Кіріспе
Apple компаниясының бұрынғы қызметі
eWorld – 1994 жылдың маусымынан 1996 жылдың наурызына дейін Apple Inc. компаниясы басқарған онлайн қызмет болды. Қызметтерге электрондық пошта (eMail Center), жаңалықтар, бағдарламалық құралдарды орнату және хабар алмасу жүйесі (Community Center) кірді. eWorld қолданушылары көбінесе «ePeople» деп аталды. America Online қызметіне ұқсас eWorld, басқа қызметтерге қарағанда қымбатқа түсті және тиімді насихатталмады, нәтижесінде көптеген жазылушыларды тарта алмады. Бұл қызмет тек Apple Macintosh және Apple IIGS платформаларында қолжетімді болды, Newton MessagePad қол құрылғыларында қолдауы шектеулі болды, алайда дербес компьютерге арналған нұсқасы жоспарланған еді.
Тарих
1990 жылдардың басында онлайн қызметтер кеңінен танымал болды, дәл сол кезде Apple ескірген AppleLink онлайн қызметін жаңартуды қарастырып жатқан болатын. AppleLink бастапқыда Apple-дің қолдау бөлімінің басшысы Джон Эббстің ықпалымен құрылған, ол басшылықты онлайн қызмет арқылы қолдау шығындарын азайтуға көндірген еді. AppleLink 1985 жылы іске қосылғанда бастапқыда дилерлерге ғана қолжетімді болды, бірақ кейіннен әзірлеушілерге ашылды және Apple ішіндегі электрондық пошта жүйесіне айналды. AppleLink-тің "артқы жағын" GE Information Services компаниясы басқарды, ол Apple-ге жылына шамамен 300 000 доллар есебімен қызмет көрсетті, сонымен қатар пайдаланушылардан күндізгі уақытта жүйеге қол жеткізу үшін 15 долларға дейін ақы алды. Apple бірнеше рет жақсы тариф бойынша келіссөздер жүргізуге тырысты, бірақ GE Apple-дің ауысуы одан да қымбатқа түсетінін білгендіктен, бағаны төмендетуден бас тартты. Дегенмен, Apple өзгерістерді енгізе бастады. eWorld пайда болғанға дейін Apple тұтынушыларға бағытталған AppleLink Personal Edition онлайн қолдау қызметін іске қосты. Бұл қызмет ескі жүйемен тек атымен ғана байланысты болды және бұрын Commodore 64 компьютері үшін Q Link онлайн қызметін құрған Quantum Computer Services компаниясы басқарды. Quantum компаниясының өкілі Стив Кейс үш айға Калифорнияға көшіп, Apple-ге жаңа тұтынушылық қызметті Quantum компаниясы басқаруға рұқсат беруге көндірді. 1987 жылы Apple Quantum компаниясына қызметті басқаруға рұқсат берді және оларға Apple логотипін пайдалануға мүмкіндік берді. Apple жүйедегі барлық пайдаланушылар үшін 10% роялти алды, ал Quantum қызметті іске асыру арқылы табыс тапты. Бірақ көп ұзамай компаниялардың идеологиясы қақтығысқа келді. Quantum AppleLink бағдарламалық жасақтамасын жаңа Mac компьютерлерімен бірге қосып, тікелей маркетинг арқылы таратуды жоспарлады. Сол кезде Apple жүйелік емес бағдарламалық жасақтаманы тегін таратуға қарсы болды. Бұл, Apple-дің қатаң дизайн талаптарымен бірге, Quantum компаниясының келісімшартты бұзуына әкеп соқты. Стив Кейс өте пайдалы келісімшарт жасасты, ол Quantum компаниясына Apple логотипін пайдалану құқығын берді және Apple-ге өз онлайн қызметін маркетингтеуге тыйым салды. 