Кіріспе

1935–1944 жылдар аралығындағы американдық комикс

«Кішкентай Лулу» – 1935 жылы американдық автор Марджори Хендерсон Бьюэлл жасаған комикс. Лулу Моппет кейіпкері 1935 жылдың 23 ақпанында «The Saturday Evening Post» журналында алғаш рет бір панельдік сурет ретінде пайда болды. Ол үйлену тойында гүл қыз ретінде бейнеленді және ойын-құлықпен дәлізді банан қабықтарымен себіп тастады. «Кішкентай Лулу» комиксі Карл Андерсонның «Генри» комиксін ауыстырды, оны «King Features Syndicate» таратуға алды. «Кішкентай Лулу» панелі 1944 жылдың 30 желтоқсанына дейін «The Saturday Evening Post» журналында апта сайын жарияланып тұрды. Кейінірек осы кейіпкердің өзгеше түрі – «Харвитунс» анимациясындағы «Кішкентай Одри». «Кішкентай Лулу» Андерсонның жетістігінің нәтижесінде дүниеге келді. Шлезингер кітапханасының кураторы Кэтрин Алламонг Джейкоб былай деп жазды:
Лулу 1935 жылы дүниеге келді, осы кезде «The Saturday Evening Post» журналы Бьюэллден журналдың «Генри» комиксінің, Карл Андерсонның ұлттық таралымға көшкен кішкентай ұлының мұрагерін жасауды сұрады. Соның нәтижесінде «Кішкентай Лулу» пайда болды, ол тапқыр, алғашқыда үнсіз болған кішкентай қыз, оның иілген шашы суретшінің бала кезіндегі шашын еске түсіреді. Бьюэлл журналистке: «Мен қыз бала алғым келді, себебі қыз бала кішкентай ұл баланың әдепсіздік деп есептелетін тәлкекке оңай түсе бермейді» деді.

Тарих

Марджори Хендерсон Бьюэлл (1904–1993), оның туындылары «Мардж» деген псевдониммен жарияланды, 1920 жылдары «Жігіт дос» және «Дэшинг-дот» атты екі комикс жолағын жасады, екеуінде де басты рөлде әйелдер болды. Ол «Кішкентай Лулуды» алғаш рет 1935 жылғы 23 ақпанда «The Saturday Evening Post» журналында бір кадрлық карикатура ретінде жариялады. Бір кадрлық жолақ 1944 жылғы 30 желтоқсанға дейін «Post» журналында жарияланып тұрды, содан кейін тұрақты комикс ретінде жалғасты. Бьюэлл 1947 жылы комикс суретін салуын тоқтатты. 1950 жылы «Кішкентай Лулу» Чикаго Трибунасы – Нью-Йорк Ньюс Синдикатының күнделікті таралған сериясына айналып, 1969 жылға дейін жарияланды. Джон Стэнли жазған комикс кейіпкерінің оқиғалары 1948 жылы «Мардждың Кішкентай Лулу» сериясы шыққанға дейін «Dell's Four Color» журналының он санында жарияланды, серияның сценарийлері мен макеттері Стэнлиге, ал суреттері Ирвинг Трипп пен басқаларға тиесілі болды. Стэнли кейіпкерлер құрамын кеңейтіп, Лулудың тоқпан жігітінің атын «Джо»-дан «Табби»-ге өзгертті, бұл кейіпкер өзінің танымалдылығымен 1952 жылдан 1961 жылға дейін жарияланған «Мардждың Табби» сериясын жасауға мүмкіндік берді. «Кішкентай Лулу» кеңінен таралды, жазушы және суретші Джон Стэнлидің «Кішкентай Лулу» комиксіндегі жұмысы жоғары бағаланды. Ол алғашқы «Лулу» комикстерін жасады, кейін суретшілер Ирвинг Трипп пен Чарльз Хедингермен бірге жұмыс істеді (Трипп екі жұмысты да өз мойнына алғанша Хедингердің жұмысын түсті қаламмен өңдеді), оқиғаларды жазып, макеттеді. Ол 1959 жылға дейін комикспен жұмыс істеуді жалғастырды. Стэнли оқиғалардағы көптеген қосымша кейіпкерлерге жауапты. Стэнлиден кейін Арнольд Дрейк сияқты басқа жазушылар «Gold Key Comics» үшін «Лулу» оқиғаларын жазды. Комикстер француз, испан, жапон, араб, португал және басқа да тілдерге аударылды. 1972 жылы Бьюэлл зейнетке шыққаннан кейін ол құқықтарды «Western Publishing» компаниясына берді. «Мардж» аталымы алынып тасталды, ал серия 1984 жылға дейін жалғасты.

