Бусан қаласы: Кореяның оңтүстік теңіз жағасындағы ірі порты мен мәдени орталығы

Кіріспе

Оңтүстік Кореяның Йоннам аймағындағы Бусан қаласы (hangul=부산, ), ресми түрде Бусан қаласы, Сеулдан кейін Оңтүстік Кореяның екінші ең көп халқы бар қаласы болып табылады. 2017 жылы халық саны 3,4 миллионнан астам адамды құрады. Бұрын Пусан деп аталатын қала, Оңтүстік Кореяның оңтүстік-шығысындағы экономикалық, мәдени және білім беру орталығы болып табылады. Оның порты Оңтүстік Кореядағы ең қызылған және әлемдегі алтыншы ең қызылған порт болып есептеледі. Айналасындағы «Оңтүстік-Шығыс теңіздік өнеркәсіптік аймақ» (Олсан, Оңтүстік Кёнсан, Тэгу және Солтүстік Кёнсан мен Оңтүстік Чолланың бір бөлігі) Оңтүстік Кореяның ең ірі өнеркәсіптік аймағы болып табылады. Порттың үлкен трафигі және 1 миллионнан астам халқы бар қалалық аймақ Бусанды Саутгемптон жүйесі бойынша Порт қаласы классификациясына сәйкес ірі портты мегаполис етеді. 2019 жылғы мәліметтерге сәйкес, Бусан порты Кореядағы басты порт және әлемдегі алтыншы ірі контейнерлік порт болып табылады. Бусан 15 әкімшілік ауданға және бір ауданға бөлінген, онда шамамен 3,6 миллион адам тұрады. Бүкіл қалалық аймақ, Оңтүстік-Шығыс теңіздік өнеркәсіптік аймақ, шамамен 8 миллион адамды қамтиды. Қаланың ең тығыз салынған аймақтары Накдоң және Суён өзендері арасындағы бірнеше тар аңғарларда орналасқан, ал көптеген аудандарды таулар бөліп тұрады. Накдоң өзені Кореядағы ең ұзын өзен, ал Бусанның Хэундэ жағажайы елдегі ең үлкені болып табылады. Корея соғысы кезінде қала «Пусан периметрі шайқасы» арқылы танымал болды, себебі Солтүстік Корея күштері елдің көп бөлігін басып алғаннан кейін Біріккен Ұлттар күштері оларды кері қайтарды. Бусан халықаралық конвенциялар орталығы болып табылады, 2005 жылы АТЭС саммитін қабылдады. Сондай-ақ, ол Кореядағы спорттық турнирлердің орталығы болып табылады, 2002 жылы Азия ойындарын және ФИФА Әлем чемпионатында қабылдады. Әлемдегі ең үлкен универмагы, Синсеге Сентум Сити осы қалада орналасқан. 2014 жылдың желтоқсан айында Бусан ЮНЕСКО-ның шығармашылық қалалар желісіне «Фильм қаласы» ретінде қосылды.

Аттар

"Бусан" атауы – 15-шы ғасырдың соңынан бері қаланың корей тіліндегі атауының жаңартылған транскрипциясы. Ол 2000 жылы бұрынғы МакКун-Рейшауэр транскрипциясы "Пусанды" ресми түрде алмастырды. Жапондық оккупация кезінде "Фузан" деп жазылған. Атау (қазір корей алфавитімен жазылған) – "Қазан тауы" деген мағына беретін қытай-корей сөзі. Бұл таудың бұрынғы атауы – Хванрёң тауы (Хванрёңсан) деп саналады, ол қала орталығының батысында орналасқан. Аймақтың ежелгі мемлекеті Геочилсан (Геочилсан гук, "Қатаң таулы жер") да осы тауға сілтеме жасайды деп есептеледі, ол Суёнға қарап тұрған қаланың портына үлкендігімен көрінеді. (Кейінірек Силланың Геочилсан ауданы 757 жылы Донгнэ деп өзгертілді.)

Тарих

МтГеохил (Геохилсан гук) 2-4 ғасырларда Цзиньхан Конфедерациясының билеушілігі ретінде тіркелді. Силла мемлекетіне қосылып, округ (гон) ретінде ұйымдастырылды. Бокчондондағы дөңгелек қабірлерден табылған қабір заттары 4-ші ғасырда Кореяның Үш Патшалығы қалыптасқан кезде, Пусан аймағында қуатты тұлғалар басқарған күрделі билеушілік болғанын көрсетеді. Бокчон доңның дөңгелек қабірлері қазіргі Донгнэ гу және Йонжэ гу аудандарының бір бөлігін құрайтын кең аумақтың үстінен көтерілетін жотаның басына салынған. Археологтар Бокчондондағы ағаш камералы қабір №38-ден 250-ден астам темір қару мен қорытпаларды қазып шығарды. 15 ғасырдың басынан бастап Корея үкіметі Пусанды жапондықтармен сауда порты ретінде белгілеп, олардың қоныстануына рұқсат берді. Ульсан мен Цзиньхэдегі басқа жапондық қоныстар кейіннен азайды, бірақ Пусан қонысы 1592 жылы Жапония Кореяға шабуыл жасағанға дейін сақталды. Пусанды басып алғаннан кейін көптеген корей тұтқындары мен азаматтық адамдары қырғынға ұшырады. Соғыстан кейін 1607 жылы Жапониядағы жаңа шогунатпен дипломатиялық қарым-қатынас орнатылып, Пусанды қайта құруға рұқсат берілді. Жапондық қоныс, ваэгван (倭), кейін Чорянгқа (草) көшірілгенімен, Корея 1876 жылы заманауи дипломатиямен қарым-қатынас жасағанға дейін өмір сүрді. 1876 жылы Пусан Гангхуа шартының негізінде Кореяның алғашқы халықаралық порты атанды. Жапон үкімдігі кезінде Пусан Жапониямен сауда жасаудың маңызды портына айналды. 1924 жылы электрлендіру енгізілгенге дейін Пусан Кореядағы жалғыз бу трамвайын пайдаланған қала болды. Корея соғысы кезінде Пусан Оңтүстік Кореядағы Солтүстік Корея әскері соғыстың алғашқы үш айында басып алмаған екі қаланың бірі болды (екіншісі – Тэгу). Осының салдарынан қалалар соғыс кезінде корей босқындарына пана берді. Korea Times газетінің мәліметінше, 1951 жылдың басында Пусанда шамамен 500 мың босқын орналасқан. Корея соғысы кезінде Пусан Оңтүстік Кореяның бақылауында қалған Кореяның сирек аймақтарының бірі болғандықтан, ол бірқатар уақыт Корея Республикасының де-факто астанасы қызметін атқарды. 1950 жылдың жазы мен күзінде БҰҰ әскерлері қаланың төңірегінде "Пусан периметрі" деп аталатын қорғаныс шеңбері құрды. Содан бері қала өзін-өзі басқаратын мегаполис болып дамыды және қалалық ерекшеліктерін нығайтты. 1963 жылы Пусан Кёнсан-Намдо провинциясынан бөлініп, Кореяның алғашқы Тікелей Басқарылатын қаласы (직할시) атанды. 1983 жылы Кёнсан-Намдо провинциясының астанасы Пусаннан Чханвонға көшірілді.

