Кіріспе
Оңтүстік Кёнсангтағы нақты қала, Оңтүстік Корея.
Чанвон – Оңтүстік Кореяның Кёнсангнам-до облысының астанасы және ең ірі қаласы (2023 жылғы мәлімет бойынша халық саны 1,025,702), сонымен қатар елдің 11-ші ірі қаласы. Теңіз порты болып табылатын Чанвонның оңтүстігінде Масан шығанағы, шығысында Пусан және Гимхэ қалалары орналасқан. Солтүстік-шығысында Мирянг, ал батысында Чинчжу қалалары жатыр. Бұл аймақта қола дәуірінен бері адамдар қоныстанған, ал қалалық аймақтары тарих барысында көптеген рет қайта аталып, қайта ұйымдастырылған. 1974 жылы Чанвон Ұлттық Өнеркәсіптік Кешені құрылғаннан кейін, тарихи тұрғыдан өзара байланысты үш қала – Масан, Чинхэ және Чанвон айтарлықтай экономикалық дамуға ұшырап, маңызды өнеркәсіптік орталыққа айналды. 2010 жылдың 1 шілдесінде Чанвон, Чинхэ және Масан қалалары бірігіп, қазіргі Чанвон қаласын құрады. Кореяның алғашқы жоспарланған қаласы ретінде, Австралияның Канберра қаласы үлгісінде салынған Чанвон, көптеген саябақтармен және бөлек тұрғын және өнеркәсіптік аймақтарды қамтитын қолжетімді қала құрылысын пайдаланады. Қала сонымен қатар өзін "экологиялық астана" деп таныстырды, қалалық әкімдік климаттық өзгерістерге қатысты конференцияларға белсенді қатысып, Nubija сияқты әлемдік деңгейде танылған велосипед бөлісу бағдарламасы секілді тұрақты саясатты дамытуға міндеттенді.
Ерте тарих
Бұз дәуірінің басында мекенделген Масан шығанағының айналасындағы аймақ, мұхит пен жағалаудың төбелі жазықтары арасындағы кең ашық кеңістік болған. Бүгінде аймақта Темір дәуіріне жататын қираған орындар табылады. Темір дәуірінің ескерткіштеріне Бангидонг ескерткіштері, дольмендер, қасиетті төбелер, төменгі молярлық жайлар және Қола дәуіріндегі қоныстардан табылған дольмендер жатады. 209 жылы Үш Патшалық кезеңінде бұл аймақ Гулжа хан деп аталды. Біріккен Силла кезеңінде, 739 жылы Силла провинцияларының қайта ұйымдастырылуы барысында бұл аймақ Уян-гун деп өзгертілді, ал кейін Горё кезеңінде Уичанг-хён аталды. Чанвон атауы алғаш рет 1408 жылы Жосон кезеңінде қолданылды, сол кезде патша Тхэцзонг қаланы Чанвон бу ретінде құрды. 1415 жылы ол Чанвон буды Чанвон дохобу деп атады. Кейіннен Сундзо патшалығы тұсында (1601) ол Чанвондэ до хобу болып өзгерді. Оңтүстікке қарай өнеркәсіптік аймақ, солтүстікке қарай тұрғын үй кешендері салынған. Бұл жол, Чанвон Даэро, төтенше жағдайда ұшақтар үшін қону-көтеру жолағы ретінде пайдалануға арналған, себебі Чанвон Оңтүстік Кореяның резервтік астанасы ретінде жоспарланған. Жер асты жолдары бомбадан қорғанышқа арналған, ал қаланың жолдары мен ғимараттары эвакуация кезінде тиімді пайдалану үшін нөмірленген. 1985 жылы Чанвонның Уйчанг гу ауданында Корея соғысының ескерткіші (충혼탑) орнатылды. Бұл ескерткіш "Корея соғысында қаза тапқан Кёнсаннам провинциясының 1142 әскеріне арналған".
Әкімшілік бөлімшелер
Чанвонның 5 әкімшілік ауданы (Гу) бар, олар 54 ауданға (донг) бөлінеді: Уичанг ауданында 5, Сонсан ауданында 7, Масанховон ауданында 12, Масанхаппо ауданында 15 және Джинхэ ауданында 13.