Кейіпкерлер

Кішкентай Лулу комиксінің басты кейіпкерлері мыналарды қамтиды. Толық мәліметтерді және қосалқы және екінші дәрежелі кейіпкерлерді «Кішкентай Лулу кейіпкерлері» атты басты мақаладан табуға болады. Комикстегі және басқа да медиадағы айырмашылықтар негізгі мақалада талқыланады. Кішкентай Лулу – Луиза «Кішкентай Лулу» Моппет – басты кейіпкер және Табби мен Эннидің ең жақсы досы. Ол өте ақылды, бірақ жарысқан және қыздар жігіттермен тең екенін көрсету үшін әрқашан олармен дауға түседі. Лулу сондай-ақ өте шығармашыл және Альвинге қызықты оқиғалар айтып, оған сабақ береді. Ол қызыл көйлек пен шляпа киеді, ал шашы ұзын, қара, иілімді және қоңыр реңдеспен боялған. Табби Томпкинс – Теодор «Табби» Томпкинс – Лулудың ең жақсы досы және олардың дауларындағы басты қарсыласы. Ол «Феллерлер» деп аталатын жігіттер клубының жетекшісі. Ол жиі қайталанатын қателіктерге бой ұсынады, ай сайынғы жарнаны төлеуді немесе міндеттемелерін орындауды ұмытып, клубтастары оны қызметтен шеттетіп жібереді. Табби Глорияға ғашық, бірақ ол оған мүмкіндік бермейді. Оның шашы қызыл, ақ теңізшінің шляпасы, қара костюмді пиджак, үлкен көк галстук және ашық қоңыр/қызғылт сары шалбары бар, киімі теңізшінің формасына ұқсайды. Қараңыз: Табби Томпкинс. Энни Инч – Лулудың ең жақсы досы, ол Лулудың көптеген оқиғалары мен шығармаларына қатысады. Ол Лулудай ақылды емес, бірақ Лулудың жоспарларына көмектесетін адал дос. Кейде ол еш себепсіз барлығына ашуланады. Энни – Иггидің қарындасы. Оның шашы қысқа, қара және түзу, көк көйлек киеді (алғашқы жылдары сары көйлек киетін). Игги Инч – Таббидің ең жақсы досы және «Феллерлер» клубының мүшесі. Ол қыңыр, ойыншыл және әрқашан әртүрлі әрекеттер жасайды. Игги – Эннидің інісі. Оның басы қырқылған, ақ жағалы көйлек пен қызғылт сары шалбар киеді (алғашқы жылдары қызғылт жағалы көйлек пен көк шалбар киетін). Вилли Уилкинс – Таббидің достарының бірі және «Феллерлердің» ең күшті мүшесі. Оның шашы қысқа, қара, апельсин түсті кепка, жасыл костюмді пиджак және апельсин түсті бридж киеді (алғашқы жылдары қоңыр кепка, қызыл жейде және сұр бридж киетін). Эдди Стимсон – Таббидің достарының бірі және «Феллерлердің» ең ақылды мүшесі. Ол көбінесе жігіттердің Вест-Сайд Бойларына қарсы жоспарларын құрады. Уилбур Ван Снобб – қаладағы ең бай және тартымды жігіт. Ол қыздардың сүйіспеншілігін жеңіп алғысы келеді, бірақ мақтаншыл және ызалы, Глориямен ғана мейірімді. Уилбурдың достары жоқ, бірақ ол кейде басқа балалармен ойнайды. Оның иілімді сары шашы бар және қызғылт костюм киеді (алғашқы жылдары қызыл шашы мен көк костюмі болды). Глория Гуд – қаладағы ең әдемі қыз. Ол қыздарға мейірімді және ойыншыл, олар оны қызғаныштан жасырын жек көреді, ал жігіттер оған ғашық болады. Глория Лулумен достық бәсекелестікке түседі және ол сыныптағы көптеген оқушылардан бай, бірақ Уилбурдан кем бай. Оның шашы ұзын, толқынды және сары, ал қызыл, жиегі бар көйлек киеді. Алвин Джонс – Лулудың 6 жасар көршісі. Ол ойсыз, жаман мінезді және Лулу оқиға айтқанда ғана ашуын тоқтатады. Оның шашы қызыл, маңдайшасы бар, ақ жейде және көк комбинезон киеді. Марта мен Джордж Моппет – Лулудың ата-анасы. Марта керемет аспаз, ал Джордж Таббидің детектив ретінде іздеу нысаны болып табылады. Элли мен Джим Томпкинс – Таббидің ата-анасы. Вест-Сайд Бойлары – қаланың екінші жағынан келген күшті, қатыгез балалардың тобы, олар «Феллерлер» клубының қарсыласы және олардың клубына шабуыл жасауға тырысады. Вест-Сайд Бойларының ең көп көрінетін мүшелері – Буч (жетекшісі), Микки және Спайк, ал басқа мүшелері – Майк, Слэг, Джуниор және Гэгги.