MtGeochil (Geochilsan guk) is recorded as a chiefdom of the Jinhan Confederacy in the 2nd–4th centuries. It was absorbed by Silla and organized as a district (gun). The grave goods excavated from mounded burials at Bokcheon dong indicate that a complex chiefdom ruled by powerful individuals was present in the Busan area in the 4th century, just as Korea's Three Kingdoms were forming. The mounded burials of Bokcheon dong were built along the top of a ridge that overlooks a wide area that makes up parts of modern day Dongnae gu and Yeonje gu. Archaeologists excavated more than 250 iron weapons and ingots from Burial No. 38, a wooden chamber tomb at Bokcheon dong. From the beginning of the 15th century, the Korean government designated Busan as a trading port with the Japanese and allowed their settlement. Other Japanese settlements in Ulsan and Jinhae diminished later, but the Busan settlement continued until Japan invaded Korea in 1592. After the capture of Busan, most of the Korean prisoners and civilians were massacred. After the war, diplomatic relations with the new shogunate in Japan were established in 1607, and Busan was permitted to be reconstructed. The Japanese settlement, waegwan (倭), though relocated into Choryang (草) later, continued to exist until Korea was exposed to modern diplomacy in 1876. In 1876, Busan became the first international port in Korea under the terms of the Treaty of Ganghwa. During the Japanese rule, Busan developed into a hub trading port with Japan. Busan was the only city in Korea to adopt the steam tramway before electrification was introduced in 1924. During the Korean War, Busan was one of only two cities in South Korea not captured by the North Korean army within the first three months of the war, the other being Daegu. As a result, the cities became refugee camp sites for Koreans during the war. According to the Korea Times, around 500,000 refugees were located in Busan in early 1951. As Busan was one of the few areas in Korea that remained under the control of South Korea throughout the Korean War, for some time it served as a de facto capital of the Republic of Korea. UN troops established a defensive perimeter around the city known as the Pusan Perimeter in the summer and fall of 1950. Since then, the city has been a self governing metropolis and has built a strong urban character. In 1963, Busan separated from Gyeongsangnam do to become the first Directly Governed City (직할시) of Korea. In 1983, the provincial capital of Gyeongsangnam do was moved from Busan to Changwon.

География

Пусан Корея түбегінің оңтүстік-шығыс ұшында орналасқан. Ол жағалауда орналасқан, бұл қаланың бүкіл дамуын анықтады. Пусаннан Сеулге дейінгі арақашықтық шамамен 325 км. Пусанның солтүстігі мен батысында аласа таулар, оңтүстігі мен шығысында теңіздермен шектеседі. Накдон өзенінің дельтасы қаланың батыс жағында, ал қаланың ең биік тауы – Гымчжонсан солтүстікте орналасқан. Оңтүстік Кореяның ең ұзын өзені – Накдон өзені батыстан ағып өтіп, Корея бұғазына құяды. Кореяда Йонгнам деп аталатын оңтүстік-шығыс аймағы Кёнсан провинциялары мен үш ірі қала – Пусан, Тэгу және Ұлсанды қамтиды. Ұлсан Пусанның солтүстік-шығысында жатыр. Біріккен халқы 13 миллионнан асады. Пусанға ең жақын шетелдік аймақ – Цусима аралы, Жапония, шамамен 200 км қашықтықта орналасқан. Пусаннан Фукуокаға дейінгі арақашықтық шамамен 180 км (112 миль). Пусан мен Фукуока – бауырлас қалалар.

Экономика

Пусан – Кореядағы екінші ірі қала, әлемдік деңгейдегі мега-порттары бар Солтүстік-Шығыс Азиядағы теңіз логистикасының хабы және Еуразия құрлығына қақпа. 2017 жылы теңіз қаласының жалпы ішкі өнім (ЖІӨ) 758,4 миллиард АҚШ долларын құрады, ал жан басына шаққандағы ЖІӨ 22 000 АҚШ долларын құрады. Қала экономикасы қызмет көрсету саласынан (70,3%), өндірістен (19,8%), құрылыстан (5,9%), ауыл шаруашылығы мен балық шаруашылығынан (0,8%) және басқа да секторлардан (3,2%) тұрады. Әлемдегі алтыншы ірі порт ретінде Бусан порты 2020 жылы 21,81 миллион TEU контейнерлік жүк көлемін өңдеді. Порттың контейнерлік терминалында 43 тұрақ бар, оның 20-сы Солтүстік портта, ал 23-і Бусанның жаңа портында (оның ішінде 2 көп мақсатты тұрақ бар). Порт 21 ғасырдың Теңіз Жібек жолының бір бөлігі болып табылады, ол Қытай жағалауынан Сингапурға, Үндістанның оңтүстік ұшына дейін Момбасаға, содан кейін Қызыл теңіз арқылы Суэц каналы арқылы Жерорта теңізіне, одан Адриатиканың жоғарғы аймағына дейін, Солтүстік Италияның Триест хабымен Орталық Еуропаға және Солтүстік теңізге жалғасады. Бұдан өзге, қала теңіз ғылымдары мен ғылыми-зерттеулер орталығы болып табылады және Корея теңіз институты (KMI), Корея мұхит ғылымдары және технология институты (KIOST), Ұлттық балық шаруашылығы өнімдерінің сапасын басқару қызметі, Корея гидрографиялық және океанографиялық агенттігі (KHOA) және Корея Ұлттық теңіз мұражайы сияқты бірқатар тиісті мекемелерге үй иесі болып табылады. Бұл мекемелер Ёндо ауданындағы Донгсам инновациялық кешенінде орналасқан. Сонымен қатар, 2020 жылы Бусан қаласында Халықаралық жүк экспедиторлары қауымдастығының (FIATA) Дүниежүзілік конгресі өтеді. (Бусанның жаңа порты)