Карта | Аудан | Hangul | Hanja | Ауданы (км²)
------- | -------- | -------- | -------- | --------
Уичанг ауданы | 의창구 | 義昌區 | 211.17
Сонсан ауданы | 성산구 | 城山區 | 82.20
Масанхаппо ауданы | 마산합포구 | 馬山合浦區 | 240.65
Масанховон ауданы | 마산회원구 | 馬山會原區 | 90.58
Джинхэ ауданы | 진해구 | 鎭海區 | 122.52
Көршіліктер
1960 және 1970 жылдары Чанвонның өнеркәсіптік қалаға айналуы Чанвон Даэро деп аталатын бір негізгі даңғылмен екіге бөлінген қала құрылымын қалыптастырды, яғни «Чанвон үлкен жолы». Оңтүстік жағында зауыттар, ал солтүстік жағында тұрғын үйлер орналасқан. Чанвон Даэро сонымен қатар әскери мақсаттар үшін резервтік ұшу-қону жолағы ретінде де қызмет етеді. Қаржылық аудан Джунганг доңының оңтүстік бөлігінде және Сангнам доңында орналасқан, ал үкіметтік аудан Йонгхо доңының солтүстік бөлігінде және Шинволь доңында орналасқан. Чандон өнер ауылының көшелерінде көптеген суреттер мен өнер туындылары қойылған. Бұл аймақ бастапқыда Масанның ескі қаласы болған, бірақ кәсіпорындар тараған кезде «ательелер, кафелер мен галереялар бос дүкендерді иеленді», осылайша оны дамыған өнер ауданына айналдырды. Сангнам ауданы – Үлкен Чанвонның орталық бөлігі. Бұл ауданның негізгі бөлігі – Сангнам сауда ауданы (상남상업지구), ол қаланың түнгі өмірінің ортасы болып табылады, мұнда көптеген барлар, қонақүйлер, бизнес-барлар, караокелер және мейрамханалар бар. «Саннам сижанг» базары айдың 4-і немесе 9-ымен аяқталатын күндері ашылып, қарбалас жұмыс істейді. Бұл қаладағы ең ірі шаруалар базары, онда сатушылар жаңа теңіз өнімдерін, көкөністерді және басқа да азық-түлік тауарын, сондай-ақ киім мен керамикалық бұйымдарды сатады. Бұдан өзге, биік үйлерден тұратын ірі тұрғын үй кешені де бар. Сангнамның батысында орналасқан Джунган-донг – «ескі қала» және қаланың кеңейтілген орталық бөлігі. Мұнда мейрамханалардан гөрі түнгі өмірге көбірек мүмкіндік бар, және ағылшын тілінде сөйлейтін жергілікті экспаттар көбінесе ішімдік ішу және көңіл көтеру үшін осы аймаққа жиі келеді, көбінесе жақын жерде тұрады. Осы аймақта ағылшын тілінен сабақ беретін мұғалімдермен, инженерлермен және әскери қызметкерлермен кездесудің ең жоғары ықтималдығы бар.
Экономика
Чанвон қаласы 1970 жылдардан бері тікелей өсуіне себеп болған Чанвон өнеркәсіптік кешеніне көп қарызды, ол 82 000 адамды жұмыспен қамтитын және Корея экономикасының химия, өнеркәсіп және ауыр машина жасау салаларын жетекшілік ететін, ауыр өнеркәсіпке бағытталған зауыдтардың орталығы болып табылады. 2010 жылдың қыркүйегінде Чанвон өнеркәсіптік кешеніндегі жалға алушы компаниялар саны 2000-ға жетті. Жалға алушылардың 97,8%-ы (1957) шағын және орта бизнес кәсіпорындары, ал ірі корпорациялар 2,2% құрайды, оның ішінде Samsung Techwin, GM Korea, LG Electronics, Hyundai Rotem, Doosan Heavy Industries & Construction, Doosan Infracore, Hyosung, Hyundai Wia және STX Corporation сияқты компаниялар бар. Чанвонның қорғаныс өнеркәсібі оның өнеркәсіптік өнімнің үлкен бөлігін және Оңтүстік Кореяның қару-жарақ өндірісінің басым бөлігін құрайды. Оңтүстік Кореяның қорғаныс өнеркәсібінің 70%-ы Чанвонда орналасқан. Қаланың табиғи ойыс пішіні мен теңізге қолжетімділігіне байланысты, қала қорғаныс өнеркәсібіне орталық ретінде таңдалды. K9 Thunder және K2 Black Panther сияқты қару-жарақтарды өндіретін Hanwha Defense және Hyundai Rotem сияқты ірі қорғаныс компаниялары Чанвонда орналасқан. Әкімшілік орталық болғандықтан, Чанвонда бірнеше мемлекеттік кеңселер орналасқан, ал Цзиньхэгу ауданында Корея Республикасы Әскери-теңіз күштерінің әртүрлі бөлімшелері орналасқан ірі әскери-теңіз базасы бар. Чанвонның жалпы аймақтық ішкі өнімі 21,7 триллион вонға жетеді, бұл Гванджу және Дэджон көрсеткіштерінен жоғары. 2008 жылы экспорттан 29 миллиард доллар табыс алды, бұл Пусан, Гванджу, Дэджон немесе Тэгу қалаларынан асып түседі.
