Кіріспе

1934 жылы жасалған комикс кейіпкері.

Флэш Гордон – Алекс Реймонд салған және бастапқыда суреттеген ғарыш әуешілік комиксінің басты кейіпкері. Комикс алғаш рет 1934 жылдың 7 қаңтарында жарық көрді, оның тууына бұрыннан танымал Бак Роджерс комиксінің әсері тиді және оған бәсекелес болу мақсатында жасалды.

Жасау

Бак Роджерс комикстері коммерциялық тұрғыдан өте табысты болды, романдар мен балалар ойыншықтарын тудырды, содан кейін King Features Syndicate онымен бәсекелесу үшін өз ғылыми-фантастикалық комикстерін жасауға шешім қабылдады. King Features оқиғаны жасау үшін штаттық суретшілерінің бірі Алекс Реймондқа жүгінді. Реймондтың алғашқы үлгілері жеткілікті әрекетті көріністер болмағандықтан қабылданбады. Реймонд оқиғаны қайта жұмыс істеп, синдикатқа қайта жіберді, олар оны қабылдады. Реймонд тәжірибелі редактор және жазушы Дон Мурмен бірлесіп жұмыс істеді.

Комикстер кейіпкерлері мен оқиғасы

Flash Gordon комиксі 1934 жылдан 2003 жылға дейін жексенбілік, ал 1940 жылдан 1944 жылға дейін және 1951 жылдан 1992 жылға дейін күнделікті комикс ретінде жарық көрді. King Features Syndicate арқылы жексенбілік комикстің қайта басылымдары 2003 жылдан 2023 жылға дейін таратылды, содан кейін Flash Gordon жаңа күнделікті және жексенбілік комикстермен қайта іске қосылды. Комикс Флэш Гордонның – әдемі поло ойыншысы және Йель университетінің түлегінің, сондай-ақ оның серіктері Дейл Арден мен доктор Ханс Зарковтың шытырман оқиғаларын баяндайды. Оқиға Жердің Монго планетасымен қақтығысу қаупімен басталады. Доктор Зарков апатты тоқтату үшін ғарышқа ұшатын ракета жасап шығарады. Ақылынан айнып, Флэш пен Дейлді құпия түрде алып кетеді. Олар планетаға қонды, қақтығыстың алдын алып, Монгоның зұлым билеушісі Мейірімсіз Мингпен бетпе-бет келеді. Көп жыл бойы үш серік Монгода түрлі оқиғаларға қатысады, Арбория орман патшалығына (Принц Барин билейді), Фригия мұз патшалығына (Фрия патшайымы билейді), Тропика джунгли патшалығына (Дезира патшайымы билейді), Акула адамдарының теңіз асты патшалығына (Кала патша билейді) және Ақсақалдардың ұшқыш қаласына (Вултан хан билейді) саяхаттайды. Оларға ерте кездегі бірнеше оқиғаларда Арыстан Адамдарының Принці Тун да қосылады. Соңында Минг тақтан құлатылып, Монго Барин бастаған басшылар кеңесімен басқарылады. Реймондтың кеткеннен кейін, кейінгі авторлар Флэшпен күресу үшін жаңа жауларды ойлап тапты. Остин Бриггс Мингтің қатыгез ұлы, қатыгез Кангты жасады. 1930 және 1940 жылдары Ұлыбританиядағы бірнеше газеттер, соның ішінде Шотландияның жексенбілік поштасы Flash Gordon комиксін жариялады. Францияда оның оқиғалары "Робинсон" журналында "Гай л'Эклар" деген атпен жарияланды. Француз тіліндегі аудармада Дейл Арденнің есімі Камиль деп берілді. Австралияда "Flash" сөзінің теріс мағынасын болдырмау үшін кейіпкер мен комикс Speed Gordon деп қайта аталды. (Ол кезде "flashy" сөзінің басты мағынасы "әдемі", "көзге түсетін" болған, бірақ ол адалдықсыздыққа ишара ететін.) Дегенмен, 1930 жылдардағы оқиғалар комикстің таралуына әсер етті. Нацистік Германиядағы газеттерге Flash Gordon комиксін басуға тыйым салынды, ал фашистік Италияда ол екі газетке ғана шектелді. Соғыс аяқталғаннан кейін комикс халықаралық деңгейде танымалдылығын қайта арттырды. Flash Gordon Италияда, Испанияда және Батыс Германияда қайта пайда болды, сондай-ақ Португалия және Ирландия Республикасы сияқты жаңа нарықтарға таратылды. Үндістанда Flash Gordon комикстерін Indrajal Comics баспасы шығарды.