Қала әлемдік MICE (Кездесулер, ынталандырулар, конференциялар және көрмелер) индустриясымен де танымал. Қаланың конгресс және көрме аймағында ірі халықаралық іс-шараларды өткізу үшін тамаша жағдайлар мен инфрақұрылым бар, оған Центум қаласындағы BEXCO, Нуримару АПЕК үйі және табиғи ортаға жақын орналасқан қонақүйлер кіреді. Бусанда өткен ірі халықаралық конференциялар: 2005 жылғы АТЭС экономикалық көшбасшылар кездесуі, 2014 жылғы АСЕАН-Корея Республикасы мерекелік саммиті және 2018 жылғы Африка даму банкі тобының жылдық жиналысы. (BEXCO)

Бусан – сонымен қатар қаржы орталығы. Кореяның жалғыз бағалы қағаздар биржасы операторы Korea Exchange (KRX) бас кеңсесі Бусанда орналасқан. Қалада Корея технологиялық қаржы корпорациясы, Корея активтерін басқару корпорациясы, Корея тұрғын үй қаржы корпорациясы, Корея тұрғын үй және қалалық кепілдік корпорациясы, Корея бағалы қағаздар депозитарийі, Корея теңіз кепілдіктері сақтандыру, Теңіз қаржы орталығы, Корея кеме және теңіз көлігі компаниясы, Корея активтерін басқару корпорациясы және BNK Financial Group сияқты бірқатар қаржы мекемелері орналасқан. Коммерциялық аймақтар қала бойынша тығыз орналасқан және университет кампустарына жақын орналасқан, бірақ Бусанның ең үлкен екі орталық бизнес ауданы – Сеомеон және Гвангбок-донг/Нампо-донг. Сонымен қатар, төрт маңызды сауда аймағы бар: Сеомеон, Гвангбок-донг, Бусан Дэхак-га Чанчжон-донгта және Хэундэ-гудегі Центум-сити. Сеомеон станциясы – Кореядағы ең көп келуші метро станцияларының бірі; ол Бусан метросының 1-ші және 2-ші желілері арасындағы ауысу станциясы. Сеомеон метро стансасында әртүрлі өнімдерді, негізінен киім мен аяқ киімді сататын көптеген жер асты дүкендері бар. Бұл жергілікті өнімдерді сататын шағын дүкендер. Сеомеонде корейлік және халықаралық банктердің жергілікті бас кеңселер орналасқан. Бұл сауда және ойын-сауық ауданы ретінде танымал. Сонымен қатар, "Сеомеон медициналық көшесі" орналасқан, бұл аудан Сеомеондағы Lotte дүкені мен Буам метро стансасының айналасындағы 1 км радиусты қамтиды. Көшеде барлығы 160 косметикалық және басқа медициналық клиникалар, соның ішінде косметикалық хирургия, дерматология, офтальмология және стоматология салаларына маманданған клиникалар бар. Сеомеонға тікелей іргелес орналасқан Буджон базары – қаланың ең үлкен дәстүрлі базары. Гвангбок-донг, Нампо-донг және Чжунган-донг аймақтары ескі орталық бизнес ауданын құрайды. Бұл аудандағы кейбір мейрамханаларда ұрпақтан-ұрпаққа жалғасып келе жатқан отбасылық рецепттер қолданылады. Бұл аймақта Жагалчи базары орналасқан. Гүкче базары да жақын жерде орналасқан. Чжунган-донгта көптеген халықаралық заң кеңселерi, ескі иммиграциялық кеңсе және жапондық бағыттарға қызмет көрсететін халықаралық паром терминалы орналасқан. Lotte World II қазіргі уақытта Чжунган-донг 7-ші және 8-ші аралығындағы су жағасында салынуда.

Busan is also a center of finance. Korea Exchange (KRX), Korea's sole securities exchange operator, is headquartered in Busan. The city is home to a number of financial institutions, such as the Korea Technology Finance Corporation, Korea Asset Management Corporation, Korea Housing Finance Corporation, Korea Housing & Urban Guarantee Corporation, Korea Securities Depository, Korea Maritime Guarantee Insurance, Maritime Finance Center, The Korea Shipping and Maritime Transportation Co., Ltd, Korea Asset Management Corporation, and BNK Financial Group. Commercial areas are dispersed throughout the city near busy intersections and adjacent to university campuses, but the two largest central business districts in Busan are Seomyeon and Gwangbok dong/Nampo dong. There are also four substantial shopping areas of note: Seomyeon, Gwangbok dong, Busan Daehak ga in Jangjeon dong, and Centum City in Haeundae gu. Seomyeon Station is one of the busiest subway stations in Korea; it is the transfer station between Busan Subway Line 1 and Line 2. Seomyeon subway station is also home to a large number of underground stores, selling a variety of products, predominantly clothing, and footwear. These are small stores selling locally produced products. The local head offices of Korean and international banks are located in Seomyeon. It is recognized as the ascendant shopping and entertainment district. It is also home to "Seomyeon Medical Street", the district encompassing the 1 km radius range around Lotte Department Store in Seomyeon and the Buam subway station. The Street is home to a total of 160 cosmetic and other medical clinics, including those specializing in cosmetic surgery, dermatology, ophthalmology and dentistry. Directly adjacent to Seomyeon is Bujeon Market, the largest traditional market in the city. The Gwangbok dong, Nampo dong, and Jungang dong areas form the old central business district. Some of the restaurants in this district use family recipes passed down through the generations. Jagalchi Market, a large seafood market, is located in this area. The Gukje Market is also nearby. Jungang dong is the home of many international law offices, the old Immigration Office, and the international ferry terminal serving Japanese routes. Lotte World II is currently under construction along the water between Jungang dong 7 Ga and 8 Ga.

