Кіріспе

Bus Éireann ("Ирландиялық автобус") – Ирландия бойынша, Дублин мен Үлкен Дублин аймағын қоспағанда, автобус және коуч қызметтерін ұсынатын мемлекеттік автобус операторы. Дублин мен Үлкен Дублин аймағында автобус қызметтерін Dublin Bus компаниясы көрсетеді. Ол Córas Iompair Éireann (CIÉ) компаниясының еншілес компаниясы болып табылады. Компанияның негізгі хабы Дублиндегі Store Street көшесінде орналасқан Busáras болып табылады. 2022 жылы 229 мемлекеттік тапсырыс бойынша маршрут, 14 экспресс маршруты және 8940 мектептік тасымал маршруты іске асырылды.

Тарих

Bus Éireann 1987 жылдың ақпанында Córas Iompair Éireann (CIÉ) компаниясынан бөлініп құрылды. Bus Éireann логотипіне қызыл ирланд сеттері, Ирландияда шыққан ит тұқымы бейнеленген. 1999-2006 жылдарға арналған Ұлттық даму жоспары Үлкен Дублин аймағында, әсіресе, жолаушылар тасымалын кеңейтуді көздеді, сондықтан компания Дублин/Дрогеда/Дундалк, Дублин/Ашборн, Дублин/Ратоат, Дублин/Дуншафлин/Наван/Келлс/Каван сияқты бағыттардағы қызметтерін арттырды. 2008 жылы Bus Éireann компаниясы Дублин-Белфаст бағытына ұқсас қызметтерді келесі бағыттар бойынша дамытуға ниетті екенін мәлімдеді: Донегал-Дублин, Баллина-Дублин, Слиго-Дублин және Дрогеда-Балбригган-Дублин әуежайы-Дублин. 2016 жылы Bus Éireann компаниясы шамамен 20 миллион еуроға шығынға ұшырағаны және бұл шығын 2017 жылы да өседі деп күтілгені хабарланды. Нәтижесінде Ирландияның көлік, туризм және спорт министрі Шейн Росс компанияның "18 ай ішінде банкротқа ұшырауы мүмкін екенін" айтты. Bus Éireann 24 наурызда басталған жалпы ереуілді 13 сәуірде аяқтады. 2020 жылдың қарашасында Bus Éireann Дублиннен Белфастқа дейінгі X1 бағытын, сондай-ақ Дублиннен Коркқа (X8 бағыты), Галвейге (20 және X20 бағыттары) және Лимерикке (X12 бағыты) байланыстыратын Expressway қызметтерін тоқтатты. Компания басқармасы негізгі бағыттарды сақтау үшін бұл коммерциялық қызметтерді тоқтату туралы шешім қабылдағанын хабарлады, себебі олар пайда табуды тоқтатқан. 2021 жылдан бастап Bus Éireann қызметтері Ирландиядағы автобус тасымалының жалпы кеңейтуінің аясында кеңейтілді. Ауылдық аймақтарда бұл «Айрландияны байланыстыру» бағдарламасы арқылы жүзеге асырылуда. «Айрландияны байланыстыру» бағдарламасы LocalLink және Bus Éireann қызметтерін кеңейтуді, сондай-ақ елі бойынша қызметтерді қайта ұйымдастыруды қамтиды. 2022 жылы Bus Éireann бағытындағы 20 автобус маршруты жақсартылды. Қалалық аймақтардағы қызметтер де кеңейтілді, 2023 жылдың шілдесінде Карлоу сияқты жаңа қалалық автобус қызметтері іске қосылды.

