Кіріспе
"Музыка сүйіктілері" – Кен Расселдің 1971 жылғы британдық драмалық фильмі, режиссерлік жұмысын Кен Расселдің, ал басты рөлдерді Ричард Чемберлен мен Гленда Джексон сомдаған. Мелвин Брэггтің сценарийі Кэтрин Дринкер Боуэн мен Барбара фон Мекк құрастырған «Сүйікті дос» атты жеке хаттар жинағына негізделген, ол 19 ғасырғы орыс композиторы Пётр Ильич Чайковскийдің өмірі мен шығармашылығына арналған. Бұл режиссердің классикалық композиторлар туралы түсірген тамырлық фильмдерінің бірі, олардың қатарында «Эльгар» (1962), «Делиус: Жазғы ән» (1968), «Малер» (1974) және «Листтомания» (1975) фильмдері бар, олар көбінесе ерекше көзқараспен түсірілген.
the Goodies episode
The Music Lovers is a 1971 British drama film directed by Ken Russell and starring Richard Chamberlain and Glenda Jackson. The screenplay by Melvyn Bragg, based on Beloved Friend, a collection of personal correspondence edited by Catherine Drinker Bowen and Barbara von Meck, focuses on the life and career of 19th century Russian composer Pyotr Ilyich Tchaikovsky. It was one of the director's biographical films about classical composers, which include Elgar (1962), Delius: Song of Summer (1968), Mahler (1974) and Lisztomania (1975), made from an often idiosyncratic standpoint.
Сюжет
Фильмнің көп бөлігі диалогсыз, ал оқиға Чайковскийдің музыкасына қосылған флешбэктер, түстер мен қиял арқылы көрсетіледі. Бала кезінде композитор анасының қорқынышты қалай өлгенін көреді – оны холерадан емдеу үшін деген желеумен қайнаған суға күштеп батырады, және ол көрініс өмірінің соңына дейін оны мазалап жүреді. Атын шығару қиын болғанына қарамастан, ол Надежда фон Мекке қамқорлыққа ие болады. Оның, німфоман болған деген Антонина Милюковамен некесі гомосексуалдық құштарлығымен және граф Антон Чилувскийге деген құмарлық сезімімен қиындыққа толы болады. Өмірінің осы ағыны психикалық денсаулығының нашарлауына және фон Мекке қамқорлығын жоғалтуға әкеледі. Соңында ол қасақана ластанған су ішіп холерадан қайтыс болады, ал әйелі ақылсыздар үйіне түседі.
Даму
Гарри Солтсман Расселдің теледидардағы кейбір жұмыстарын көріп, онымен бірге фильм түсіргісі келді. Рассел композиторлар мен суретшілер туралы көптеген телефильмдер түсірді, соның ішінде Дебюсси мен Ричард Штраус, және ол бұрыннан қадір тұтқан Чайковскийдің өмірбаяны туралы фильмді ұсынды. Солтсман коммерциялық жобаға көшті, нәтижесінде "Миллиард долларлық ми" фильмі пайда болды. Осы фильмнен кейін Рассел Салтсманды Чайковский туралы фильмді қайта қаржыландыруға көндіруге тырысты, бірақ продюсер Дмитрий Тёмкин өзінің Чайковский туралы фильмін түсіріп жатқандықтан бас тартты. Сценарий 1937 жылы жарық көрген Чайковскийдің "Жақымды досым" атты хаттар жинағына негізделген. Фильмнің атауы "Жалғыз жүрек" деп өзгертілді, бұл оны өткен жылы шыққан "Чайковский" атты орыс фильмінен ерекшелендірді. Фильмнің титрлерінде "Кен Расселдің Чайковский туралы фильмі" және "Музыка сүйерлер" деп көрсетілді. Рассел былай деді: "Бұл фильм Чайковскийдің әлемдегі ең әдемі музыканы жазғанына қарамастан, ешкімді жақсы көре алмауы туралы. Шындығында ол өзін және әпкесін жақсы көрді. Фильм суретшілердің жеке проблемаларын қалай жеңіп өтетіні, осы проблемаларды және олардың салдарынан туған нәрсені музыка жасау үшін қалай пайдаланғаны туралы." Кейін режиссер "Менің Чайковский туралы фильмімде оның музыкасындағыдай тыныштық бар" деп қосты. "Ұлы тұлғалар – ақиқат емес, мифтер мен аңыздардың құрамы", - деді ол. "Музыка мен фактілер үйлеспейді. Чайковский: 'Менің өмірім – менің музыкамда'. Ал оның музыкасының керемет екенін кім жоққа шығара алады? Сондықтан фильм де солай! Мен оның генийін құрметтеу үшін оның өзінің батылдығынан шағын үлесімді ұсынбаққа тырыстым."
Russell said: "The film is about the fact that Tchaikovsky couldn't love anyone even though he wrote some of the world's most beautiful music. He loved himself really and his sister. The film is about how artists transcend personal problems, how he used these problems and their results to create this particular kind of music." The director later added "there's as much tranquillity in my film on Tchaikovsky as there is in his music." "Great heroes are the stuff of myth and legend, not facts," he added. "Music and facts don't mix. Tchaikovsky said: 'My life is in my music.' And who can deny that the man's music is not utterly fantastic? So likewise the movie! I sought to honour his genius by offering up my own small portion of his courage to create."