Центум-сити – индустриалды кешен, онда сәнді универмагтар орналасқан. Бусанда Lotte Department Store (Сеомеон, Центум-сити, Гвангбок-донг және Донгнэде орналасқан), Lotte Premium Outlet (Кимхэде және Кижаңда), Shinsegae Premium Outlet (Кижаңда), сондай-ақ қала бойынша Homeplus, e mart және Costco сияқты ірі супермаркет желілері бар. Бусанның ірі қонақүйлеріне The Westin Chosun Busan, Paradise Busan және Park Hyatt Busan кіреді. 2017 жылы Кижаң эуп ауданында Ananti Hilton Busan ашылды.

Мәдениет және көрікті жерлер

Бұсан әртүрлі антикварлық және сувенирлік дүкендермен ғана шектелмейді, сонымен қатар ерекше мейрамханалар, көрікті жерлер мен тұруға арналған орындар да бар.

Парктер, жағажайлар және ерекшеліктер

Нампо-дон – орталық сауда және кафелер ауданы. Пукьён ұлттық университеті мен Кёнсун университеті маңында көптеген кафелер, барлар мен мейрамханалар бар, олар студенттер мен жастарды қызықтырады. Бусан Кореяның жазғы астанасы деп аталады, себебі ол жыл бойы елінің түкпір-түкпірінен келген туристерді алты жағажайына тартады. Хэундэ жағажайында сәнді қонақүйлер мен ойын-сауық алаңдары орналасқан. Гвангалли жағажайында жағажай бойында кафелер, барлар мен мейрамханалар, сондай-ақ Гранд Гванган көпірі бар. Басқа жағажайлардың ішінде қаланың батыс шетіндегі Дадаэпо және оңтүстік-орталықтағы Сонгдо жағажайларын атауға болады. Хэундэ жағажайы Кореядағы ең танымал жағажайлардың бірі. 2009 жылғы «Тайфун» (Tidal Wave) фильмі осы жағажайда Бусанды қампқан цунами туралы айтады. Батыстағы Кымчонсан Бусан тұрғындары үшін демалыс күндері табиғатқа серуендеуге тамаша орын. Солтүстікке қарай, Пусан ұлттық университеті (сонымен қатар ПНУ деп те аталады, Кореядағы ең танымал ұлттық жоғары оқу орындарының бірі) маңында студенттік театрлар, кафелер, барлар мен мейрамханалар, сондай-ақ демалыс күндері ашық ауада мәдени өнер көрсетілімдері өтеді. Жақын жерде қаланың басты корей будда ғибадатханасы – Бэомэса орналасқан. Ёнгусан паркі 69 000 шаршы метрді алып жатыр, онда Бусан мұнарасы, Ёнгусан өнер галереясы және Оңтүстік Кореядағы ең ірі аквариум – Бусан аквариумы орналасқан. Паркте шамамен жетпіс түрлі ағаш өседі және ол туристер арасында танымал, жыл бойы әртүрлі мәдени шаралар өткізіледі. Доннэ гу – бай және дәстүрлі тұрғын үйлер ауданы. Донгнэ Ончхон – табиғи шипажай аймағы, онда көптеген моншалар, туристік қонақүйлер, мейрамханалар, клубтар мен сауда орындары бар. Бұл аймақтағы көптеген мейрамханалар отбасылық рецепттерді пайдаланады. Чунгнёльса – 16 ғасылдағы жапондықтарға қарсы шайқаста қаза тапқан әскерлерге арналған конфуцийлік киелі орын. Тэджондэ – Йондо аралында ашық теңізге қараған жарлы табиғи парк. «Шетелдіктердің сауда көшесі» деп аталатын, бірақ көбінесе «Техас көшесі» деп аталатын аймақ, Пусан портының бір бөлігіне жақын және Пусан теміржол вокзалының (부산역) алдыңғы кіреберісіне іргелес орналасқан, жергілікті ресейлік тұрғындарға, сондай-ақ шетелдік кемелердің экипаждарына қызмет көрсететін көптеген кәсіпорындарға ие. Бұл аймақ бұрын жергілікті қытайлар кварталы болған және әлі де қытай мектебі бар. Хэдон Ёнгунг ғибадатханасы Будда құдайына байланысты үш қасиетті орынның бірі. Ол теңізге жақын орналасқан. Алдында тау, артында теңіз жатыр. Гамчон мәдени ауылы 1950 жылдары тау беткейінде тұрғын үй қауымдастығы ретінде құрылған. Ауылдағы үйлер баспалдақтай салынған. Бұл ауылды көбінесе «Кореяның Мачу-Пикчу» деп атайды және ол көптеген туристерді қызықтырады. Сонымен қатар, ауыл халықаралық «UCLG MEXICO CITY