1991 жылы Quantum America Online деп өзгертілді және қызмет PC және Macintosh пайдаланушыларына ашылды. Apple GE-мен жасасқан келісімшарттан шығуды қалады, себебі ол үнемдеуге қарағанда көбірек шығынға түсті, және AOL қызметіне Mac-ке арналған бәсекелес қызмет ұсынуды жоспарлады. Олар GE келісімшартын бұзып, Онлайн қызметтер тобын құрды. Бұл топ AOL-ден AppleLink Personal Edition бағдарламалық жасақтамасына лицензия алып, оны eWorld деп аталатын жаңа бағдарламаға айналдырды. Сондай-ақ, топ AOL-мен қызметті дамытуға көмектесу туралы келісімге келді және 1993 жылы жаңа бағдарламалық жасақтама мен ұсынылатын қызметтерді әзірлеумен айналысты. 1994 жылдың 5 қаңтарында AOL баспасөз хабарламасында eWorld "America Online лицензиясымен алынған технологияны пайдалана отырып құрылды" делінген. "Екі компания 1992 жылдың желтоқсанынан бастап Apple-дің онлайн қызметтерін құру үшін бірлесіп жұмыс істеп келеді, ол кезде America Online компаниясы Apple-ге өз интерактивті қызметтер платформасын пайдалануға айрықша емес лицензия берді." 1994 жылдың 5 қаңтарында Apple 1994 жылғы Macworld Conference & Expo көрмесінде eWorld-ты жариялады, онда қатысушыларды қызметті сынақтан өткізуге шақырды. Сол жылдың 20 маусымында қызмет толыққанды жұмыс істеуге кірісті. eWorld қызметі бұрынғы AppleLink қызметтерінің кең техникалық және қолдау архиві мен AOL және CompuServe сияқты дәстүрлі қоғамдық қызметтердің үйлесімі болды. eWorld қызметіне тек Mac компьютерлерінен және Newton OS жүйесінде жұмыс істейтін құрылғылардан қол жеткізуге болады. Windows нұсқасы 1995 жылы шығады деп уәде етілген, бірақ ол ешқашан ерте бета-тестілеу кезеңінен шықпады.
Ерекшеліктері
Қызметтің негізгі порталы eWorld бағдарламалық жасақтамасы болды. Бағдарламалық қамтамасыз ету "қалалық зал" метафорасына негізделген, онда қызметтің әр тармағы жеке "ғимарат" болды. 400-ден астам медиа және технология компаниялары қызметте ақпараттық өнімдер жасады. Бірнеше Mac бағдарламалық жасақтамасы мен аппараттық компаниясы абоненттерге тұтынушыларға қолдау көрсету және жалпы өнім туралы ақпарат беру үшін қызмет бойынша виртуалды форумдар ашты. Бас eWorld порталы жаңалықтар мен ақпараттық қызметтердің кең спектрін қамтиды. Ақпаратқа қол жеткізуден басқа, eWorld-тің екі көп пайдаланылатын аймағы eMail Center және Community Center болды. Community Center түрлі тақырыптар бойынша сөйлесу үшін мыңдаған ePeople (eWorld пайдаланушылары) жиналатын чат-бөлмелер мен онлайн BBS ұсынды. eMail Center виртуалды пошта кеңсесі болды. Қызметте сонымен қатар Apple-дің техникалық құжаттамалары мен қолдау қызметі де орналасқан. eWorld 1.1 нұсқасындағы «Интернетке кіру» мүмкіндігінің бөлігі ретінде ұсынылған eWorld Web Browser пайдаланушыларға Интернет сайттарындағы веб-беттерді қарауға мүмкіндік берді. Браузерде FTP жүктеу, веб-суреттер және бастапқы бетті орнату параметрлері болды. Бас eWorld қолданбасынан бөлек болғанымен, браузер басқа желілер немесе онлайн қызметтер емес, тек eWorld қосылысы арқылы жұмыс істеді. eWorld-тің бірегей пайдаланушы тәжірибесін әзірлеу тобының адам-интерфейс тобының менеджері Клео Хаггинс жасады. Клео сонымен қатар eWorld деген атауды да ойлап тапты. Көрсеткіш суреттерді Марк Дрюри салған. Даму тобын Скотт Конверс, ал өнімді басқару тобын Ричард Гинграс басқарды. Apple компаниясындағы eWorld жобасын Питер Фридман басқарды.