Кейінгі жылдар

Реймондтың «Flash Gordon» жексенбілік комиксі танымал болғандықтан, күнделікті комикс те енгізілді. Бұл комиксті Остин Бриггс салған және ол 1941 жылдан 1944 жылға дейін жарық көрді. Реймонд 1944 жылы «Flash Gordon» комиксінен АҚШ Теңіз жаяу әскеріне қатысу үшін кеткен соң, күнделікті комикс тоқтатылды, ал Бриггс жексенбілік комиксті өз қолына алды. Реймондты ынталандыру үшін King Features оған жаңа комикс жасауға рұқсат берді, ол «Рип Кирби» аталды. 1951 жылы King Features компаниясы күнделікті «Flash Gordon» комиксін қайта жаңғыртты. Бұл комиксті Дэн Барри салған. Барри 1990 жылы комикс жұмысын қысқартқаннан кейін, әртүрлі суретшілер мен жазушылар «Flash Gordon» комиксімен айналысты. Күнделікті комикс 1993 жылы тоқтатылды. «Flash Gordon» жексенбілік комиксінің соңғы суретшісі Джим Киф болды. King Features 2003 жылы «Flash Gordon» газеттік комиксін тоқтатты, бірақ Киф салған комикстің қайта басылымдары кейбір АҚШ газеттерінде әлі де жарияланып тұрады.

Сыншылдық қабылдау және ықпал ету

Flash Gordon американдық оқиғалық комикстердің ең жақсы суреттелген және ықпалдыларының бірі саналады. Ғылыми фантастика өнерінің тарихшысы Джейн Франк оның жұмысы үшін Flash Gordon туралы: «Реймонд ешқашан бірде-бір ғылыми фантастика журналына немесе кітабына сурет салған болмаса да, барлық уақыттағы ең танымал ғылыми фантастика суретшілерінің бірі» деді. Комикстер суретшісі Джерри Робинсон: «Flash Gordon комиксін классикалық туынды еткені – Реймондтың шеберлігі және болашақ туралы оның қиялының байлығы» деді, сондай-ақ Реймондтың комикстегі соңғы жылдарын «жақсы, керемет жылтыратылған қылқаламмен салынған жұмыс» деп сипаттады. Ғылыми фантастика тарихшысы Джон Клют «Flash Gordon комиксінің нұсқасы әдемі, қиялы мол және көтеріңкі» деп мәлімдеді және оны ең маңызды американдық ғылыми фантастика комикстерінің тізіміне қосты. The Comics Journal журналында Реймонд туралы жарияланған мақаласында Р.С. Харви Реймондтың Flash Gordon комиксі «тек Prince Valiant комиксіндегі Гарольд Фостердің шеберлігімен теңесетін техникалық виртуоздық» көрсеткенін айтты. Бельгияда Эдгар П. Джейкобсқа Flash Gordon стилінде ғылыми фантастикалық комикс жасау тапсырылды. Джейкобстың жаңа комиксі Le Rayon U («The U Ray») 1943 жылы Bravo журналында сериялық түрде жариялана бастады. Таиландта Flash Gordon классикалық тай комиксінің кейіпкері Chaochaiphomthong (เจ้าชายผมทอง) (Алтын шашты ханзада) үшін үлкен шабыт болды. Бұл кейіпкерді Jullasak Amornvej 1958 жылы жасаған, ол қылыш пен сиқырлы күштерге ие батыр еді. Flash Gordon ертедегі супергерой комиксі кейіпкерлеріне де әсер етті. Джерри Сигел мен Джо Шустер Суперменнің киімін, шалбар мен плащын Flash Gordon кейіпкерлерінің киімдеріне негізделген. Боб Кейннің «Detective Comics» журналының 27-нөмірінің мұқабасындағы Бэтмен суреті (кейіпкердің алғашқы пайда болуы) 1937 жылы Алекс Реймондтың Flash Gordon суретіне негізделген. Денис Невилл комикс батыры Хокманның костюмін Реймондтың Flash Gordon комиксіндегі «Hawkmen» кейіпкерлерінің үлгісінде жасады. «Avengers: Infinity War» фильмінде Iron Man, Star Lord-ты олардың ұқсас келбеттері мен екеуінің де ғарыш батырлары болғандықтан, Flash Gordon деп әжуалайды. Ғалым және жеңіл атлетикадан олимпиада чемпионы Мередит С. Гурдиннің лақап аты «Flash» Гурдин, Flash Gordonға негізделген.

