Кіріспе

Солтүстік Каролина штатының жағалауындағы саға, АҚШ. Альбемарл саңы (/ˈælbɪmɑːrl/) – Солтүстік Каролина штатының жағалауындағы ірі саға. Шоуэн және Роанок өзендерінің арасындағы өзендер тобының құйылыс жерінде орналасқан. Атлант мұхитынан Кюрритук Банкс – тосқауыл жарым аралымен бөлінген. Осы саздың шығыс шетінде Китти Хок қаласы орналасқан және ол Сыртқы Банктер аймағының бір бөлігі болып табылады. Роанок аралы саздың оңтүстік-шығыс бұрышында орналасқан, онда ол Памлико саңымен жалғасады. Альбемарл саңындағы судың көп бөлігі өзен суларының құйылуының нәтижесінде тұщы немесе аздап тұзды, мұхиттың тұзды суынан өзгеше. Альбемарл саңының кейбір шағын бөліктеріне осы су алаптарын үлкен саздың басқа бөліктерінен ажырату үшін жеке "саз" атаулары берілген. Мысалы, Кроатан саңы – материктік Даре округі мен Роанок аралының арасында жатыр. Аралдың шығыс жағалауы мен Сыртқы Банктер арасындағы су көбінесе Роанок саңы деп аталады (бұл қазіргі Альбемарл саңы деп белгілі судың бүкіл алабының тарихи атауы). Вирджиния штатының шекарасынан оңтүстікке қарай Кюрритук округінің оңтүстік шекарасына дейінгі судың ұзын учаскесі Кюрритук саңы деп танылады. Альбемарл саңы Атлантикалық жағалау су жолының бір бөлігін құрайды. Ерте ағылшын отарлаушылары, көбінесе Вирджиниядан келген көшпенділер, Солтүстік Каролина атанған жердегі алғашқы тұрақты еуропалық қоныстарға қоныстанды; олар ағылшын Альбемарл қоныстары деп белгілі болды. Бүгінде Альбемарл бойындағы көптеген ішкі су топырағы қауымдастықтары штаттың Ішкі Банктер аймағының бір бөлігі ретінде жіктеледі.

Тарих

Жерлестер Памлико және олардың ата-бабалары мыңдаған жылдар бойы осы аймақта өмір сүрген. Олар ойық қайықтармен (дугалы) саяхаттап, балық аулаған. Осы мақсатта Памликолар көбінесе маусымдық балық аулау лагерьлерін құрып, қысқы ауа райында ішкі аймаққа шегінетін. 1586 жылы алғашқы еуропалық саяхатшылар 89 шақырымдық Альбемарл сағасын бойлай жүзіп өтті. Жарты ғасырдан кейін, алғашқы еуропалық қоныс салушылар Вирджиниядан оңтүстікке келіп, Саунд жағалауында ауыл шаруашылығы және сауда ошақтарын құрды. Альбемарл сағасы тез арада маңызды сауда жолына айналды: кішкентай сауда кемелері (костерлер) басқа колонияларға жүк тасыды, ал ірі сауда кемелері Батыс Индиядан дәмдеуіштер, жібек және қант әкелді, оларға қарағанда, тамақ өнімдері, табак (оңтүстік колонияларының маңызды экспорты), шабақ және ағаш сияқты тауарлар берілді. 1663 жылы Англия королі Карл II Альбемарл сағасын Каролина провинциясының бір бөлігі деп жариялады; ол сегіз иеленуші ​​иесіне берілді. Осы патшалық сыйлықтың иегерлерінің бірі – Альбемарлдің 1-ші герцогы Джордж Монк болды, оның құрметіне саунд аталды. Альбемарл сағасын қоршаған батпақтар арқылы көлік құралы ретінде паромдар аймақтың тарихы бойында кеңінен қолданылып келді. Солтүстік Каролина штатының Эдентон және Маккейс қалаларын байланыстырған паром 1734 жылдан 1938 жылға дейін, яғни Саунд арқылы көпір салынғанға дейін жұмыс істеді. 1990 жылы 5 шақырымнан асатын тағы бір үлкен көпір салынды. Альбемарл сағасында балық аулау колониялық дәуірден бастап маңызды өнеркәсіп болып табылды. Көктемнің соңында, балық көшіп жүрген кезде, плантаторлар құлдарды шел, жолақты балық және шабақ аулауға жіберетін. Балықшылар кейде бір шақырымнан (1600 метрден) астам ұзындығы бар үлкен торларды қолданды және олар көбінесе тәулік бойы жұмыс істеді. Шабақ тұздалып, Еуропаға экспортталды, ал шел мұзға салып, Чован өзенімен солтүстік колонияларында сату үшін жіберілді. ХХ ғасырдың соңында аймақтық жолақты балық аулау турнирлері спорттық балықшыларды ауданға тартты. Көптеген адамдар бұл орынды әлемдегі ең жақсы жолақты балық аулау орны деп есептеді. Бірақ соңғы жылдары өнеркәсіп, ауыл шаруашылығы және басқа да дамудан туындаған судың ластануы Альбемарл сағасының балық шаруашылығын жетпіс пайызға кемітті.