Кіріспе

Фигуралы сан – үшбұрышты және шаршы сандардың ұғымын бесбұрышты санға дейін кеңейтетін фигуралы сан, бірақ алғашқы екеуінен айырмашылығы, бесбұрышты сандардың құрылысына қатысы бар үлгілер айналымдық симметриялы емес. n-ші бесбұрышты сан pn – бұл n нүктеге дейінгі жақтары бар тұрақты бесбұрыштардың контурларынан тұратын нүктелер үлгісіндегі ерекше нүктелердің саны, егер бесбұрыштар бір нүктеге бөлінетін етіп үстінен жабысады. Мысалы, үшіншісі 1, 5 және 10 нүктеден тұратын контурлардан құрылады, бірақ 5-тің 1 және 3 нүктелері 10-ның 3 нүктесімен сәйкес келеді, нәтижесінде 12 ерекше нүкте қалады, олардың 10-ы бесбұрыш түрінде, ал 2-сі ішінде орналасқан. pn формуламен беріледі:

n ≥ 1 үшін. Алғашқы бесбұрышты сандар:

1, 5, 12, 22, 35, 51, 70, 92, 117, 145, 176, 210, 247, 287, 330, 376, 425, 477, 532, 590, 651, 715, 782, 852, 925, 1001, 1080, 1162, 1247, 1335, 1426, 1520, 1617, 1717, 1820, 1926, 2035, 2147, 2262, 2380, 2501, 2625, 2752, 2882, 3015, 3151, 3290, 3432, 3577, 3725, 3876, 4030, 4187
n-ші бесбұрышты сан – n-ден басталатын n бүтін санның қосындысы (яғни n-ден 2n-1-ге дейін). Сонымен қатар, келесі қатынастар орындалады:

Бесбұрышты сандар үшбұрышты сандармен тығыз байланысты. n-ші бесбұрышты сан – (3n − 1)-ші үшбұрышты санның үштен біріне тең. Сонымен қатар, Tn – n-ші үшбұрышты сан:

Жалпыланған бесбұрышты сандар жоғарыда келтірілген формуладан алынады, бірақ n 0, 1, −1, 2, −2, 3, −3, 4 тізбегіндегі мәндерді қабылдайды, нәтижесінде келесі тізбек пайда болады:

0, 1, 2, 5, 7, 12, 15, 22, 26, 35, 40, 51, 57, 70, 77, 92, 100, 117, 126, 145, 155, 176, 187, 210, 222, 247, 260, 287, 301, 330, 345, 376, 392, 425, 442, 477, 495, 532, 551, 590, 610, 651, 672, 715, 737, 782, 805, 852, 876, 925, 950, 1001, 1027, 1080, 1107, 1162, 1190, 1247, 1276, 1335
Жалпыланған бесбұрышты сандар Эйлердің бүтін сандарды бөлу теориясында маңызды, оның бесбұрышты сан теоремасында көрсетілгендей. Бесбұрышты санды құрайтын өрнектің ең сыртқы бесбұрышының ішіндегі нүктелер саны өзі жалпыланған бесбұрышты сан болып табылады.

Басқа қасиеттері

n>0 үшін, 2 немесе 3 сандары кірмейтін n бөлікке бөлінетін сандардың әр түрлі комбинацияларының саны. – 3-ке бөлінгенде 1 қалдық беретін алғашқы n табиғи санның қосындысы.