Фильмдер

Флэш Гордон фильмдері мен телешоуларының көп бөлігі Монго планетасындағы алғашқы оқиғаларын қайтадан көрсетеді.

Сериалдар

Флэш Гордон Бастер Краббен бірге түсірілген үш сериалда: «Флэш Гордон» (1936), «Флэш Гордонның Марсқа саяхаты» (1938) және «Флэш Гордон ғаламды жаулап алады» (1940). 1936 жылғы «Флэш Гордон» сериалы «Флэш Гордон немесе «Ракеталық кеме» немесе «Ғарыш сарбаздары» немесе «Флэш Гордон: Белгісіздікке саяхат» деп аталатын толық метражды фильмге жинақталды; 1938 жылғы сериал «Флэш Гордон: Марстан келген өлімдік сәуле» атауымен, ал 1940 жылғы сериал «Космостан келген қызғылт өлім» деп аталды. Бірінші «Флэш Гордон» сериалының авторлық құқығы сақталады, бірақ екінші сериалдан жасалған жинақ және үшінші сериалдың өзі жалпыға қолжетімді.

Флэш Гордон 1980 жылғы фильм

1970 жылдары бірнеше танымал режиссерлер осы оқиғаны бейнелеуге тырысты. Федерико Феллини Дино Де Лаурентистен «Флэш Гордон» құқықтарын сатып алды, бірақ фильмді ешқашан түсірген жоқ. Джордж Лукас та 1970 жылдары «Флэш Гордон» фильмін жасауға тырысты, бірақ Де Лаурентистен құқықтарды ала алмағандықтан, оның орнына «Жұлдызды соғыстар» фильмін жасауға шешті. Содан кейін Де Лаурентис Николас Роугты «Флэш Гордон» фильмін түсіру үшін жалдады, бірақ Роугтың идеялары оны қанағаттандырмады, нәтижесінде Роуг жобадан бас тартты. Ақырында, Де Лаурентис Майк Ходжесті «Флэш Гордон» фильмін режиссерлік етуге шақырды. Басты рөлде Сэм Дж. Джонс ойнады. Фильмнің сюжеті комикстің алғашқы жылдарына негізделген, Флэштің өмірбаянын өзгертіп, оны поло ойыншысы емес, «Нью-Йорк Джетс» командасының квотербекі ретінде көрсетеді. Рэймондтың суреттерінің көп бөлігі титрлерде пайда болады, сондай-ақ рок-тобы «Queen» орындаған «Flash» атты танымал ән де бар, олар фильмнің барлық музыкалық сүйемелдемесін жазған. «Жұлдызды соғыстар», «Супермен» және «Жұлдызды жол: Фильм» фильмдерінің арқасында «Флэш Гордон» шыққан кезде сыншылар тарапынан жоғары баға алмады. Мелоди Андерсон Дейл Арден рөлінде, Хаим Топол доктор Ханс Зарков, Макс фон Сидов Минг, Тимоти Далтон Принц Барин, Брайан Блессид Принц Вултан, Питер Уингард Клит және Орнелла Мути Принцесса Аура рөлінде Джонспен бірге ойнады. Дино Де Лаурентис продюсерлік еткен фильмде Данило Донатидің әсем дизайнмен жасалған декорациялары мен костюмдері қолданылды. Жарқын түстер мен ретро-эффекттер тікелей комикс пен 1930 жылдардағы сериалдардан шабыттанды. Фильмнің культты мәртебесі оның 2012 жылғы «Ted» және 2015 жылғы «Ted 2» комедиялық фильмдерінде кеңінен пайда болуына әкелді, бұл фильмге деген қызығушылықты қайта жаққыза түсті.

