Кіріспе
Американдық ғарышкер (1937 жылы туған)
американдық психолог
the American psychologist
Джозеф Персиваль "Джо" Аллен IV (27 маусым 1937 жылы туған) – американдық бұрынғы NASA ғарышкері. Ол реактивтік ұшақтарда 3000 сағаттан астам ұшу тәжірибесіне ие.
Ерте өмір және білім
Аллен 1937 жылғы маусымда Индиана штатының Кроуфордсвилл қаласында дүниеге келді. Оның ата-анасы, Джозеф П. Аллен III мырза мен оның жұбайы, Индиана штатының Франкфорт қаласында тұрды. Ол Миллс мектебінде оқыды және Индиана штатындағы Кроуфордсвилл орта мектебінің 1955 жылғы түлегі болды; 1959 жылы ДеПау университетінен математика және физика мамандығы бойынша бакалавр дәрежесін алды, онда ол Бета Тета Пидің Дельта бөлімінің мүшесі еді. Ал 1961 және 1965 жылдары Йель университетінен физика ғылымдарының магистрі және философия докторы ғылыми дәрежелерін алды. Йельде Аллен болашақ физик Ричард Ф. Кастенмен бірге жұмыс істеді. Астронавт ретінде таңдалғанға дейін ол Вашингтон университетінің Ядролық физика зертханасында ғылыми қызметкер болып жұмыс істеді. 1965 және 1966 жылдары Йель университетінің Ядролық құрылым зертханасында штаттық физик болды, ал 1963-1967 жылдар аралығында Брукхейвен ұлттық зертханасында қонақ зерттеуші ретінде қызмет етті.
НАСА тәжірибесі
Аллен 1967 жылы тамыз айында ғалым-астронавттардың екінші тобының мүшесі ретінде NASA-ның ғалым-астронавты болып таңдалды. Ол Оклахома штатындағы Вэнс әуе базасында ұшқышқа дайындықтан өтті. "Аполлон-15" миссиясының астронавттар тобының құрамында миссия ғалымы ретінде қызмет етті, сондай-ақ Халықаралық экономикалық саясат жөніндегі Президенттің кеңесіне ғылым және технология мәселелері бойынша кеңесші болды. 1975 жылдың тамызынан 1978 жылға дейін Аллен Вашингтонда NASA-ның заңнамалық істер жөніндегі көмекші әкімшісі қызметін атқарды. 1978 жылы Джонсон ғарыш орталығына аға ғалым-астронавт ретінде оралған Аллен Операциялық миссияны дамыту тобына бекітілді. 1981 жылғы сәуірде "Колумбия" ғарыш шаттлының алғашқы орбиталық сынақ ұшуында қолдау экипажының мүшесі болды және осы миссияның атмосфераға қайта кіру кезеңінде CAPCOM болды. Бұған қоса, 1980 және 1981 жылдары ол ұшу операциялары директорының техникалық көмекшісі болып жұмыс істеді.