Қызметтер

Bus Éireann негізгі қызметтері Ирландияда, бірақ олар Ulsterbus компаниясымен бірлесіп Солтүстік Ирландияға да қызмет көрсетеді, оның ішінде: экспресс (қалааралық), қалалық, жергілікті және мектептерге арналған қызметтер. Ирландиядағы қосымша қызметтерге Корк, Галвей, Лимерик және Уотерфорд қалаларындағы қалалық және Атлон, Балбригган, Дрогеда, Дундалк, Наван және Слайго қалаларындағы қалашықтардағы қызметтер кіреді. Bus Éireann Дублин және Росслэр Еуропорты арқылы Ұлыбритания мен Еуропаға халықаралық рейстерді жүзеге асырады. Лондон, Бирмингем, Манчестер, Ливерпуль және Лидс қалаларына қызмет көрсетіледі. Бұл қызметтер Eurolines бренді астында жүзеге асырылады. Компания 1987 жылдың ақпанында құрылған кезде Дублин мен Белфаст арасында автобус қатынасы болған жоқ. Дублин/Дублин әуежайы/Ньюри/Белфаст маршруты одан кейін ашылды және Bus Éireann мен Ulsterbus компаниялары бірлесіп жүргізді. 1990 және 2000 жылдары маршруттың кеңейтілуіне себеп болған факторлар: Республикадағы экономикалық өркендеу, «Кельт жолбарысы» деп белгілі болған; Солтүстік Ирландиядағы бейбіт процесі, ол экономиканы дамытуға көмектесті, және бюджеттік авиакомпаниялардың өркендеуі, бұл Дублин әуежайынан екі жақтан да келіп-кетуші жолаушылардың санын күрт арттырды. 2000 жылдары маршрут күніне сағат 06:00-ден 21:00-ге дейін сағат сайын жұмыс істеді. 2006 жылдың қазан айында маршрутқа қосымша рейстер енгізілді, олар сағат 01:00, 03:00, 05:00 және 23:00-де жөнелді, осылайша маршрут елдегі алғашқы «24 сағаттық қалааралық автобус қызметі» ретінде танылды. 2020 жылдың қараша айында Bus Éireann бұл қызметті мерзімі белгісіз тоқтатты. Оларға Aircoach 705X маршруты (01:30–22:30) және Dublin Coach 400 маршруты (05:30–20:30) кіреді. 2009 жылдың 18 қаңтарында Дублин-Белфаст маршрутына ұқсас қызмет Дублин әуежайы мен Вексфорд арасындағы 2-маршрутта іске қосылды. Рейстер Дублин әуежайынан Вексфордқа сағат 05:00-ден 23:00-ге дейін сағат сайын, ал түнгі сағаттарда 01:00 және 03:00-де жөнелді. 2022 жылдың мамыр айына қарай бұл маршрутта сағат 00:00 мен 06:00 аралығында қызмет көрсету тоқтатылды.

Жылдам жол

"Expressway" – Bus Éireann компаниясының бөлімшесі, ол елдің ішінде қалааралық тасымалдарды жүзеге асырады және Ирландияның көптеген ірі әуежайлары мен қалаларын қамтиды. Бұл компанияның коммерциялық бөлігі болып табылады, жергілікті және қалалық бағыттардан өзгеше, ол жұмыс істеу үшін мемлекеттік қаржыландыру алмайды. Bus Éireann танымал Expressway бағыттарында, мысалы Дублин/Атлон/Галвей, Трали/Килларни/Корк/Уотерфорд, Корк/Лимерик/Шаннон әуежайы/Галвей бағыттарында сағат сайынғы кестеге сәйкес қызметтерді енгізді. 2021 жылы Expressway қызметтері үшін жаңа билет жүйесі іске қосылғаннан кейін, Expressway бағыттары мен PSO (яғни Bus Éireann таңбасымен) бағыттары арасында билеттердің өзара алмасуы тоқтатылды.

