Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
1930 жылдан 1936 жылға дейін Латвия президенті болған Альберт Квиес (22 желтоқсан 1881 – 9 тамыз 1944) – латыш саяхатшысы және 1930 жылдан 1936 жылға дейін Латвияның үшінші президенті қызметін атқарған.
President of Latvia from 1930 to 1936
Alberts Kviesis (22 December 1881 – 9 August 1944) was a Latvian politician who served as third President of Latvia from 1930 to 1936.
Ерте өмір
Альберт Квиес Курляндия губернаторлығының Калмамуижа (Теревете) приходында (қазіргі Добеле муниципалитеті) дүниеге келген. Бастауыш білімін ата-анасынан алған ол, содан кейін Елгава гимназиясын бітіріп, 1902 жылдан бастап Тарту университетінде құқық білімін оқыды және 1907 жылы бітірді. Оқуын аяқтағаннан кейін Елгава қаласында заңгер болып жұмыс істеді. Ол латыш ұлттық қоғамдарының жұмысына белсенді қатысып, Елгава латыш қоғамының төрағасы міндетін уақытша атқарды және Елгава Қызыл Крестінің латыш комиссиясының мүшесі болды.
Alberts Kviesis was born in Kalnamuiža (Tērvete) parish (now Dobele Municipality) in the Courland Governorate. Having received his primary education from his parents, he thereafter finished the Jelgava Gymnasium and from 1902 studied law at the Tartu University, from where he graduated in 1907. After his studies, he worked as a lawyer in Jelgava. He took an active part in the work of Latvian national societies, having served as an acting chair of the Jelgava Latvian Society and a member of the Latvian commission of the Jelgava Red Cross.
Саяси мансап
1917 жылғы 25 сәуірде Тартуда Курземе жергілікті жиналысына қатысып, Курземе Уақытша жер кеңесіне сайланды. 1917 жылғы мамыр айында Латвия заңгерлерінің конгресінде Тартудың Латвия заңгерлері бюросына сайланды. 1918 жылғы 17 қарашада Квиес Латвияның Таутас падоме (Халық кеңесі) делегаттарының бірі болды және заңгер ретінде Кеңестің заң ісі жөніндегі төрағасының орынбасары болып сайланды. Латвияның тәуелсіздігінің алғашқы жылдарында Квиес Латвияның құқықтық және сот жүйесін дамытуға белсенді түрде қатысты. 1919 жылдың шілдесінде ол Сот палатасының мүшесі болып тағайындалды, 1923 жылдың наурыз айынан бастап оның төрағасы болды. Сонымен қатар, 1921-1923 жылдары Зигфридс Анна Мейеровичтің кабинетінде ішкі істер министрі болды. Ол Латвияның шаруалар одағының ең белсенді мүшелерінің бірі болды, Конституциялық жиналысқа және алғашқы үш Сеймге сайланды. 1926 жылдан Латвия парламенті спикерінің орынбасары болды. 1927 жылы Латвия президенттік сайлауы кезінде сәтсіз әрекет жасағаннан кейін, Квиес 1930 жылы Густав Земгалс екінші мерзімге үміткер болудан бас тартқаннан кейін қайтадан ат салысты. Ол 1930 жылы 9 сәуірде 11 турда дауыс беру арқылы сайланды. Президент болған кезінде ол ешқашан жеке өзі бірде-бір заң ұсынған емес, Сейм қабылдаған бірде-бір заңға вето қойған емес және министрлік кабинетінің кезектен тыс отырысын шақыру құқығын ешқашан қолданған емес. 1933 жылы 11 сәуірде Сейм оны екінші мерзімге қайта сайлады. 1934 жылдың 15 мамырында премьер-министр Карлис Ульманис төңкеріс ұйымдастырды, оның партия мүшесі, президент бұл туралы алдын ала білмеді. Төңкеріс жүргізіліп жатқан кезде Ригадағы Квиестің байланыс желісі үзілді, бірақ ол армияның бас қолбасшысы ретінде төңкеріске қарсы тұру үшін еш әрекеттенген жоқ. 16 мамыр күні сағат 1-де Ульманис президентке Сейм таратылып, Конституция тоқтатылғандығы туралы хабарлағаннан кейін, Квиес наразылық білдірмеді және өкілеттігі аяқталғанға дейін, бірақ нақты билігі жоқ болса да, өз міндеттерін атқаруды жалғастырды. Ол Ульманис үкіметінің қабылдаған барлық заңдарына адал қол қойды, оның екінші өкілеттігіндегі бірден-бір ерекше оқиға – 1935 жылы 18 қарашада Ригадағы Еркіндік монументінің салтанатты ашылуы болды. 1936 жылы 19 наурызда Квиес Ульманистің Квиестің өкілеттігі аяқталғаннан кейін президент болатынын, осылайша екі лауазымды конституцияға қайшы қосатынын белгілейтін заңға қол қойды. Заң Квиес 1936 жылы 11 сәуірде қызметінен кеткеннен кейін күшіне енді, содан кейін ол заңгерлік ісін жалғастырды. 