Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Үш нота үшінші интервалдармен
Three notes in intervals of a third
Музыкада үштік – үш нотадан (немесе «биіктік кластарынан») тұратын және үшіншілермен тік қатар құрастырыла алатын жиынтық. Үштіктер батыс музыкасындағы ең көп таралған аккордтар. Ноталар үшіншілермен тік қатар құрастырылғанда, үштіктер пайда болады. Үштіктің мүшелері, ең төменгі биіктіктен ең жоғары биіктікке дейін, Карлтон Геймер және Джозеф Шиллинджер интервалдарға қарамастан, үш түрлі биіктіктің кез келген комбинациясын білдіру үшін осы терминді кеңейтеді. Шиллинджер үштікті «үш бөліктен ғана тұратын гармониялық құрылым; әдетте, бірақ міндетті түрде емес, қарапайым диатоникалық гармонияның таныс үштігі» деп анықтады. Басқа теоретиктер осы жалпы ұғым үшін «трихорд» деген сөзді қолданады. Басқалары бұл терминді «кварталық үштік» сияқты басқа интервалдармен жиналған комбинацияларға қатысты қолданады; үшіншілермен жиналған комбинация «терциялық үштік» деп аталады. Үштіктің тамыры, оған сәйкес келетін гамманың дәрежесімен бірге, оның функциясын анықтайды. Екінші жағынан, үштіктің функциясы оның сапасымен анықталады: мажор, минор, кішірейтілген немесе үлкейтілген. Мажор және минор үштіктер батыс классикалық, халық және дәстүрлі музыкада ең көп қолданылатын үштік сапалары болып табылады. Стандартты тоналды музыкада тек мажор және минор үштіктер ғана ән немесе басқа музыкалық шығармада тоник ретінде қолданылуы мүмкін. Яғни, ән немесе басқа да вокалдық немесе аспаптық шығарма C мажор немесе A минор тонында болуы мүмкін, бірақ ән немесе басқа да шығарма B кішірейтілген немесе F үлкейтілген тонында бола алмайды (бірақ әндер немесе басқа да шығармалар үштік прогрессиясына осы үштіктерді қосуы мүмкін, әдетте уақытша, өткінші рөлде). Осы төрт түрдің үшеуі мажорлық (немесе диатоникалық) гаммада кездеседі. Халық музыкасында және 18 ғасырдың классикалық музыкасында мажор және минор үштіктер консонантты және тұрақты, ал кішірейтілген және үлкейтілген үштіктер диссонантты және тұрақсыз деп есептеледі.
In music, a triad is a set of three notes (or "pitch classes") that can be stacked vertically in thirds. Triads are the most common chords in Western music. When stacked in thirds, notes produce triads. The triad's members, from lowest pitched tone to highest, are called: Carlton Gamer, and Joseph Schillinger expand the term to refer to any combination of three different pitches, regardless of the intervals. Schillinger defined triads as "A structure in harmony of but three parts; conventionally, but not necessarily, the familiar triad of ordinary diatonic harmony." The word used by other theorists for this more general concept is "trichord". Others use the term to refer to combinations apparently stacked by other intervals, as in "quartal triad"; a combination stacked in thirds is then called a "tertian triad". The root of a triad, together with the degree of the scale to which it corresponds, primarily determine its function. Secondarily, a triad's function is determined by its quality: major, minor, diminished or augmented. Major and minor triads are the most commonly used triad qualities in Western classical, popular and traditional music. In standard tonal music, only major and minor triads can be used as a tonic in a song or some other piece of music. That is, a song or other vocal or instrumental piece can be in the key of C major or A minor, but a song or some other piece cannot be in the key of B diminished or F augmented (although songs or other pieces might include these triads within the triad progression, typically in a temporary, passing role). Three of these four kinds of triads are found in the major (or diatonic) scale. In popular music and 18th century classical music, major and minor triads are considered consonant and stable, and diminished and augmented triads are considered dissonant and unstable.
Тарих
Кейінгі Ренессанс музыкасы дәуірінде, әсіресе Барокко музыкасы дәуірінде (1600–1750), Батыс өнер музыкасы көбірек "көлденең" контрапункттік тәсілден (мұнда бірнеше тәуелсіз мелодиялық желілер өріліп жатады) триадалар тізбегінен құралған прогрессияларға көшті. Барокко дәуіріндегі бассо континуо сүйемелдеуінің негізі болған прогрессиялық тәсілге көбірек "тік" тәсіл қажет болды, сондықтан функционалдық гармонияның негізгі құрылыс бөлігі ретінде үш дыбыстың үйлесіміне көбірек сүйенді. Батыс музыкасында үш дыбыстың үйлесімінің басымдығын алғаш рет Джозеффо Зарлино (1500 ж.) теориялық тұрғыдан қарастырды, ал "гармониялық үш дыбыстың үйлесімі" термині Иоганнес Липпиус өзінің Synopsis musicae novae (1612 ж.) еңбегінде пайда болды.
In the late Renaissance music era, and especially during the Baroque music era (1600–1750), Western art music shifted from a more "horizontal" contrapuntal approach (in which multiple, independent melody lines were interwoven) toward progressions, which are sequences of triads. The progression approach, which was the foundation of the Baroque era basso continuo accompaniment, required a more "vertical" approach, thus relying more heavily on the triad as the basic building block of functional harmony. The primacy of the triad in Western music was first theorized by Gioseffo Zarlino (1500s), and the term "harmonic triad" was coined by Johannes Lippius in his Synopsis musicae novae (1612).
Функция
Диатоникалық (бір гаммаға негізделген) тоналдықтағы әрбір үштік белгілі бір диатоникалық функцияға сәйкес келеді. Функционалдық гармония негізгі үштіктерге көп көңіл бөледі: тоника, субдоминанта және доминанта сатыларында құрылған үштіктер. Бұл үштіктердің тамырлары диатоникалық гамманың бірінші, төртінші және бесінші сатылары (сәйкесінше) болып табылады, ал үштіктер I, IV және V деп белгіленеді. Негізгі үштіктер функцияны анық және түсінікті түрде көрсетеді. Диатоникалық тоналдықтағы басқа үштіктерге супертоника, медианта, субмедианта және ведущий тон кіреді, олардың тамырлары диатоникалық гамманың екінші, үшінші, алтыншы және жетінші сатылары (сәйкесінше) болып табылады, олар ii, iii, vi және vii деп белгіленеді. Олар негізгі үштіктерге көмекші немесе қолдаушы рөл атқарады.
Each triad found in a diatonic (single scale based) key corresponds to a particular diatonic function. Functional harmony tends to rely heavily on the primary triads: triads built on the tonic, subdominant, and dominant degrees. The roots of these triads are the first, fourth, and fifth degrees (respectively) of the diatonic scale, and the triads are accordingly symbolized I, IV, and V. Primary triads "express function clearly and unambiguously." The other triads in diatonic keys include the supertonic, mediant, submediant, and leading tone, whose roots are the second, third, sixth, and seventh degrees (respectively) of the diatonic scale, symbolized ii, iii, vi, and vii. They function as auxiliary or supportive triads to the primary triads.