Түнгі ат

Bus Éireann 2000 жылдардың басында Дублиндегі "Nightrider" қызметтерін енгізді, олар жұма және сенбі күндері түнгі автобустарды қала орталығынан қалаға оралатын адамдар үшін Ұлы Дублин аймағындағы жерлерге ұсынады. Көлік қызметінің қарбаласы кезінде Nightrider аптасына алты күн жұмыс істеуге ұзартылуы мүмкін, дүйсенбі-сенбі (Рождество 2005 кезеңінде сақталды), Ньюбридж, Дрогеда, Наван, Энфилд және Уиклоу қалаларына түнгі көлік қызметтерін ұсынады. Nightrider қызметтеріндегі маршрут нөмірлері түнгі екенін көрсету үшін "N" әрпімен аяқталады. 101N маршруты Дублиннен Дрогедаға Дублин әуежайы, Свордс, Балотери, Балбригган, Горманстон Кросс және Джулианстаун арқылы жүреді. Қызмет Дублиннен әр жұма және сенбі түні сағат 00:30 және 03:30-да кетеді. 2013 жылдан кейін маршрут жойылды, себебі тұрақты 101 маршруты тәулігіне 24 сағат жұмыс істей бастады, шығулар арасындағы ең үлкен үзіліс 01:30, 03:30 және 05:30 уақыттарында болды. 109N маршруты Дублиннен Келлске Дублин әуежайы, Эшборн, Ратоат, Дуншафлин және Наван арқылы жүреді. 2017 жылдың 30 мамырында Bus Éireann маршрутты тоқтату туралы хабарлады. Бірақ, 109А маршрутында аптаның 7 күні, жылдың 364 күні сағат сайын жүретін балама қызмет бар екенін хабарлады. 109А маршруты сағат сайын 00:30-05:30 аралығында жүреді, ал 109 маршруты күндіз жұмыс істемейді. 126N маршруты Дублиннен Ньюбриджге Хьюстон станциясы, Инчикор, Ньюлендс Кросс, Ситивест, Раткул түйісімі, Килл түйісімі және Наас арқылы жүреді. Қызмет Дублиннен әр жұма және сенбі түні сағат 00:30 және 03:30-да кетеді. 2018 жылдың 19 қарашасында Bus Éireann маршрутты тоқтату туралы хабарлады, себебі жолаушылар саны жеткіліксіз болғандықтан қызметтің шығындары өтелмейді және ол біраз уақыттан бері зиян келтіріп келген. 126 маршрутының күндізгі рейсіне ешқандай өзгеріс енгізілмеді, бірақ соңғы рейс Дублиннен сағат 23:00-де ертерек кетеді. 2019 жылдың желтоқсанының басында Go Ahead Ireland маршрутты басқаруды өз қолына алып, қаладан түнгі рейстерді қайта іске қосты. 2022 жылдың мамыр айынан бастап 126 маршруты түнгі жолаушыларға қызмет көрсетеді, ол Коннолли станциясынан (дүйсенбі-сенбі) сағат 00:05, 01:05 және 03:35-те кетеді. 133N маршруты Дублиннен Уиклоу қаласына дейін жүреді, Килмаканог, Ньютаунмоунткеннеди, Ньюкасл, Эшфорд және Ратнеу қалаларын қамтиды. Қызмет Дублиннен әр жұма және сенбі түні сағат 00:30 және 03:00-де кетеді. Басқалар жолаушылар санының аздығын Bus Éireann тарапынан тиісті жарнаманың немесе хабарламаның болмауына байланыстырады, көптеген адамдар осы қызметтің бар екенін білмейді. 2008 жылы қызмет Галвей қаласына да созылды, ол Эйр алаңынан сағат 01:30-да Мойкуленге, 02:30-да Спиддалға және 03:30-да Оранмор мен Клэргалвей қалаларына кетеді. 2010 жылдың желтоқсанында суық ауа райы кезінде Дублиннен Дрогеда, Мит және Кильдерге дейінгі Nightrider қызметтері мұзды жағдайларға байланысты тоқтатылды.

Туристік қызметтер

Bus Éireann Дублиннен Глендалоу, Ньюгрейндж сияқты орындарға арналған бір күндік экскурсияларды, Корктан Керри сағасы, Клэр округі, Батыс Корк және Кейп Клер аралына күндізгі турларды, ал Галвейден Коннемара және Бэрренге саяхаттар ұйымдастырады.

Жолаушыларға арналған нақты уақыттағы ақпарат

RTPI Ирландияның Ұлттық көлік басқармасымен «Transport for Ireland» таңбасымен басқарылады, бұл Ирландиядағы қоғамдық көлік туралы ақпаратты ұсынатын бірыңғай портал. Көптеген Bus Éireann бағдарламаларында нақты уақыт туралы ақпарат бар, ол нақты бір аялдамаға автобустың қандай уақытта келетіні туралы жаңа мәліметтерді ұсынады. Бұл ақпарат автобустың GPS координаттарын пайдаланып есептеледі және қазіргі жол жағдайына байланысты шамаланады және өзгертіледі. Нақты уақыт туралы ақпарат Bus Éireann веб-сайтында және Real Time Ireland қосымшасы арқылы қолжетімді. Ирландиядағы көптеген аялдамаларда нақты уақыт туралы ақпарат бар, бұл жолаушыларға автобустың нақты қашан келетінін көруге мүмкіндік береді. RTPI 2011 жылдан бастап Ирландиядағы автобус бағдарламаларында енгізіле бастады.