Денсаулық сақтау
Чанвонның өміршең, заманауи батыс жағы мен ескі шығыс жағы арасындағы үлкен айырмашылық қала тұрғындары арасындағы әлеуметтік-экономикалық және денсаулықтағы теңсіздікке себеп болып табынады. Осыған байланысты, Чанвон қалалық әкімдігі барлық азаматтардың денсаулығының әлеуметтік детерминанттарын қамтамасыз етуге қайтадан бейілділік танытты. Чанвонның "Дені сау қала" жобасы денсаулықты жақсарту мақсатында бірнеше шаралар қолға алды, оның ішінде велосипедтерді жалға беру жүйесін енгізу және тұрғын үй кешендерінде жаяу жолдар салу сияқты бастамалар іске асырылуда.
Шетелдік мәдениет
Жан басына шаққанда, Чанвон Оңтүстік Кореядағы ең көп шетелдік халқы бар қалалардың бірі, бұл негізінен Masan еркін сауда аймағының арқасында мүмкін болды – ол шетелдік бизнесті аймаққа көшіру мақсатымен құрылған. Сонымен қатар, Цзиньхэдегі Корея теңіз күштерінің базасында көптеген американдық әскери қызметкерлер орналасқан. Веб-сайт оқырмандарды контент жасауға қатысуға шақырып, жергілікті бизнес, көрікті жерлер, мәдениет және инфрақұрылым туралы ақпарат ұсынады. 2017 жылға қарай 50-ден астам эпизоды бар және үш шетелдік тұрғын жүргізетін "The Changwoner" подкасты, Чанвон қаласын насияттау және тұрғындар, қонақтар мен экспаттар арасында ортақ мәдениет құруға бағытталған шетелдік тұрғындардың тағы бір жобасы болып табылады. "The Changwoner" YouTube, Facebook және Twitter әлеуметтік желілерінде де өкілдік етілген.
Велосипедтерді ортақтастыру
Чанвон Кореяда велосипедтік қала деп жариялаған алғашқы қала болды. 2008 жылы жол жүру және тұрақ мәселелерін азайту, халық денсаулығын жақсарту және автомобильге тәуелді қала құрылысынан бас тарту мақсатында Nubija велосипед бөлісу жүйесі енгізілді. Велосипед бөлісу бағдарламасы қаланың инфрақұрылымында да өзгерістер жасады, соның ішінде 18 жаңа велосипед жолағы салынды, бұл Чанвонды Кореядағы ең ірі мемлекеттік велосипед жалға беру жүйесіне айналдырды. 2012 жылғы мәліметтер бойынша, Nubija жүйесінде Чанвон аймағындағы 241 терминалда 4704 велосипед қолжетімді болды, оларды Nubija қосымшасы арқылы табуға болады. Пайдаланушылар MyBi pass деп аталатын шағын чип арқылы велосипедтерді пайдаланады. 2012 жылы Nubija-да 68 823-тен астам тіркелген пайдаланушы болды және күніне орташа есеппен 15 850 велосипед жалға берілді. Nubija атауы корей тілінде "саяхаттау" деген мағына беретін "нубида" және "велосипед" деген мағына беретін "джаджонгео" сөздерінен құралған.
Автобустар
Жоспарланған қала ретінде Чанвон "ұқсас өлшемдегі басқа қалаларға қарағанда көлікті тиімдірек ететін торлы инфрақұрылымды пайдаланады". Экспресс және қалааралық автобустар Чанвонды Кореяның барлық аймандарындағы басқа қалалармен байланыстырады, қаладағы алты автобус терминалы арқылы. Толық ақпарат алу үшін 창원시의 시내버스 бетіне қараңыз.
Әуежай
Гимхэ халықаралық әуежайы (PUS) Чанвон қаласының шығысында, Гимхэ қаласында орналасқан ең жақын әуежай. 2016 жылы бұл әуежайдан 14 900 815 жолаушы өтіп, Оңтүстік Кореядағы ең көп жолаушы тасыған төртінші әуежай болды.
Туристік нысан
Jinhae Dream Road (Course 2) – Оңтүстік Кёнсан провинциясының Чанвон қаласындағы Jinhae Dream Road бұрын орман жолы болған, бірақ кейін ол Anmin Road болып өзгерді, қазір жаяу серуендеуге қолданылады. Ол төрт бөлімнен тұрады, соның бірі – Чонджабонг Хеореум гил (2-бағыт), бұл 10 шақырымдық (6,2 миль) жол, ол Анмин демалыс аймағын Вигаллим гилдің кездесу алаңымен байланыстырады. Жолды шабдалы, бамбук және шие ағаштары сияқты әртүрлі ағаштар қоршап тұр. Ын тауынан бастап Чонджабонг шыңы мен Жангбок тауына дейін, әсем таулар ашылып жатқан экран сияқты көрінеді. *Бағыт: Anmin Road (Anmin демалыс аймағы) – Пхёнбэк демалыс аймағы – Dream Park Gallim gil – Чхонжаам – Кездесу алаңының үстіндегі Gallim gil (6.2 миль, 4 сағат 10 минут. Қиындық деңгейі: орташа)