1940 жылы Кеңес әскері Латвияны басып алған кезде Квиеске заңгерлік қызметпен айналысуға тыйым салынды және үй қамауына алынды. 1941 жылы маусымда ол жаппай жер аударылудан қашып, отбасымен бірге орман күзетшісінің үйінде жасырынды. Неміс оккупациясы кезінде ол заңгерлік практикасына оралып, Германияның бақылауында болған Латвияның өзін-өзі басқаруының заң жөніндегі бас басқармасында заң кеңесшісі болып жұмыс істеді. 1943-1944 жылдары Латвияның өзін-өзі басқаруының заң істерінің директоры болып қызмет етті. 1944 жылдың тамызында ол Германия әскерімен бірге кетіп бара жатқан неміс кемесіне отырғанда, кеме портта тұрған кезде жүрек ауруынан қайтыс болды. Ригадағы Орман зиратында жерленген.
On 25 April 1917, in Tartu, he participated in the Kurzeme local assembly and was elected to the Provisional Land Council of Kurzeme. In May 1917, he was elected by the Congress of Latvian Lawyers to the Bureau of Latvian Lawyers of Tartu. On 17 November 1918 Kviesis was among the delegates of the Tautas padome (People’s Council) of Latvia and, as a lawyer, was elected the vice chair of the Council for juridical affairs. During the first years of Latvian independence, Kviesis actively participated in the development of the Latvian legal and court system. In July 1919 he was appointed a member of the Court Chamber, becoming its chairman from March 1923. Concurrently, from 1921 to 1923 he served as the Minister for the Interior in the cabinet of Zigfrīds Anna Meierovics. He was one of the most active members of the Latvian Farmers' Union, being elected to the Constitutional Assembly and first three Saeimas. From 1926 he served as the Vice Speaker of the Latvian parliament. After his unsuccessful attempt during the Latvian presidential elections in 1927, Kviesis ran again in 1930 after Gustavs Zemgals refused to be a candidate for a second term. He was elected after eleven rounds of voting on 9 April 1930, with a 55 vote majority of the Saeima members. During his term as President, he never proposed a single law himself, never vetoed a single law passed by Saeima, and never exercised his right to call an extraordinary cabinet meeting. On 11 April 1933 he was reelected by Saeima for his second term. On 15 May 1934, Prime Minister Kārlis Ulmanis organized a coup d’etat, of which the President, his fellow party member, had no prior knowledge. As the coup was under way, Kvesis’s communications in the Riga Castle were cut off, but he never made any attempt, as the army’s commander in chief, to prevent or resist the coup. After Ulmanis had informed the President at 1 a. m. on 16 May that the Saeima had been dissolved and the Constitution suspended, Kvesis made no protest and continued to exercise his duties until the expiration of his term, albeit without any real power. He dutifully signed all laws passed by Ulmanis’ authoritarian government, the only remarkable event of his second term being the solemn opening of the Freedom Monument in Riga on 18 November 1935. On 19 March 1936, Kviesis promulgated a law which stipulated that Ulmanis would become president upon the expiration of Kvesis' term, thus unconstitutionally combining the two offices. The law took effect when Kvesis left office on 11 April 1936, after which he returned to his law practice. As the Soviet army occupied Latvia in 1940, Kviesis was prohibited to practice law and put under house arrest. He evaded mass deportations of June 1941, having hid with his family at some forest warden’s home. During the German occupation, he returned to his law practice and became a collaborationist, working for the legal consultant at the Law General Directorate of the pro German Latvian Self Government which was completely under the German control. From 1943 to 1944 he served as the director for the legal affairs of the Latvian Self Government. In August 1944, as he boarded a German ship to leave with the retreating German army, he died of a heart attack while the ship was still at the harbor. He is buried at the Forest Cemetery in Riga.