Комикстер мен комикс кітаптары

"Little Lulu" атты күнделікті комикс-жолақ 1950 жылдың 5 маусымынан 1969 жылдың 31 мамырына дейін Chicago Tribune New York News Syndicate арқылы таратылды. Суретшілер қатарында Вуди Кимбрелл (1950–1964), Роджер Армстронг (1964–1966) және Эд Нофцигер (1966–1969) болды. Кішкентай Лулу 1948 жылы жеке тақырыбына ие болғанға дейін Dell Comics-тің Four Color комикс кітаптар сериясының он санында (#74, 97, 110, 115, 120, 131, 139, 146, 158, 165) пайда болды: Мардждың Кішкентай Лулу. Dell Comics пен Western Publishing арасындағы бөлініс Gold Key Comics құрғаннан кейін, Little Lulu Gold Key-ге 165-ші санымен көшті. Табби 1952 жылдан 1961 жылға дейін жеке комикс сериясын алды, ол алғаш рет Four Color-дың 381, 430, 444 және 461-ші сандарында пайда болды, содан кейін өзінің жеке тақырыбы – Мардждың Таббисі, 5-ші нөмірден 49-шы нөмірге дейін жарық көрді. Бұл серияда Табби Лулусыз, әсіресе Марстан келген Кішкентай Адамдармен өз оқиғаларын бастан кешірді. Мардж зейнетке шыққаннан кейін Little Lulu құқығын Western Publishing баспасына сатты. Комикс 207-ші санымен (1972 жылдың қыркүйегі) "Кішкентай Лулу" деп қайта аталды. Комикстердің жарық көруі 1984 жылы тоқтатылды (268-ші саны, соңғы бірнеше саны Whitman Comics атауымен), Western Publishing комикстерді шығаруды тоқтатып қойғанда. Суретші Хай Айсман 269-шы және 270-ші сандарға арналған материалдарды сақтап қалды (сценарийін Пол Кун жазған), комикс тоқтатылғаннан кейін суреттер оған қайтарылғандықтан. Олардың үшеуі Lulu фан-журналы The Hollywood Eclectern (HE) журналында жарияланды. Кішкентай Лулудың 270-ші санында жарық көруге тиіс болған "Жоғалған Тютудың ісі" HE-нің 47-ші санында (2008 жыл) жарияланды. Сондай-ақ, екі алып жылдық журнал (#1–2, 1953–1954), 14 Dell Giants (маусымдық және басқа тақырыптармен), Жапонияға сапар туралы тұрақты мөлшердегі нөмірсіз арнайы журнал және үш Gold Key арнайы журналы (екісі Лулудың Хэллоуин мен жазғы лагердегі оқиғаларымен және бірі Табби мен Марстан келген Кішкентай Адамдар туралы) жарық көрді. Лулу March of Comics журналының 20 санында жарияланды және бірнеше Golden Comics Digests жинағында қайта басылды. 1985 жылдан 1992 жылға дейін Another Rainbow Publishing компаниясы 18 томдық "Little Lulu Library" жинағын шығарды, Four Color санындағы оқиғаларды және 87-ші санға дейінгі тұрақты серияны жинады. Western Publishing-тің Little Lulu 1984 жылы жарық көруін тоқтатса да, Бразилияда жергілікті суретшілер жазған жаңа Лулу оқиғалары Editora Abril баспасында жарық көре берді. Примадьо Мантови өндірісті қадағалауға жауапты болды. Abril баспасының негізгі ай сайынғы Лулу комикс сериясы Лулузинха 1993 жылы аяқталды.

Жарнама және мерчандайзинг

Кішкентай Лулу көптеген лицензиялық өнімдерде пайда болды және 1940-50 жылдары Kleenex маташаларының кең ауқымды жарнамалық кампаниясының орталық тұлғасы болды. 1950 жылдары Перри Комоның телешоуында Кішкентай Лулу есімді Kleenex жарнамалары үнемі көрсетілді. Бьюэлл (комикстердің авторы) Кішкентай Лулуды тауар ретінде сатуда белсенді қатысты, көбінесе шарттар мен келіссөздерге тікелей араласты. Қазіргі таңда Little Lulu тауарлық белгілері NBCUniversal компаниясына тиесілі (ол DreamWorks Classics және оның бас компаниясы DreamWorks Animation меншігін басқарады).