Culture 21» марапаттау рәсімінің үшінші кезеңінде ерекше атауға ие болды. Бусан азаматтары паркі (бұрынғы Хиалеа лагері) – Бусанджин ауданында орналасқан бұрынғы Жапон императорлық әскерінің базасы және АҚШ әскерінің лагері. Донгбэк аралы Хэундэ жағажайының оңтүстік шетінде орналасқан. Аралдың көрікті жері – қалың орман, камелиялар мен қарағайлар. Донгбэк аралының туристік орындарына 2005 жылы АТЭС саммиті үшін салынған Нуримару АТЭС үйі және жаяу жүргін жолы жатады. Хюиньюль мәдениет ауылы Корея соғысынан қашқан адамдардың көптеп келуіне байланысты құрылған. Одан Бусанханг және Намханг порттарының көрінісі ашылады. 2013 жылғы «Адвокат» фильмінің маңызды бөлігі болған бұл аудан 2012 жылғы «Аты жоқ бандит: уақыт ережелері» фильмінде де көрсетілген. Бір-біріне жапсысқан шағын үйлер Бусанның ерекше бейнесін құрайды, ол теңіз және төбелі аудандармен байланысты. Ауылда жаңа кафелер, шеберханалар мен қонақ үйлер ашылып, келушілердің саны артып келеді. Миллак су жағалауы паркі – Кореядағы алғашқы су жағалауы паркі, мұхит жағалауын қоғамдық демалыс орындарымен біріктіреді. Парк Хэундэ және Гвангалли жағажайларының арасында орналасқан. 33 507 м² аумақты алып жатқан су жағалауындағы саябаққа 40 000 келушіге дейін сыя алады. Парктің едені түрлі-түсті блоктармен безендірілген, ал парк келушілерге демалуға мүмкіндік береді, гүл бақшалары, беседкалар мен орындықтар бар. Егер сіз 3,040 метрлік орындыққа отырсаңыз, таяз суға аяғыңызды малып аласыз. Ұзындығы және көлемі , №179 табиғи ескерткіш ретінде белгіленген Дэджео экологиялық паркі – Накдон өзенінің сағасында қыстайтын құстардың мекені. Өзен сағасы Төрт ірі өзенді қалпына келтіру жобасының сынақ жобасы ретінде таңдалды. Спорттық құрылыстар парктің жоғарғы және төменгі бөліктерінде ғана салынды, ал қалған бөлігінде батпақты жерлер мен табиғи шалғындар қалпына келтірілді. Парктегі бақта сирек кездесетін, II деңгейдегі жойылу қаупі бар су лилияларының кең аумақты мекені табылған. Бұл парктің маңында жыл сайын Накдон өзені бойындағы гүлдейтін алмұрт фестивалі, Бусан Накдон өзенінің рапс гүлдері фестивалі және Дэджео помидор фестивалі сияқты қызықты фестивальдар өтеді. Ильганг жағажайы – ұзындығы шамамен 1,8 километр болатын ұзын ақ құмды жағажай, әсіресе кішкентай балалары бар отбасылар үшін танымал демалыс орны, себебі суы өте таяз. Жыл сайын осы жағажайда Кэтмаэул ашық ауадағы драма фестивалі өтеді. Фестивальде корей халқының дәстүрлі музыкасы, ашық ауадағы драмалар, пантомима және басқа да өнер түрлері көрсетіледі. Кисуайр мұражайы өнеркәсіптік даму үшін маңызды материал болып табылатын сымды және Кисуайр компаниясының корпоративтік философиясын жақсырақ түсінуге мүмкіндік береді. Мұражай 2014 жылы Бусан архитектуралық сыйлығына ие болды. Сонымен қатар, мұражайдың шатыры тіректер мен қабырғаларсыз, тек 38 кабельмен ұсталып тұр, бұл оны ерекше етеді. Мұражайда сымнан жасалған өнер туындылары да қойылған. Бусанның Сомён ауданындағы Чонпо кафе көшесі – әртүрлі ойын-сауық орындары, мейрамханалар мен дүкендері бар ең жұмбақ орындардың бірі. Сомённың ең жұмбақ көшесі Сомён 1-ші көшесінің қарсы жағында, шамамен 30 ерекше кафесі бар тыныш көше орналасқан. Бірнеше жыл бұрын Пуджон-дон және Чонпо-дон аудандары аппараттық дүкендер мен машиналық бөлшектермен толы болған. Алайда, 2010 жылдан бері бұл аймақ кафелерге толы көшеге айналды. Бусан әлемдегі алғашқы суға орналасқан қаланы салуды жоспарлап отыр. «Oceanix City» деп аталатын қала 2025 жылға қарай аяқталып, тұруға дайын болады.

