Кіріспе

Америкалық жазушы және хирург (1924–1997)

Хистер Ричард Хорнбергер кіші (1 ақпан 1924 – 4 қараша 1997) – Ричард Хукер псевдонімімен жазған американдық жазушы және хирург. Хорнбергердің ең белгілі туындысы – оның 1968 жылғы «MASH» романы. Роман Корей соғысы (1950–1953) кезінде АҚШ армиясының хирургі ретінде алған тәжірибесіне негізделген және В. К. Хайнцбен бірлесіп жазылған. Ол жүлделі, сынға лайық және коммерциялық тұрғыдан сәтті фильм – «M*A*S*H» (1970) – және екі жылдан кейін сол аттас, ұзаққа созылған телесериалдың (1972–1983) негізі болды.

Ерте өмір және білім

Трентон, Нью-Джерсиде дүниеге келген Хорнбергер Хайтстаундағы Педди мектебін бітірген. Ол Мэн штатындағы Брансуик қаласындағы Боудоин колледжін аяқтаған, және Бета Тета Пи студенттік қауымдастығының белсенді мүшесі болған. Кейін ол Нью-Йорк қаласындағы Корнелл медицина мектебіне түсті.

Әскери тәжірибе

Медициналық мектепті бітіргеннен кейін, ол Корея соғысына қатарына алынып, 8055-ші мобильді армиялық хирургиялық ауруханасына (M.A.S.H.) тағайындалды. M.A.S.H. бөлімдері, бір бөлімге тағайындалған дәрігердің айтуынша, "алдыңғы қатарда болмағанмен, оларға жақын болды. Олар шатырларда тұрып, жұмыс істеді. Жазда ыстық, ал қыста қатты суық болды". Операциялық бөлме ағаш ұстасының тіректерімен теңдестірілген науқас тасымалдағыштардан тұрды. M.A.S.H. дәрігерлерінің көпшілігі жиырма жасқа толған, ал хирургиялық тәжірибесі аз болды. Соғыс науқандары кезінде бір күніне "мыңға дейін жаралылар" түсуі мүмкін еді. "Кореядағы шайқастың ерекшелігі", - деді Хорнбергердің әріптестерінің бірі, "бір апта немесе он күн бойы ештеңе болмайтын, содан кейін шабуыл басталатын. Шабуыл басталғанда, көптеген жаралылар бірден бізді қамқынсыз қалдыратын". Бір әріптесі Хорнбергерді "үлкен юмор сезіміне ие, өте жақсы хирург" деп сипаттады. Хорнбергер шатырын "Батпақ" деп атағанмен (романдағы кейіпкерлер сияқты), ол саяси консерватор болды.

Жеке практика және жазушылық мансап

Соғыстан кейін Хорнбергер АҚШ Ардагерлер әкімдігінде жұмыс істеді, хирургиялық емтиханды тапсырып, Мэн штатының Уотервилл қаласында жеке практика ашты. Кейін ол Бремендегі Брод Ковта қызмет етті. 8055-ші М.А.С.Х. жасағындағы тәжірибесі оның «MASH: Үш әскери дәрігер туралы роман» (1968) романының негізі болды, оны ол он бір жыл бойы жазды. 1956 жылы ол естеліктерін кітапқа түсіруге кірісті. 1960 жылдары М.А.С.Х. жасағының бұрынғы әріптесі және оның әйелі – бөлімшеде медбике болған әйелмен кездесу ішімдік ішуге және әңгімелесуге әкелді. Хорнбергер Ричард Хукер псевдонимімен жариялаған роман үлкен сәттілікке жетті.

MASH бейімделулері

MASH сол аттас фильмге Роберт Альтманның режиссерлігімен 1970 жылы бейімделді. Ол бес «Оскар» сыйлығына ұсынылып, «Ең үздік бейімделген сценарий» номинациясын жеңіп алды. Жазушы Джон Бакстердің сөзіне қарағанда, Хорнбергер «фильм құқықтарын бірнеше жүз долларға сатқанына сонша ашуланғандықтан, енді ешқашан кітапқа қол қоймады». 1972 жылы көрсетілімге түскен телесериал он бір маусым бойы үлкен сұранысқа ие болды. Хорнбергер Алан Алданың телесериалдағы Хоукэй бейнесін ұнатпаған, ал Пирсті Дональд Сазерленд ойнаған Роберт Альтманның фильмін жоғары бағалаған екені хабарланды.

MASH жалғастары

Хорнбергер MASH романдарына – M*A*S*H Goes to Maine (1972) және M*A*S*H Mania (1977) – жалғасын жазды. Екеуі де түпнұсқаның коммерциялық сәттілігіне жете алмады. MASH Хорнбергердің Кореядағы қызметін шамалы өзгертіп көрсеткенмен, оның жалғаулары 1953 жылдан 1970 жылға дейін Мэн штатының Спраус-Харбор қалашығындағы "Бұздық бандының" Кореядан кейінгі оқиғаларының алуан түрлі бейнелері болды. M*A*S*H Goes to Maine фильмін жасауға жасалған әрекеттер сәтсіз аяқталды. Жалғаулар көңіл көтеруге арналған, стереотиптік жергілікті тұлғалармен және Хорнбергердің көзімен Мэн штаты мен оның халқына деген ностальгиялық көзқараспен ерекшеленеді. "Бұздық банды" жылдар өте келе өркендеп, көбінесе өздеріне қалаулысын істейді және консервативті болып барады. Олар гольф ойнайды және кейде "жазғы қонақтардың" (туристердің) және жергілікті билік өкілдерінің жолына тосқауыл қояды. M*A*S*H Goes to Maine және M*A*S*H Mania арасында франшизаға негізделген романдар сериясы жарық көрді, онда кейіпкерлер Мәскеу, Нью-Орлеан, Сан-Франциско және Париж сияқты түрлі қалаларға саяхаттайды. Кітаптар авторлығы "Ричард Хукер мен Уильям Э. Баттервортқа" тиесілі болғанымен, оларды толығымен Баттерворт жазған. Олар телешоудың танымалдылығын пайдаланып, асығыс жазылып, әдеби құндылығы күмәнді болды. Оқиға 1970-ші жылдарға көшірілді, соның арқасында Генри Киссинджер сияқты тұлғаларды пародизациялауға мүмкіндік туды, бірақ егер бірінші кітаптағы сипаттамаларға сене берсек, кейіпкерлердің жасы тым қарт болар еді. Мысалы, Hot Lips 60 жасқа толар еді, өйткені ол бірінші романда "қырық жастағы" деп сипатталған.

Кейінгі өмір және өлім

Кітабының және оның экрандағы бейімделуінің табысынан кейін, Хорнбергер 1988 жылы зейнеткерлікке шыққанға дейін Уотервиллде хирург ретінде қызмет етті. Практикасының соңғы жылдары Хорнбергер медициналық зерттеулер жүргізіп, нәтижелерін рецензияланған медициналық журналдарда жариялады. Ол 1997 жылдың 4 қарашасында 73 жасында лейкемиядан қайтыс болды.