised fault block bounded by normal faults. Horsts are typically found together with grabens. While a horst is lifted or remains stationary, the grabens on either side subside. This is often caused by extensional forces pulling apart the crust. Horsts may represent features such as plateaus, mountains, or ridges on either side of a valley. Horsts can range in size from small fault blocks up to large regions of stable continent that have not been folded or warped by tectonic forces.
Геоморфология
Хорстар симметриялық немесе асимметриялық қималарға ие болуы мүмкін. Егер екі жағындағы қалыпты жарылымдар ұқсас геометрияға ие болса және бірдей жылдамдықпен жылжыса, хорст симметриялық және үстінен шамамен тегіс болуы мүмкін. Егер екі жағындағы жарылымдардың тік қозғалыс жылдамдықтары әртүрлі болса, хорсттың жоғарғы бөлігі көлбеу болып, бүкіл профилі асимметриялық болады. Эрозия да хорсттың қимада қаншалықты симметриялық көрінетініне маңызды рөл атқарады.
Горстар және көмірсутектерді барлау
Хорстар мұнай тұзақтарын қалыптастыра алады. Әлемдегі көптеген жарылыс алаптарында ашылған көмірсутектердің көп бөлігі хорстармен байланысты қалыпты тұзақтарда табылады. Мысалы, Ливияның Сирт алабындағы мұнайдың көп бөлігі (ондаған миллиард баррельдік қорлар деңгейінде) Зелтен платформасы және Дахра платформасы сияқты ірі хорст блоктарында, сондай-ақ Гиало биіктігі сияқты кішірек хорстарда кездеседі.
Мысалдар
Францияның Вогеж таулары мен Германиядағы Қара Орман горсттардың мысалдары болып табылады, сондай-ақ Стол, Юра, Доль таулары және Рил-Родоп массиві, оның ішінде Беласица (сызықтық горст), Рил тауы (күмбезді горст) және Пирин тауы да горсттар болып есептеледі – бұл Стрым және Местаның күрделі грабен атыраптары арасында орналасқан массивті антиклиналды құрайтын горст. Континенттің көлденең қабатты жазықтықтарымен тұрақты болып қалатын үлкен аумақтар, мысалы, Ресей жазығы, Арабия, Үндістан және Орталық Оңтүстік Африка горсттар деп санауға болады. Бұл Еуразияның кейбір тау тізбектері сияқты бүктеліп жатқан аймақтардан өзгеше. Шығыс Африкадағы Рувензори таулары – жоғары көтерілген тектоникалық блок, және олар әлемдегі ең биік жанартаулық емес, тау құрылысымен байланысты емес таулар болып табылады. Францияның Вогеж таулары Рейн грабенінің ашылуына жауап ретінде изостатикалық көтерілу нәтижесінде қалыптасқан.