Nampo dong is a central shopping and café district. The area around Pukyong National University and Kyungsung University also has many cafés, bars, and restaurants attracting college students and youth. Busan is called the summer capital of Korea since it attracts tourists from all over the country to its six beaches. Luxury hotels and a carnival boardwalk line the beach at Haeundae. Gwangalli Beach has cafés, bars, and restaurants along the beach, and the Grand Gwangan Bridge. Other beaches include Dadaepo Beach on the west edge of the city and Songdo Beach, which is south central. Haeundae Beach is one of the most famous beaches in Korea. The 2009 film Tidal Wave (2009) is about a tsunami hitting Busan at this beach. Geumjeongsan to the west is a weekend hiking spot for Busan residents. To the north, the neighborhoods around Pusan National University (also known as PNU, which is one of the most highly recognized national institutes of higher education in Korea) have student theaters, cafés, bars, and restaurants, as well as open air cultural street performances on weekend nights. Nearby is Beomeosa, the city's main Korean Buddhist temple. Yongdusan Park occupies 69,000 square meters/ and is home to the Busan Tower, Yongdusan Art Gallery, and the Busan Aquarium, the largest aquarium in South Korea. The park supports approximately seventy different species of trees and is a tourist destination, with various cultural events throughout the year. Dongnae gu is a wealthy and traditional residential area. Dongnae Oncheon is a natural spa area with many baths, tourist hotels, restaurants, clubs, and shopping areas. Many restaurants in the area use family recipes. Chungnyeolsa is a Confucian shrine for soldiers who died during the 16th century battle against the Japanese at Dongnae Fortress. Taejongdae is a natural park with cliffs facing the open sea on the island of Yeongdo. The area known as the "Foreigners' Shopping Street", but commonly referred to as "Texas Street" near part of the Port of Busan, and adjacent to the front entrance to the Busan Train Station (부산역) has many businesses that cater to the local Russian population, as well as the crews of foreign ships. The area was originally the location of the local Chinatown and still contains a Chinese school. Haedong Yonggung temple is one of three sacred places related to the Goddess Buddha. It is located right near the sea. It lies on a mountain in the front and the sea at the back. Gamcheon Cultural Village was created in the 1950s as a residential community along a mountain slope. The houses in the village are built in a staircase fashion. The village often dubbed the "Machu Picchu of Korea" attracts many tourists. In addition, the village received a special mention during the 3rd edition of the international award ceremony, "UCLG MEXICO CITY Culture 21". Busan Citizens Park (formerly Camp Hialeah) is a former Imperial Japanese Army base and United States Army camp located in the Busanjin District. Dongbaek Island is located at the southern end of Haeundae Beach. The island creates a picturesque scene in harmony with a thick forest of camellias and pine trees. Tourist attractions on Dongbaek Island include a walking path and the Nurimaru APEC House, built for the 2005 APEC summit. Huinnyeoul Culture Village was created when Korean War refugees flocked to this area. It provides an unhindered view of both the Busanhang and Namhang Ports. A major backdrop of the 2013 film The Attorney, the neighborhood was also featured in the 2012 film Nameless Gangster: Rules of the Time. The small houses that stand shoulder to shoulder form the signature look of Busan, which is often remembered as a city of the sea and hilly neighborhoods. The village continues to attract an increasing number of visitors with its new cafes, workshops, and guesthouses. Millak Waterfront Park is the first waterfront park in Korea, combines the oceanfront with public leisure facilities. The park is located between Haeundae Beach and Gwangalli Beach. The waterfront park, with an area of 33,507m², can accommodate as many as 40,000 visitors. The floor of the park is decorated with colorful blocks, and the park provides visitors a perfect chance to relax and features flower gardens, gazebos and benches. If you sit on the 3,040–wide stand, you can dip your feet in the water during high tide. With a length of and a size of , designated as Natural Monument No. 179, Daejeo Ecological Park is a habitat for migratory birds at the Nakdong River Estuary. The estuary was chosen as a trial project for the Four Major Rivers Restoration Project. The sports facilities were partially built on the upper and lower parts of the park only, while the rest of the park underwent a restoration of its wetlands and natural grassland. In the garden inside the park, you can find a large scale habitat for prickly water lilies, which are part of the Endangered Species Level II classification. Many interesting festivals, such as the Nakdong Riverside Cherry Blossom Festival, the Busan Nakdong River Canola Flower Festival, and the Daejeo Tomato Festival are held around this park every year. Ilgwang Beach is a long white sand beach, extending for about 1.8 kilometers, and is particularly popular among families with young children as a vacation spot because the waters are quite shallow. Every summer, the Gaetmaeul Outdoor Drama Festival is held on this beach. The festival features diverse performances of traditional Korean music, outdoor dramas, mime shows, and other performance art forms. Kiswire Museum offers its visitors a chance to better understand wire, a key material for industrial development, and central to Kiswire's corporate philosophy. The museum won the 2014 Busan Architecture Award for its aesthetic design. In addition, the roof of the museum is supported by only 38 cables without any pillars or beams, which makes the museum quite unique. In addition, the museum features special art pieces, including artwork made with wires. Jeonpo Café Street in Seomyeon, Busan is one of the busiest areas, with a variety of entertainment, restaurants, and stores. Across Seomyeon 1 Beonga (Seomyeon 1st Street), the busiest street in the area, there is a quiet and tranquil street with about 30 unique cafés. Several years ago, the Bujeon dong and Jeonpo dong areas were full of hardware stores and machine part suppliers. However, since 2010 the area has been transformed into a street full of cafés. Busan is planning to build the first floating city in the world. So called Oceanix City will be finished and ready for settlement by 2025.

Өнер

Пусанда әр күзде Пусан кино орталығында Азиядағы ең танымал халықаралық кинофестивальдердің бірі – Пусан халықаралық кинофестивалі (BIFF) өтеді. Бұсанда екі жылда бір рет өтетін халықаралық заманауи өнер биенналесі – "Бусан биенналесі" де ұйымдастырылады. Қалада сондай-ақ 2016 жылдан бері Кореядағы ең ірі K-pop фестивалі – One Asia фестивалі өтіп, қала K-pop мәдениетінің орталығы ретінде танылады. 2012 жылы неміс суретшісі Хендрик Бейкирх Милак шикі балық қаласына жақын ғимаратқа Азиядағы ең биік қабырғалық суретін, "Балықшы портретін" салған. Бусанда 80 өнер орталығы бар, оның 30-ы мемлекеттік, олардың ішінде Бусан мәдени орталығы, Бусан азаматтар үйі, Бусан кино орталығы және Бусан ұлттық гугак орталығы бар. Ал қалған 40-ы жекеменшік, мысалы, KBS Art Hall Busan, Sohyang Art Center, MBC Samjoo Art Hall, Kyungsung университетінің концерт залы және Shinsegae универмагының мәдениет залы.