Автобус Шойле

Bus Éireann білім беру департаментінің тапсырмасы бойынша "Bus Scoile" (Мектеп автобусы) мектептік көлік схемасын іске асырады. County Meath VEC Bus Éireann-ге Meath округіндегі барлық екінші деңгейдегі мектептерге қызмет көрсетуде көмектеседі. Bus Éireann маршруттарды жоспарлауға, автобус жүргізушілерін жұмысқа алуға, бағаны жинауға және қауіпсіздік ережелері мен сақтандыру талаптарының орындалуын қамтамасыз етуге жауапты. 2023/2024 оқу жылында 161 000 оқушы осы қызметтен пайдаланды. "Мектептерге" арналған қызметтер көбінесе бұрынғы желілік көліктермен жүзеге асырылады. Жақында қауіпсіздік белдіктеріне қатысты қабылданған жаңа ережелерге байланысты, барлық тозығы жеткен және сәйкес келмейтін көліктер алынып, олардың орнына екінші қолдағы көліктер (көбінесе Ұлыбританиядан) қойылды. 2006 жылдан 2016 жылға дейін Bus Éireann BMC, Euro Coach Builders Donegal, Alexander Dennis және 2016 жылы TAM Motors Slovenia компанияларынан жаңа автобустар сатып алды. Көптеген маршруттар Dunshaughlin Coach Hire, Jerry Ryan, O'Rourkes, Bernard Kavanaghs, Bartons және James Mullally Coach Hire сияқты жергілікті автобус компанияларына беріледі.

Қауіпсіздік

Bus Éireann бірнеше қазалы оқиғаларға ұшырады, олардың ішінде мектеп автобустарындағы оқиғалар ерекше зерттелді. 2005 жылы Мэт округінде 1993 жылғы DAF MB230/Van Hool (бұрынғы магистральдық экспресс бағытындағы) мектеп автобусының апатынан бес оқушы қыз қаза болды. 2011 жылдың 31 қазанынан бастап барлық мектеп автобустарында қауіпсіздік белбеулері орнатылды. Кейбір қаза болмаған оқиғалар да өте ауыр болды, мысалы, Дублинде басқа көлікпен соқтығысқаннан кейін Лиффи өзеніне құлаған бос автобус. Компания сонымен қатар жол жүргіншілерінің тротуарда тұрғанда қалалық автобустардың қанатты айналарымен басынан жарақат алған бірнеше оқиғадан кейін автобус аялдамаларында тәртіпті кезекке тұруға шақыратын хабарламалар жариялады. 2023 жылы Донегал қаласынан кеткеннен кейін бір Expressway автобусы өртенді. Автобустағы 15 жолаушы жарақатсыз аман қалды.

Табиғи газбен жүретін автобустар

Bus Éireann алғашқы NGV автобусын 2012 жылдың 17 шілдесінде Корк қаласында іске қосты. Ол 2012 жылдың тамыз айының ортасына дейін Ervia компаниясымен бірлесіп жүргізілген сынақ жобасы аясында 216 (Cork University Hospital – Cork қалалық орталығы – Mount Oval) бағытында қызмет етті. Eco қалалық автобусын MAN компаниясы өндірді.

Флот

2018 жылдың қаңтарына дейін автопарк 1200 автобус пен коучтан тұрады. Компания көбінесе Scania, VDL Berkhof және Volvo сияқты фирмалардың өндірісіндегі автобустарды пайдаланады. Bus Éireann автопаркіне Ұлттық даму жоспары аясында айтарлықтай инвестициялар жасалды. Тасымал, қалалық және жергілікті бағыттардағы жұмыс істейтін автопарктің көп бөлігі бес жылдық немесе одан да жас.