Қысқа метражды фильмдер

1943 және 1948 жылдар аралығында Лулу Paramount Pictures үшін Famous Studios өндірген 26 театрлық анимациялық қысқаметражды фильмдерде пайда болды, бұл 1940-шы жылдардағы Супермен фильмдерін ығыстырды. Paramount Лулу лицензиясын жаңартпағаннан кейін (соның салдарынан авторлық төлемдерден жалтарды) оған ұқсас Кішкентай Одри кейіпкерін жасады. Лулуға Сесил Рой, ал Таббиге Арнольд Стэнг дауыс берді. Қысқаметражды фильмдердің тақырып әнін Бадди Кей, Фред Уайз және Сидни Липпман жазды, ал оны Хелен Кэрролл және Сатисфиерс тобы орындады. Барлық музыкалық аранжировкаларды Уинстон Шарплс және Сэмми Тимберг жасады.

Кішкентай Лулу мультфильмдерінің тізімі

1960 жылдары Paramount және Famous Studios екі жаңа Little Lulu мультфильмін жасады: "Альвиннің жеке рейсі" (Noveltoon мультфильмі) және "Бақаның аяқтары" (Comic Kings мультфильмі). Лулу Моппеттің дауыстауын Трейси Уллман (1-маусым) және Джейн Вудс (2-3 маусымдар) HBO анимациялық сериалында сомдады. Сериалды 1993 жылы Мардж қайтыс болғаннан кейін Канаданың CINAR (қазір WildBrain) компаниясы өндірді. Сериал 1998 жылы аяқталды, бірақ Канададағы Family Channel және Teletoon Retro арналарында көрсетілуін жалғастырды.

Манга стилідегі бразилиялық комикс

2009 жылы Luluzinha Teen e sua Turma (Ағылшынша: Жас кішкентай Лулу және оның тобы) – Лулу мен оның достарын жасөспірімдер ретінде бейнелейтін бразилиялық комикс сериясы жарық көрді. Бұл кітап манга стилін қолданып, өзінің түпкілікті кейіпкерлерін жасөспірімдер ретінде көрсету арқылы, танымал франшизаны (осы жағдайда бразилиялық Мониканың тобы) бейімдеген тағы бір комикс – Мониканың Әңгімелерімен бәсекелесу мақсатында жарыққа шықты. Лулу мен Табби 50-ші нөмірде, мерекелік басылымда алғаш рет сүйіседі. Luluzinha Teen e sua Turma шыққан кезде өте танымал болды, біраз уақыт бойы Бразилиядағы ең көп сатылатын комикстердің біріне айналды, тек "басты бәсекелесінен" қана артта қалды. Бірақ, Мониканың Әңгімелерінен айырмашылығы (ол әлі де жарияланып тұр), Кішкентай Лулудың жасөспірімдерге арналған спин-оф сериясы 2015 жылы, 65 нөмірден кейін тоқтатылды.

Кейінгі күндер

Лулу жанкүйерлері жыл сайын Сан-Диего комикс-конында кездесіп, классикалық Лулу әңгімесі негізінде қойылған пьесаны ойнайды.

Кішкентай Лулу кітапханасы

Another Rainbow Publishing баспасынан 1985 жылдан 1992 жылға дейін жарық көрген алты кітаптан тұратын жинақтар сериясы шықты. Олар кері санау ретімен жарыққа шықты, алғашқысы VI жинақ, содан кейін I жинаққа дейін. Әрбір алты жинақта үш томнан бар, әр томында шамамен алты комикс орналасқан. Комикстер қара-ақ түспен басылған, бірақ мұқабалары толық түсті. Кітаптардың өлшемі шамамен 9 дюйм х 12 дюйм, ал беттері түпнұсқа комикс беттерінен ірі.

Танымал мәдениетте

Кішкентай Лулу 1988 жылғы "Кім Роджер Раббитті кінәлады" фильміне эпизодық рөлде түсуге жоспарланған, бірақ кейіпкерге құқық уақытында алына алмады. 1994 жылы "Люлу достары" атты ұйым құрылды, ол 2011 жылға дейін жұмыс істеді, атауы Кішкентай Лулуға негізделген. 2006 жылы Бьюэллдің отбасы Бьюэллдің суреттері мен оған қатысты құжаттар жинағын Америкадағы әйелдер тарихы бойынша Шлезингер кітапханасына "Мардж құжаттары" ретінде тапсырды. Ақырында ол "Симпсон" мультсериалының "Күйеулер мен пышақтар" (2007) атты эпизодында комикс мұқабасында эпизодық рөлде пайда болады, оны Алан Мур оқып отырады. Бразилияда "ұлдар клубы" (әйелдерді қабылдамайтын орта) "clube do Bolinha" (яғни "Толпақ клубы") деп аталады.

Пайдаланылған әдебиеттер

Стриклер, Дейв. Синдикатталған комикстер және суретшілер, 1924–1995: толық көрсеткіш. Кембриа, Калифорния: Comics Access, 1995. Тейлхардат, Кәрім. Кішкентай Лулу (La grumete huérfana; эссе, Ediciones Sinsentido, Мадрид, 2007)