Дәстүрлі асхана

Бұрын Пусан жартыаралдың оңтүстік аймағындағы әскери істердің орталығы болғандықтан, Жапониямен дипломатиялық қарым-қатынастар үшін маңызды орын болған; жоғары лауазымды офицерлер мен сарай қызметкерлері жиі қалаға келіп тұратын. Офицерлерге арнайы тағамдар дайындалатын, мысалы, Dongnae pajeon (동래파전) – pajeon (корейлік тұзды кеспесінің) бір түрі, ірілеу кесілген көк пияз, ұсақталған ащы бұрыш және түрлі теңіз өнімдерімен бидай және жарма ұны, жұмыртқа, тұз және су қосылып жасалатын. Корея соғысы кезінде Пусан жартыаралдың ең ірі босқын қабылдау орталығы болды; Кореяның барлық аймақтарынан адамдар мұнда келді. Олардың кейбіреулері қалып, жергілікті тағамдарының рецептелерін өзгертті. Солардың бірі – milmyeon (밀면) ("бидай лапшасы" деген мағынада) – naengmyeon (суық гречка лапшасының сорпасы) нұсқасы, бірақ гречка орнына бидай ұны қолданылады. (Naengmyeon бастапқыда Хамхун мен Пхеньянның арнайы тағамы, қазір Солтүстік Кореяның құрамында.) Dwaeji gukbap (돼지국밥) ("шошқа еті мен күріш сорпасы" деген мағынада) да Корея соғысының нәтижесі. Бұл қою шошқа еті сорпасы, бүкіл елде танымал болып келеді. Шошқа аяғын қияр, пияз және горчица соусымен бірге беру – Nangchae Jokbal деп аталады және ол да кең таралған.

Бейсбол

1982 жылдан бері қалада Корея кәсіби бейсбол лигасының «Лотте Гиантс» командасы орналасқан. Кореяда Пусан бейсбол астанасы ретінде белгілі және өте жанкүйер бейсбол жанкүйерлерімен танымал. Команда алғашқы бірнеше жыл Гудёк бейсбол стадионын үй стадионы ретінде пайдаланды. 1980-жылдардың ортасында «Лотте Гиантс» 1986 жылғы Азия ойындары үшін салынған спорт кешенінің құрамына кіретін Саджик бейсбол стадионына көшті.

Футбол

Қалада K лигасының "Бүсан IPark" футбол клубы орналасқан. Бұл клуб бұрын "Бүсан Дэу Роялз" деп аталып, 1990-шы жылдары жетістіктерге жеткен команда болған. Бұсанда сонымен қатар K3 лигасының "Бүсан көлік корпорациясы" футбол клубы да бар.

Баскетбол

2021 жылға дейін Пусан қаласы Корея баскетбол лигасының «Пусан КТ Соникбум» командасының үйі болды, бұл команда «Саджик Арена»да ойнады. 2019 жылдан бері Пусан қаласы Әйелдер Корея баскетбол лигасының «Пусан БНК Сум» командасының үйі. Олар 2019 жылдан 2021 жылға дейін «Геумчжон» спорт залында ойнады, ал қазір «Саджик Арена»да ойнап жүр.

2002 жылғы ФИФА әлем чемпионаты

2002 жылғы ФИФА әлем чемпионаты – ФИФА әлем чемпионаттарының 17-шісі, ол 2002 жылдың 31 мамырынан 30 маусымына дейін Оңтүстік Корея мен Жапониядағы әртүрлі қалаларда өтті. Пусан қаласында Франция мен Уругвай, сондай-ақ Корея мен Польша командалары арасындағы ойындар «Пусан Азиада» стадионында өткізілді.

2002 жылғы Азия ойындары

2002 жылғы Азия ойындары Бусан қаласында 2002 жылдың 29 қыркүйегінен 14 қазанына дейін өтті. 44 елден келген 9900 спортшы 38 спорт түрінен бақ сынасты. Ойындардың өтетін орындары ретінде көптеген қоғамдық спорт кешендері мен университеттердің спорт залдары, соның ішінде Пусан Азия стадионы пайдаланылды. Маскот – Бусан қаласының символы болған шағала құсы, "Дюрия" деп аталды. Шығыс Тимор алғаш рет бұл ойындарға қатысты. Сонымен қатар, Солтүстік Корея Оңтүстік Кореяда өткен халықаралық шараға алғаш рет қатысты.

Медициналық мекемелер

Бұсанда көптеген ауруханалар мен емханалар бар. Көптеген косметикалық хирургия, дерматологиялық, офтальмологиялық және стоматологиялық клиникалар Сеомеон медициналық көшесінде шоғырланған. Бусандағы ауруханалар: Пусан Ұлттық Университетінің ауруханасы (Амидонда 1300 төсекпен), Косин Университетінің Евангелиелік ауруханасы (Амнамдонда 957 төсекпен), 298 төсекпен Донгнам Радиологиялық және медициналық ғылымдар институты (онкологиялық емдеуге мамандалған), Донг А университетінің ауруханасы (Донгдаэсиндонда 999 төсекпен), батыс және шығыс медицинасының бірлескен емдеуін ұсынатын Донг эуи медициналық орталығы (Янгчжондонда 468 төсекпен), Инже Университетінің Бусан Пайк ауруханасы (Гагеумдонда 837 төсекпен), Инже Университетінің Хеундэ Пайк ауруханасы (Джадонда 896 төсекпен), Бусан медициналық орталығы (Саджикдонда 555 төсекпен) және Бусан ардагерлер ауруханасы (Юрёдонда, Сасанггу). Әсіресе, 1990 жылы Буджондонг ауданында құрылысы басталған Сеомеон медициналық көшесі, әлемнің басқа аймақтарында сирек кездесетін, 230-дан астам медициналық мекемелерден тұратын, тәжірибелі мамандарға толы кластер құрды. "Сеомеон медициналық көше фестивалі" 2012 жылдан бері жыл сайын өткізіліп келеді.

Негізгі медициналық орталықтар

Аурухананың атауы Төсек саны Пусан Ұлттық Университетінің ауруханасы (Пусанда) 1180 Инже Университетінің Пайк ауруханасы (Хэйундэде) 1004 Донг А Университетінің ауруханасы 920 Косин Университетінің ауруханасы 912 Бусан Сент-Мэри медициналық орталығы 716 Донг Эуи медициналық орталығы 640 Бусан Баптист ауруханасы 608 Бусан медициналық орталығы 591 Мэрикнолл медициналық орталығы 501 Инже Университетінің Пайк ауруханасы (Бусанда) 898 Уоллес Мемориалдық Баптист ауруханасы 380 Донгнам радиологиялық және медициналық ғылымдар институтының Рак орталығы 304

Автобус

Негізгі экспресс автобус бағыттары Бусанды Кореяның басқа қалаларымен екі маңызды автобус терминалы арқылы байланыстырады: Ноподонг автобус терминалы (1-ші метро желісінің солтүстік соңында орналасқан) және 2-ші метро желісіндегі Сасанг станциясындағы Бусан Сеобу автобус терминалы. 134 қалалық автобус маршруты Бусан қаласының кез келген бөлігіне жетеді.