Бейресми фильмдер

1967 жылы комикстің төмен бюджетті түрік нұсқасы жасалды, ол «Flash Gordon's Battle in Space» (түрікше «Baytekin – Fezada Çarpisanlar») деп аталды. Хасан Демиртаг Флэш Гордан рөлін ойнады. «Супермен Классик» атты танымал фанаттық фильмнің режиссері Робб Пратт 2015 жылдың мамырында «Flash Gordon Classic» фильмін шығарды. Дәстүрлі анимациялық қысқа фильмде Флэш Гордан, оның сүйіктісі Дейл Арден, серігі доктор Ханс Зарков, қарсыласы Минг Қатігез және принцесса Аура кейіпкерлері бейнеленген.

Болашақтағы фильмдер

2010 жылы Брек Эйснер «Флэш Гордонның» 3D фильм нұсқасын түсіруге ниет білдірді. 2014 жылдың сәуір айынан бастап 20th Century Fox компаниясы J. D. Payne және Patrick McKay-мен «Флэш Гордонды» жаңартпақ болды, олар фильмнің сценарийін жазып жатыр. Мэтью Вон фильмді түсіру мүмкіндігін талқылап жатты. Марк Протосевич фильмнің сценарийін қайта жазу үшін шақырылды. Кейін Джулиус Эйвери фильмді жазуға және режиссерлік етуге келісім жасады, ал Вон мен Джон Дэвис продюсерлік қызметін атқарды. Disney/Fox компаниясында Тайка Уайтити сценарийін жазып, режиссерлік еткен анимациялық фильм дамытылып жатты. 2019 жылдың тамызында анимациялық фильм жобасы тоқтатылған болуы мүмкін деген болжам айтылды, бірақ 2021 жылдың шілдесінде продюсерлер Джон Дэвис пен Джон Фокс Вайтити әлі де фильмде жұмыс істеп жатқанын, алайда ол енді анимация емес, тірі ойнатылатын фильм болатынын мәлімдеді.

Флэш Гордон (1954-55 ж. тікелей эфир)

Стив Холланд 1954–55 жылдары 39 эпизодтан тұратын тірі экшн телесериалда ойнады. Бұл фильм әлі де коммерциялық түрде АҚШ-та шығарылмаған, бірақ кейбір дереккөздер эфирден жазылған көшірмелердің көптеп тарағанын көрсетеді. Бірден-бір коммерциялық шығарылым 1983 жылы VAP Video компаниясы Жапонияда (каталог № 67019 128) лазердиск және NTSC VHS бейнетаспа форматтарында, сондай-ақ Болгарияда VHS "Van Chris" және "Drakar" тақырыптарымен жарық көрді. Фильм 1990-шы жылдардың соңында "Диема" арнасында да бірнеше рет көрсетілді. Жапондық нұсқасында фильм түпнұсқа ағылшын тіліндегі дыбыс жолымен, жапон тіліндегі субтитрлермен бірге ұсынылады. Фильмнің соңында Де Лаурентистің тірі экшн фильміне трейлер, сондай-ақ сол кездегі VAP Video кітапханасынан басқа фильмдердің трейлерлері де бар. Екі нұсқаның мұқабаларында фильмнен алынған кадрларды қолданып, комикс панельдері бейнеленген.

Жерді қорғаушылар (1986)

1986 жылғы "Жерді қорғаушылар" мультсериалында Флэш, King Features басты кейіпкерлері Фантом және Мандраке Сиқыршымен 65 бөлімде бірікті. Бұл сериал кейіпкерлерді өте еркін бейнеледі, Флэш пен Дейл Арденнің Рик Гордон есімді ұлдары болғанын ашты, ол сериал басталғанда жасөспірім шағында. Бірінші бөлімде Миң Дейлдің санасын денесінен бөліп алып, оны кристалға қамап қояды, бірақ Рик оны қалпына келтіріп, әкесіне табыстайды. Дейл Жерде "Динак X" болып қайта туады, ол "Қорғаушылардың" штаб-пәтерінде орналасқан стратегиялық суперкомпьютер.

Флэш Гордон (1996)

1996 жылы Hearst Entertainment анимациялық «Flash Gordon» телесериалын көрсетті. Осы нұсқада Алекс «Флэш» Гордон мен Дейл Арден – Жерді басып алуға жасаған Мингтің талпынысын тоқтатып, Монгода қалып қойған, ховербордпен сырғанатын жасөспірімдер.