Өлім
Қызмет айына 8,95 доллар тұрды, оған екі тегін түнгі немесе демалыс күндері сағаты кірді. Келесі сағаттар 4,95 долларға, ал апта ішіндегі сағаттар (сағат 6:00-дан 18:00-ға дейін) 7,95 долларға бағаланды. Apple бастапқыда бағаны жоғары ұстады, сұранысты баяулату үшін, бірақ сұраныс күткендей болмаған кезде бағаны төмендетпеді. Қызмет іске қосылғанның алғашқы жылында eWorld-те 90 000 абонент болды. 1995 жылы шектеулі Интернет қызметі ұсынылды, ал 1995 жылдың қыркүйегіне қарай қызметте 115 000 абонент болды, бұл AOL-дың 3,5 миллион абонентімен (оның ішінде АҚШ-тан тыс жердегі 1 миллион абонент) салыстырылғанда аз болатын. Apple-дың маркетингтік және жарнамалық күш-жігері көңілсіз болды. Қызмет тек Macintosh жүйесінде қолжетімді болды, сонымен қатар Newton қол құралында электрондық пошта мен жүйе жаңартуларын қолдау да бар еді. Apple сол кезде қиын қаржылық жағдайда болды, және Online Services Group басшысы Майкл Шпиндлер қызметті кеңінен насихаттау мүмкін еместігін мәлімдеді, сондықтан eWorld жаңа Mac компьютерлермен бірге тек жұмыс үстеліндегі белгіше және қораптағы буклетпен бірге келді. Қызметті насихаттау үшін медиада да аз жарнама жасалды. Apple басшылығы eWorld-ті Macintosh пайдаланушылары үшін ерекше қызмет ретінде позициялау туралы шешім қабылдағаннан кейін eWorld-тің Windows нұсқасы іске қосылмады. Apple басшылығы AOL нарықта үлкен үстемдік танытып тұрғанда, өнімнің сәтсіздікке ұшырауына сенді. Компания шығындарды да қысқарды. 1995 жылдың маусым айында компанияның өндірістік тапсырыстары 1 миллиард доллардан асып, 1995 жылдың төртінші тоқсанында 68 миллион долларлық зиянға ұшырады. 1996 жылдың қаңтарында Шпиндлер бас директор лауазымынан кетіп, оның орнына National Semiconductor компаниясының бұрынғы бас директоры Гил Амелио тағайындалды. Компанияны қайтадан пайдалы ете алу үшін бірнеше өнімдер мен жобалар тоқтатылды. 1996 жылдың 31 наурызында, Тынық мұхиты уақыты бойынша сағат 00:01-де қызмет ресми түрде тоқтатылды. Қалған eWorld абоненттеріне AOL-ға ауысу үшін жеңілдіктер ұсынылды, ол өзінің Компьютерлік арнасының Mac Форумдарында Macintosh-қа бағытталған контентті ұйымдастырып келген еді. eWorld/AppleLink техникалық қолдау архиві Apple веб-сайтына көшірілді. Онлайн қызметтер тобы таратылғаннан кейін оның көптеген мүшелері Apple компаниясын тастап кетті. Питер Фридман Крис Кристенсен және Дженна Вудулмен бірге чат-қоғамдастық TalkCity веб-сайтын құрды. Скот Конверс Paramount Pictures Digital Entertainment бөліміндегі бас атқарушы болды. Джеймс Айзекс Danger Inc. компаниясына қосылды (2008 жылы Microsoft сатып алды). Ричард Гинграс және Джонатан Розенберг жаңадан құрылған @Home Network кеңжолақты қолжетімділік кәсіпорнына қосылды. 2024 жылдың ақпан айына қарай, қызмет тоқтатылғанына 28 жыл өткен соң, eWorld.com веб-сайтына кіруге тырыссаңыз, ол әлі де автоматты түрде apple.com басты бетіне бағыттайды.