Ғарыш тәжірибесі
Аллен 1982 жылғы 11 қарашада Флорида штатындағы Кеннеди ғарыш орталығынан ұшырылған «Space Shuttle» бағдарламасының алғашқы толыққанды жұмыс істейтін миссиясы – STS-5-те миссия маманы ретінде қызмет етті. Оған Ванс Д. Брэнд (ғарыш кемесінің командирі), полковник Роберт Ф. Овермайер (ұшқыш) және доктор Уильям Б. Леноир (миссия маманы) бірге болды. Төрт экипаж мүшесінен тұратын алғашқы миссия болған STS-5, орбиталық аппараттың жүк бөлімінен екі коммерциялық байланыс спутнигін сәтті ұшыру арқылы «Space Shuttle» толыққанды жұмыс істейтінін нақты көрсетті. Миссия барысында алғаш рет «Payload Assist Module» (PAM D) және оның жаңа шығару жүйесі пайдаланылды. Миссия кезінде шаттлдың ұшу, жылдамдану, орбитаға шығу, атмосфераға ену және қону кезеңдеріндегі жұмысын тіркеу үшін көптеген ұшу сынақтары жүргізілді. STS-5 – ұшу сынақтарын қолдау үшін «Development Flight Instrumentation» (DFI) жиынтығын алып жүрген соңғы миссия болды. Миссияға «Getaway Special», үш студенттік жоба және медициналық эксперименттер кірді. Аллен мен Леноирдың жоспарланған ғарышқа шығуы, «Space Shuttle» бағдарламасының алғашқысы, Леноирдың ауыруына байланысты бір күнге кейінге шегерілді, содан кейін қолданылатын екі ғарыш костюмінде мәселелер туындағандықтан тоқтатылды. STS-5 экипажы «Space Shuttle Columbia» ғарыш кемесінің 5 күндік орбиталық ұшуын сәтті аяқтады, бұл бұлт қабаты арқылы қатты қону жолағына алғашқы кіру және максималды тежеуді көрсетті. STS-5 1982 жылғы 16 қарашада Калифорниядағы Эдвардс әуе базасындағы бетонды қону жолағына қонуға дейін 81 орбита айналып, 122 сағатқа созылды. Аллен 1984 жылғы 8 қарашада Флоридадағы Кеннеди ғарыш орталығынан ұшырылған STS-51A миссиясының маманы болды. Оған капитан Фредерик (Рик) Хоук (ғарыш кемесінің командирі), капитан Дэвид М. Уокер (ұшқыш) және миссия мамандары доктор Анна Ли Фишер және командир Дейл Гарднер бірге болды. Бұл «Orbiter Discovery» кемесінің екінші ұшуы болды. Миссия барысында экипаж екі спутникті – Канаданың «Anik D 2» (Telesat H) және «Hughes» компаниясының «LEASAT 1» (Syncom IV 1) спутниктерін ұшырды және «3M Company» компаниясының органикалық ерітінділердің диффузиялық араласу экспериментін жүргізді. Тарихтағы алғашқы ғарыш құтқару операциясы кезінде Аллен мен Гарднер ғарышқа шығып, «Palapa B 2» және «Westar VI» байланыс спутниктерін Жерге сәтті қайтарды. STS-51A 1984 жылғы 16 қарашада Флоридадағы Кеннеди ғарыш орталығына қонуға дейін 192 сағатқа созылып, Жердің 127 орбитасын айналып өтті. Бұл ұшуды аяқтағаннан кейін Аллен ғарышта 314 сағат өткізді.
НАСА-дан кейінгі тәжірибе
Аллен Space Industries International компаниясының бас директоры, Вашингтон, округ Колумбия, қызметін атқарды, кейіннен 2004 жылы зейнеткерлікке шыққанға дейін Veridian компаниясының төрағасы болды. General Dynamics компаниясы Veridian компаниясын 2003 жылғы 9 маусымда сатып алғанын хабарлады. 1998 жылғы HBO телеарнасының "Жерден Айға" атты мини-сериалында Алленнің рөлін Дуг МакКин сомдады. Майкл Бей режиссерлік еткен 1998 жылғы "Армагеддон" фильмінде Аллен NASA кеңесшісі ретінде жұмыс істеді және X-71 шаттлдарының ұшырылуы кезінде "Кеннеди ұшыруы" рөлінде эпизодтық түріде пайда болды.
Жеке өмір
Аллен 1961 жылы Индиана штатының Элкхарт қаласынан келген Бонни Джо Дарлингке үйленді. Олардың екі баласы бар. Бонни 2021 жылы қайтыс болды. Аллен фотограф Лора Принстен тағы бір қызы бар.
Ұйымдар
Аллен бірнеше ұйымның мүшесі, оның ішінде Американдық физика қоғамы, Американдық астронавтика қоғамы, Американдық аэронавтика және астронавтика институты, Америка ғылымды дамыту қауымдастығы, Phi Beta Kappa, Beta Theta Pi, Sigma Xi және Phi Eta Sigma.