Флэш Гордон (2007-08 ж. тікелей эфирлік фильм)

2007 жылдың басында Канадада 22 бір сағаттық бөлімнен тұратын көркем фильм түсірілді. King Features Syndicate-пен жасалған келісім бойынша, сериалды Ванкувер қаласындағы Reunion Pictures компаниясы түсірді, ал RHI Entertainment-тің Роберт Хальми ағасы мен Роберт Хальми кішісі атқарушы өндірушілер болды. Sci Fi Channel арнасы жаңа Flash Gordon сериалын АҚШ-та 2007 жылдың 10 тамызында көрсетті. Минг, Дейл Арден және доктор Ханс Зарковтың дәстүрлі негізгі көмекші кейіпкерлері күрт өзгертілді. WB арнасының Smallville сериалындағы бұрынғы жұмыстарымен танымал Эрик Джонсон Стивен "Флэш" Гордонның басты рөлін ойнады. Джина Холден Дейл Арденді, Джоди Расико доктор Ханс Зарковты, ал Джон Ралстон Минг рөлін сомдады. Жарнамаларда Луи XIV тобы орындаған Queen тобының "Flash's Theme" (1980 жылғы фильмнен) кавер-нұсқасы қолданылды. Аталған ән сериалдың бірде-бір эпизодында орын алмады.

Радио сериалдар

1935 жылғы 22 сәуірден бастап, комикс 26 эпизодтан тұратын апта сайынғы радиосериалға – «Флэш Гордонның таңғажайып планетааралық оқиғаларына» бейімделді. Радиосериалдың соңғы екі эпизодында, Флэш, Дейл және Зарков Жерге оралғанда, комикстің сюжеттік желісінен айырылды. Олар Малайзияға құлап түсіп, Алекс Реймондтың тағы бір комиксінің басты кейіпкері – Джунгл Джиммен кездеседі. Сериал 1935 жылғы 26 қазанда Флэш пен Дейлдің үйленуімен аяқталды. Келесі аптада сол уақыт слотында «Джунгл Джимнің оқиғалары» басталды. Екі күннен кейін, 28 қазанда, «Флэш Гордонның одан әрі планетааралық оқиғалары» күнделікті эфирге шығатын шоу ретінде дебют жасады, аптасына төрт күн көрсетілді. Бұл сериал Реймондтың комиксінен одан да көп алшақтады, Флэш, Дейл және Зарковты Атлантидадағы оқиғаға тартты. Сериал 60 эпизодтан тұрады және 1936 жылғы 6 ақпанда аяқталды. Ол Universal киносериалдарындағы (1940 жыл) үшінші және соңғы «Флэш Гордон» рөлінен кейін жиырма алты жыл өткен соң, Бастер Крабб 1966 жылғы LP «The Official Adventures Of Flash Gordon» (MGM/Leo The Lion Records CH 1028) ретінде жарық көрген екі жаңа жазылған аудиодрамада Флэш рөлін қайта ойнады.