Қалалық автобустар

Қалалық автобустар барлығы 160 бағыт бойынша қозғалады. Туннельдер мен эстакадалар арқылы маңызды аймақтарды жылдам байланыстыратын экспресс автобустар, сондай-ақ әрбір аялдамада тоқтайтын қалалық автобустар бар. Гимхэ халықаралық әуежайы мен қала орталығын байланыстыратын әуежай автобустары да бар. Янсан, Чанвон, Гимхэ және Ұлсан сияқты Бусанға жақын қалалардың кейбір қалалық автобустары да Бусанға қызмет көрсетеді.

Қалааралық автобустар

Шығыс Кённам, Кёнбұк, Ганвон және Кёнги провинцияларына қалааралық автобустар Бусан орталық автобус терминалынан қол жетімді. Батыс Кённам және Чолла провинциясына бағытталған автобустар Сасан ауданында орналасқан Бусан батыс автобус терминалынан шығады. Хэундэ қалааралық автобус терминалында Ульсан, Гимхэ және Чанвон сияқты шығыс Кённам аймағына, Осан, Сувон, Ансан, Бучхон және Донг Сеулді қамтитын Сеул астаналық аймағына, сондай-ақ Донгхэ және Ганнынды қоса алғандағы оңтүстік Ганвон аймағына автобустар бар. Дуннэ қалааралық автобус терминалынан Чанвон, Гимхэ, Косунг, Тонъён және Кодже сияқты орталық және оңтүстік Кённам аймағына, сондай-ақ Сунчхон, Ёсу және Кванъян қалаларына автобустар жүреді.

Теңіз

Бусан портының 3,4-кемедегі Халықаралық паром терминалынан шығатын паромдар Бусанды Цусима аралындағы Изухара және Хитакацу порттарына, сондай-ақ Жапонияның материгіндегі Шимоносеки, Фукуока және Осака қалаларына қосып жүреді. PanStar компаниясы Бусан мен Осака арасында PanStar паромдарын иеленеді. Dae a Express Shipping компаниясы басқаратын Tsushima-ға бағытталған Seaflower 2 паром жолаушыларды Бусан мен Хитакацу арасында 1 сағат 40 минутта, ал Бусан мен Изухара арасында 2 сағат 40 минутта тасымалдайды. Пукван Фери компаниясы басқаратын Seonghee паром Бусанды Шимоносекимен байланыстырады. Фукуокаға бағытталатын паромдардың бірі – Camellia, оны Camellia Line басқарады. Camellia Фукуокаға түнде 7 сағат 30 минутта, ал түстен кейін 5 сағат 30 минутта қайта оралады. Фукуокаға басқа паром қызметін Miraejet компаниясының 2 жоғары жылдамдықты гидрофойл флоты – Beetles және Kobees жүзеге асырады. Күн сайын әр қаладан шамамен бес рейс жоспарланған. Гидрофойлмен Корея бұғазын Фукуокаға дейін 2 сағат 55 минутта жүріп өтуге болады. Beetles JR Kyushu компаниясына тиесілі.

Ұлттық темір жол

Бусан бірнеше теміржол желілерінде орналасқан, олардың ең маңыздысы – Сеул, Дэджон және Даегу сияқты ірі қалаларды байланыстыратын Гьёнбу желісі. Гьёнбу желісі бойынша барлық түрдегі пойыздар қатынайды, оның ішінде Сеулге шамамен 150 минутта жиі рейстер жасаушы супер жылдам KTX пойыздары да бар. Гьёнбу желісі Бусан бекетінде аяқталады. Басқа желілердің ішінде Ульсан, Поханг және Кёнджу қалаларын байланыстыратын Донгхэ Намбу желісі бар. SRT 2016 жылы қолданысқа енгізіліп, Гьёнбу және Хонам жоғары жылдамдықты теміржолдарымен қатынайды. SRT Сеулдің Гангнам аймағын ірі қалалармен байланыстыратын жаңа мүмкіндік ұсынады. Ол тікелей 3-ші метро желісімен және Бундаң желісімен қосылған, бұл 2, 5 және 8-ші метро желілеріне, сондай-ақ Шинбундаң желісіне қолжетімділікті жақсартады. Сонымен қатар, ол басқа ірі тас жолдарға жалғасатын Донгбу тас жолының жанында орналасқан.

Метро

2017 жылдың қаңтарына қарай алты метро желісі бар. Транзит станциялары: Сеомён станциясы (1, 2-желі) / Йонсан станциясы (1, 3-желі) / Суён станциясы (2, 3-желі) / Докчхон станциясы (2, 3-желі) / Минам станциясы (3, 4-желі) / Доннэ станциясы (1, 4-желі) / Сасан станциясы (2-желі, Пусан-Кимхэ жеңіл рельстік көлігі) / Тэджео станциясы (3-желі, Пусан-Кимхэ жеңіл рельстік көлігі) / Пусан Ұлттық Білім беру университеті станциясы (1-желі, Донгхэ желісі) / Бекско станциясы (2-желі, Донгхэ желісі) / Кодже станциясы (3-желі, Донгхэ желісі).

Ауа

Бусан қаласын Гангсо ауданындағы Гимхэ халықаралық әуежайы қызмет көрсетеді. Гимхэ халықаралық әуежайы Бусан Гимхэ жеңіл рельстік көлігі арқылы байланыстырылған. Гимхэ халықаралық әуежайының орнына Гадёкдо аралының оңтүстік жағында жаңа әуежай салынуда, бұл Оңтүстік Кореяда теңізде салынған алғашқы әуежай болады.