Кіріспе
Манитобаның премьер-министрі (1977–1981) Стерлинг Руфус Лион (30 қаңтар 1927 – 16 желтоқсан 2010) – канадалық заңгер, министрлер кабинетінің мүшесі және Манитобаның 17-ші премьер-министрі (1977–1981). Оның үкіметі бірнеше қаржылық консервативтік шараларды енгізді және кейде Ұлыбританиядағы Маргарет Тэтчер үкіметінің жергілікті нұсқасы ретінде қарастырылды. Ол сонымен қатар Канаданың Құқықтар мен бостандықтар хартиясына «жоқ деу ережесін» (notwithstanding clause) қосу үшін сәтті күресті.
Sterling Rufus Lyon (January 30, 1927 – December 16, 2010) was a Canadian lawyer, cabinet minister, and the 17th premier of Manitoba from 1977 to 1981. His government introduced several fiscally conservative measures, and was sometimes seen as a local version of the government of Margaret Thatcher in the United Kingdom. He also successfully fought for the inclusion of the notwithstanding clause in the Canadian Charter of Rights and Freedoms.
Ерте өмір
Онтарионың Виндзор қаласында Дэвид Руфус Лайон мен Элла Мэй Катберттің ұлы болып дүниеге келген ол, отбасымен бірге жас кезінде Манитобаға көшіп, Портж-ла-Прейриде өсті. Лион 1974 жылы Канаданың Өкілдер палатасына Федералды прогрессивті консерваторлар партиясынан кандидат болып түсті, бірақ Виннипег Оңтүстік сайлау округінде либерал Джеймс Ричардсонға шамалы айырмамен жеңіліп қалды. Келесі жылы Лион провинциялық саясатқа оралып, Сидни Спивакқа прогрессивті консервативтік партия төрағалығы үшін күресті. Спивак, Лионның бұрынғы кабинеттегі әріптесі және 1971 жылы партия жетекшісі болып сайланған, көптеген консервативті саяхатшылар қарсы болған "қызыл тори" болды. Партияның оң қанаты Лионның үміткерлігін қолдады, ол 1975 жылғы желтоқсанда өткен өте шиеленіскен төрағалық конференциясында Спивакты елу жеті дауыспен жеңді. Лион 1976 жылы Саурис-Килларни ауылдық сайлау округінен сайлау арқылы заң шығарушы органға оралды.
Манитобаның премьер-министрі
1977 жылы Лион батыс Виннипегтегі Чарльзуд сайлау округіне ауыстырылды. Ол Прогрессивті консервативті партияны Эдвард Шрейердің Жаңа демократтар партиясын күтпеген жеңіліске ұшыратып, 12 мандатты жеңіп, барлығы 33 мандатқа жеткізді. Лион үкіметі бірнеше министрліктердегі шығындарды қысқартты және НДП қолдауымен іске асырылған бірнеше әлеуметтік бағдарламаларға инвестицияларды азайтты. Басқа жағынан, Лион үкіметінің "кішкентай үкімет" қағидатына адалдығы күмәнді болды – мысалы, ол ірі энергетикалық жобаларды белсенді түрде қолдады. Роблин Лион үкіметінің оңшыл репутациясының негізсіз екенін айтады, бірақ осы пікірге әлі көптеген адамдар келіспеді. Лион премьер-министр Пьер Трюдоның конституциялық жоспарларына бастапқыда қарсы болды және кейіннен "ескерту шарттары" ережесін жақтаушылардың біріне айналды. Сондай-ақ ол Канада Конституциясына меншік құқығын енгізуге сәтсіз тырысты. Лионның консерваторлары 1981 жылы бір мерзім қызметтен кейін, енді Говард Паули басқаратын НДП партиясына үкіметтің билігінен айырылды. Консерваторлар 12 мандатты жоғалтты, бұл төрт жыл бұрын жеңіп алған мандаттар санына жуық болды.
Премьер-министр болғаннан кейінгі кезең
Лион екі жыл бойы оппозиция жетекшісі болды және Паулидің Конституцияда франко-манитобалықтардың құқықтарын заңдастыру жөніндегі ұсыныстарына қарсы күресті. 1983 жылы Лион консерваторлар партиясының төрағасы қызметінен бас тартып, оның орнына Гари Филмон келді. Лион 1986 жылғы облыстық сайлауда қайта сайлануға түспегендіктен саясаттан шықты.
Саяси мансаптан кейінгі өмір
1986 жылы Манитоба апелляциялық сотына тағайындалды. Ол 2002 жылы зейнетке шыққанға дейін онда қызмет етті. Стерлинг Лион 2010 жылдың 16 желтоқсанында 83 жасында қысқа аурудан кейін дүние салды.
Құрметті атақтар мен марапаттар
1982 жылы 17 сәуірде Пьер Трюдоның кеңесімен генерал-губернатор Эдвард Шрайер оны Ұлттық кеңеске ант берді. 2004 жылы Лион Виннипег университетінің жыл сайынғы "Ең көрнекті түлек" сыйлығының иегері болып таңдалды. 2009 жылы ол Канада орденінің офицері атанды, "Манитобада судья және ұзақ жылдар саясаткер ретінде атқарған қызметі үшін, премьер ретінде ол қауымдық денсаулық сақтау және әлеуметтік қызметтерді кеңейтуге жетекшілік етті, сондай-ақ мемлекеттік қаржы процедураларын жаңғыртты" деп танылды. Виннипегтегі Стерлинг-Лайон парквеі 2005 жылдың қараша айында құрылысы аяқталып, қозғалысқа ашылды. Бұл жол Кенэстон жер асты жолының құрылысы барысында салынды. Стерлинг-Лайон парквеі, жаңа шығыс-батыс бағытындағы жол, жер асты жолының жанындағы Уилкс даңғылының бір бөлігін алмастырды.
Мұра
Оның премьер-министрлік қызметі қысқа болғанымен, сол жылдар ұзаққа соққан мұрасын қалдырды деген пікір бар. Виннипег еркін баспасөзіндегі анонимді редакциондық мақаласында былай делінген: Лион мырзаның мұрасының тағы бір маңызды тірегі – Құқықтар мен бостандықтар хартасына «жоқ деу ережесін» енгізу, бұл сайланбаған соттардан сайланған парламенттердің басымдығын қорғау мақсатында жасалған. Бұл бастама алғаш қолдау тапқанда даулы болды және бүгінге дейін де солай. Ол провинциялық және федералдық парламенттердің даулы мәселелерден қашу үшін өз билігін сотқа беруі мүмкін деп қорқып, және осы қаупі расталды.