Сахна

1989 жылы Ли Ахлин мен Гэри Гордон комикске негізделген балаларға арналған «Flash Gordon» мюзиклін жазды. Мюзикль 1989 жылы Флорида штатының Гейнсвилл қаласындағы Оук Холл сахналық өнер театрында тұңғыш рет көрсетілді. «Flash Gordon» спектаклінде Брайан ЛеДюк – Флэш, Ким Эрих – Дейл Арден, Джон Пелки – Минг, ал Джули Хамрик – Принцесса Аура рөлдерін сомдады. Кейін Уильямсон былай деді: «Мен Алекс [Реймондқа] құрмет көрсеттім. Оның туындысына құрметпен және лайықты қарауға тырыстым, сондай-ақ оны барынша жақсы орындауға ұмтылдым. Менің ойымша, «Flash Gordon» туындысын жасаған басқа суретшілер, оқиғаның сезімін түсінбейді. Флэш – асыл адам, сондықтан мұндай кейіпкердің болуы жақсы». «King» компаниясы 1970-ші жылдары «Comics Reading Library» жинағының бір бөлігі ретінде комикс нұсқасын шығарды. Уильямсон Брюс Джонстың жазған «Дино Де Лаурентистің «Flash Gordon» фильмінің «Western Publishing» баспасының адаптациясы үшін суреттер жасады. «Western Publishing» компаниясы фильмнің шығуымен сәйкес, қатты және жұмсақ мұқабалы форматта шығарды, сондай-ақ Уитманның «Flash Gordon» комиксінің #31-33 саны 1981 жылғы наурыз-мамыр айларында серияланды. 1988 жылы Дэн Юргенс комикстің жаңартылған нұсқасын «DC Comics» компаниясының тоғыз санынан тұратын шағын сериясы ретінде жазды. Онда Флэш – Моңғода өмірдің жаңа мағынасын табатын баскетболшы, Дейл – Флэш сияқты қабілетті батыл репортер, ал Минг – азиялық стереотипке жат сұр терілі адам болып бейнеленген. Серия жоспарланған тоғыз нөмірге дейін жалғасты және аяқталуы ашық қалды. Моңғо осы серияда Жерге қауіп төндірмесе де, Минг доктор Зарковты қажетті кемелерді жобалауға көндіргеннен кейін Жерді жаулап алуды ниеттенген. 1995 жылы «Marvel Comics» Марк Шульц жазған және Аль Уильямсон сурет салған екі нөмірлі жаңа сериясын жариялады. 2008 жылдың тамызында «Ardden Entertainment» компаниясы жаңа комикс сериясын шығарды, бірақ кейінгі сандарының шығарылу мерзімі сәйкес келмеді. Сериалды Брендан Дениен мен Пол Грин жазды және 2008 жылы «Мерси соғыстары» деп аталатын алғашқы аркасымен дебют жасады. Бастапқы оқиға 2009 жылдың ортасында аяқталды. Одан кейін басқа сюжеттер пайда болды. «Ardden» сонымен қатар «Флэш Гордон» антологиясын «Моңғоның құпия тарихы» деп атады. «Ardden» компаниясының екінші «Flash Gordon» аркасы «Қызыл қылыштың шабуылы» (2010). Тағы екі арка аяқталды. Аль Уильямсонның барлық «Flash Gordon» комикс кітаптарының қара-ақ түсті басылымдары 2009 жылы «Flesk» баспасында жарық көрді. 2010 жылы «Dark Horse Comics» «Dell» баспасынан шыққан түпнұсқа комикстерден бастап, қатты мұқабалы мұрағаттық қайта басылымдар сериясын бастады. Екінші томда «King Comics» баспасынан шыққан комикстер, үшіншісі «Charlton Comics» баспасынан шыққан комикстер, төртіншісі «Gold Key» баспасынан шыққан комикстер, ал бесіншісі «Whitman» баспасынан шыққан комикстері қамтылған. 2011 жылы «Dynamite Entertainment» «Flash Gordon: Zeitgeist» деп аталатын жаңа сериясын бастады. Сериалды Эрик Траутман («Vampirella», «Red Sonja») Алекс Росс («Kingdom Come», «Marvels», «Project: Superpowers») әңгімесі мен дизайны бойынша жазды және Дэниел Линдро суреттеді. Компания сонымен қатар 2012 жылы Скот Битти мен Рон Адрианның сюжеті мен суреттерімен «Мерсилесс: Мингтің өрлеуі» атты спин-офф мини-сериалын шығарды. «King's Watch» деп аталатын кроссоверлік мини-сериалдан кейін (онда, «Жерді қорғаушылар» сияқты, «Flash Gordon» Мандраке мен Фантомпен бірікті; бірақ, 21-ғасырда), «Dynamite» 2014 жылы Джефф Паркер мен Эван «Док» Шенердің тарихы мен суреттерімен жаңа «Flash Gordon» сериясын бастады. 2015 жылы «Dynamite» осы сериалды «King: Dynamite» сериясының бір бөлігі ретінде тағы бір «Flash Gordon» мини-сериалымен жалғастырды. Бұл серияны Бен Акер мен Бен Блэкер жазды және Ли Фергюсон суреттеді. 2023 жылдың шілдесінде «Mad Cave Studios» жаңа әңгімелер, графикалық романдар мен қайта басылымдарға лицензия алғанын жариялады.