Кастинг
Расселл «Сүйікті әйелдер» фильмінде бірге жұмыс істеген актерлер – Гленда Джексон мен Алан Бейтске екі бас рөлді ұсынды. Екеуі де келісті, бірақ Бейтс кейін ойыннан бас тартты. Расселлдің пікірінше, Бейтс «екі жыныстық бұзылыс рөлін қатарынан ойнауы беделіне нұқсан келтіретінін ойлады». Расселл Чемберленнің «кейіпкерге қажет болған белгілі бір тыныш қадір-қасиеті бар екенін» айтты. Ол бізбен жұмыс істеуге ыңғайлы, өте мейірімді және жақсы мінезді болды; біз сұрағанның бәрін орындады. Ол сондай-ақ «Музыка сүйерлерге» қарағанда «Ғашықтардағы әйелдер» фильмін жақсы көретінін айтты, «өйткені оның сценарийі жақсырақ, ал бұл барлық айырмашылықты жасайды». Рафаэль Ороско фильмде Чайковскийдің пианино шығармаларын жазды. Режиссер Расселл әйелі Ширлиді костюм дизайнері ретінде шақырды және олардың төрт баласын – Александр, Виктория, Джеймс және Ксавьерді – эпизодтық рөлдерге алды. Роджер Эберт (Chicago Sun Times) оны «күрделі және жарқын жеке фантазия» деп сипаттап, «Чайковский туралы фильм ретінде, немесе оның өмірінен, дәуірінен шабыттанған, немесе оған сәл-мағлұм ұқсас фильм ретінде тотал жауапкершіліктен шеттес» деді. Time журналы: «Чайковскийдің қайтысынан бері 77 жыл өтті. Осы эмансипацияланған мораль дәуірінде оның өміріне жаңа жанашырлықпен қарау орынды болар еді. Бірақ жоқ, ондаған жылдар бұрын қолданылған сол қанағаттандырмайтын көзқарас әлі де күшінде. [Фильмнің] аскери сахналары, өмір мен өнердің тұрақсыз қоспасы оны режиссерлік туындыға айналдырады. Музыка арқылы психологияны ашуға тырысқан Расселл әр кейіпкерді карикатураға айналдырады, әрбір музыкалық бөлік бағдарламалық болып табылады». Variety журналы: «Биографиялық фильмінде ақымақтық пен бұзықтыққа тым көп мән бергендіктен, продюсер-режиссер Кен Рассел мен сценарист Мелвин Брэг көрермендерін жоғалтады. Нәтижесінде фильм көбінесе көркем және таң қалдырады, бірақ көбінесе жалықтырады және карикатуралық болып көрінеді. Ресей трагедиясының орнына Рассел көрермендердің естелігінде қорқынышты көріністер мен суреттерді қалдыруға көбірек көңіл бөледі. Композитордың есте қаларлық және ағынмен суреттелу мүмкіндігі музыкалық Гранд Гиньоль үшін құрбан болды». Кливленд Пресс газетінде Тони Мастроянни: «Фильмдер композиторларға жаман қарым-қатынас жасады, бірақ Чайковскийдің бұл псевдо-биографиясынан да нашар фильмдер аздаған». Чикаголық оқырман Дейв Кехр фильмді «Кен Расселдің фантазиясы – музыкалық өмірбаяны, ылғалды арман» деп сипаттап, «Гленда Джексонның керемет ойынының арқасында оның басқа ұқсас жұмыстарынан гөрі жақсы нәтиже береді, өйткені ол Расселдің шамадан тыс әрекеттеріне қарсы тұра алатын актриса». TV Guide журналы оны «ұлы композитордың жалған өмірбаяны, соншалықты шамадан тыс, адам қайдан бастау керектігін білмейді. Режиссер Кен Рассел қосымша жасаған барлық сюрреалистік элементтер оқиғаны ықтималдықтан шығарып, арзан әңгімелерге айналдырады». Time Out New York оны «вульгарлық, шамадан тыс, мелодрамалық және өзін-өзі бағалаушылық» деп сипаттайды. «Драма әрқашан қыздырылған. Чемберленнің негізгі рөлге қажетті диапазоны жеткіліксіз, бірақ оның клавишадағы шеберлігі әсерлі». Лондон Таймс газетінде Джон Рассел Тейлор осы фильмді қарап отырып Рассел туралы былай деп жазды: «Оның таланты, киноға деген құлшынысы күмәнсіз. Бірақ оның ерекше қабілеттері кейде оларды дұрыс қолданбау талантымен теңестірілетініне күмән жоқ». Паулин Каэл кейінірек сұхбатта былай деді: «Сіз оны жасаған адамның жүрегіне тікенек қадап, өлтіруге асығу сезіміне толысыз. Бұл өте жаман. Бұл қорқынышты».
Үй медиасы
«Музыка сүйіп жүргендер» фильмі MGM Home Entertainment компаниясы тарапынан 2011 жылдың 12 қазанында Amazon арқылы қолжетімді «DVD бойынша сұраныс» қызметі арқылы DVD форматында жарық көрді.