Флэш Гордонның қызықты оқиғалар журналы

1936 жылы Гарольд Херси «Flash Gordon Strange Adventure Magazine» журналының бір нөмірін жариялады, онда «Марстың иесі» деп аталатын Flash Gordon туралы роман жарияланды. Кітаптардың авторлығы Алекс Реймондқа жатқызылса да, алғашқы үш романын ғылыми-фантастика жазушысы Рон Голарт («Кон Стеффансон» атты есіммен) жазды, ал қалған үш романын Брюс Кассидей (біріншісі «Стеффансон» атымен, ал соңғы екеуі «Карсон Бингем» псевдонимімен) жазды.

DVD-дері

Флэш Гордон DVD форматында әртүрлі атаулармен, сондай-ақ өңделген және өңделмеген нұсқаларда жарық көрді. "Conquers The Universe" және 1950 жылдардағы телесериалдардың көптеген авторлық құқығы бұзылған DVD нұсқалары бар.

Флэш Гордон (195455)

Флэш Гордон (3 том). Alpha Home Entertainment (қазірге дейін 13 бөлімі ғана шықты).

Флэш Гордон (1980)

1998 жылдың 6 мамырында Image Entertainment компаниясы 1980 жылғы фильмді Солтүстік Америкада DVD форматында, DVD 1 аймағы үшін Universal компаниясымен жасалған келісімшарт бойынша шығарды, бірақ ол тез арада қолжетімсіз болды. Кейін Momentum Pictures оны Ұлыбританияда, DVD 2 аймағы үшін 2005 жылдың 10 қазанында шығарды. Фильмнің бұл нұсқасы, "Күміс мерейтойлық басылымы", фильмнің 2.4:1 қатынастағы анаморфты кең экранды көшірмесін, Dolby Digital және DTS 5.1 дыбыстық жолдарын, Queen тобының түпнұсқа театрлық трейлерін, режиссер Майк Ходжестің дыбыстық түсіндірмесін, актер Брайан Блессидтің қосымша дыбыстық түсіндірмесін, Майк Ходжеспен сұхбатты, фотосуреттерден слайд-шоу және 1940 жылдарғы түпнұсқалық сериалдың, "Flash Gordon Conquers the Universe" сериалының бірінші бөлімін қамтиды. Universal компаниясы фильмді 2007 жылдың 7 тамызында Солтүстік Америкада және 1 аймақта қайтадан шығарды. "Savior of the Universe Edition" деп аталған жаңа дискіде 2.35:1 қатынастағы анаморфты кең экранды көшірме және ағылшын тіліндегі Dolby Digital 5.1 Surround дыбыстық жолы бар. Қосымша материалдарға әлемдік деңгейдегі комикстер суретшісі Алекс Росс фильм туралы және оның өмірі мен жұмысына қалай ықпал еткені туралы айтатын "Алекс Росс Флэш Гордон туралы" деректі фильмі, сценарист Лоренцо Сэмпл-младшиймен түсірілген "Классика жазу" деректі фильмі және "Флэш Гордон" сериалының 1936 жылғы эпизоды ("Қауіпті планета" бөлімінің бірінші тарауы) кіреді.

Пародиялар

Flesh Gordon (1974) – американдық эротикалық ғылыми-фантастикалық оқиғалы комедиялық фильм. Бұл 1930-шы жылдардағы Universal Pictures Flash Gordon сериалдарының эротикалық пародиасы. Сценарийін Майкл Бенвенист жазды, ол Говард Зиеммен бірге фильмді режиссерлік етті. Актерлік құрамында Джейсон Уильямс, Сюзанна Филдс және Уильям Денис Хант бар. Фильмнің MPAA рейтингі X болды, бірақ R рейтингі үшін қайта өңделді. Оның бастапқы ұзақтығы 78 минут, ал рейтингсіз "жинақтаушы басылымы" 90 минутқа созылған. Star Trek: Voyager телесериалының бірнеше эпизодтарында The Adventures of Captain Proton деп аталатын голодек бағдарламасы болды, онда 1930 жылдардағы Flash Gordon сериалдарынан тікелей алынған көптеген элементтер кездеседі. A Christmas Story (1983) комедиялық фильмінде Ральфи мен оның Red Ryder BB мылтығы Флэшті (Пол Хаббард ойнады) Мингтен (Колин Фокс ойнады) құтқаратын өшірілген көрініс болды. Осы көріністен ешқандай кадр сақталмаған. Джонс өзінің рөлін Ted 2 (2015) жалғасында қайта ойнады.