Кіріспе

1897 2006 американдық комикс. «Катценджаммер Кидс» комиксі – 1897 жылы Рудольф Диркс жасаған, ал кейіннен 35 жыл бойы (1914 жылдан 1949 жылға дейін) Харольд Кнерр салған американдық комикс. Ол 1897 жылдың 12 желтоқсанында Уильям Рэндольф Херсттің «Нью-Йорк журналының» жексенбілік қосымшасы – «Американ Юморист» журналында тұңғыш рет жарық көрді. Бұл комикс 1903 жылы сахналық қойылымға айналдырылды. Ол бірнеше анимациялық мультфильмдерге әсер етті және АҚШ ескерткіш пошта маркаларының «Comic Strip Classics» сериясына енген 20 комикстің бірі болды. 1912 және 1914 жылдар аралығындағы бірқатар заңдық даулардан кейін Диркс Херст ұйымын тастап, жаңа комикс бастады, оның алғашқы атауы «Ханс және Фриц», кейін «Капитан және балалар» болып өзгерді. Онда Кнерр жалғастырған «Катценджаммер Кидс» комиксіндегі кейіпкерлер бейнеленген. Комикстің екі бөлек нұсқасы 1979 жылға дейін бәсекелесіп, «Капитан және балалар» комиксі алты онжылдық тарихымен аяқталды. «Катценджаммер Кидс» комиксі 2006 жылы соңғы түпнұсқалық комиксін шығарды, бірақ King Features Syndicate арқылы қайта басылып таратылуда, осылайша ол әлі күнге дейін синдикатталған ең көне және ең ұзақ жүрген комикс атағын сақтап тұр.

Жаратылыс және алғашқы жылдары

Каценджамер балалары Вильгельм Буштің 1860 жылдардағы неміс авторлығына жататын "Макс пен Мориц" балалар әңгімесінен шабыт алды. "Каценджамер" сөзі тікелей кошкалардың айқайы деп аударылады (яғни "caterwaul"), бірақ неміс тілінде (және соңғы мағынасында ағылшын тілінде де) сәтсіз әрекеттен кейінгі өкінішті немесе мастықтан соңғы жағдайды білдіреді. Макс пен Мориц жеті бұзық ойыннан кейін әзілге айналдырылған қылықпен өлтірілсе, Каценджамер балалары мен басқа кейіпкерлер әлі де гүлденуде.

Кейіпкерлер мен оқиға

The Katzenjammer Kids (алғашқы комиксте үш бауыр, бірақ жақын арада екеуге дейін азайтылды) Ханс пен Фрицті, билікке қарсы көтерілген егіздерді, әсіресе аналары Маманың ықпалына қарсы; der Капитанды, олардың орынбасар әкесі болған теңізшіні; және der Инспекторды, ұзын сақалды мектеп қызметкерін бейнелейді. Басқа кейіпкерлердің ішінде Джон Сильвер, теңіз қарақшысының капитаны; Эрринг ағайындылары, Джон Сильвердің үш адамнан тұратын экипажы; және Король Бонго, тропикалық аралды билеген қара орман монархы болды. Алғашқы нұсқада Маманың күйеуі Папа Катценжаммер, ал оның інісі – жалтақ теңізші Хайни, ал 1902 жылы таныстырылған der Капитан – Хайнидің бастығы еді. Бірақ қысқа уақыттан кейін Папа түсіріліп, себебі жарияланбады, ал der Капитан оның орнын басты. 1940 жылдарға қарай der Капитан мен Мама де-факто жұбайлар ретінде көрсетілетін болды. Катценжаммерлер отбасы көбінесе стереотипті неміс акцентімен ағылшын тілінде сөйлейтін. Алғашқыда der Капитан мен der Инспектор мұндай акцент қолданбады, бірақ бірнеше ай ішінде олар да сол акцентті қабылдады. Бірінші және екінші дүниежүзілік соғыстар кезінде, АҚШ Германиямен соғыста болғанда, Катценжаммерлер отбасы уақытша голландтықтар ретінде бейнеленді. Комикстің басты тақырыбы Ханс пен Фрицтің der Капитанға, der Инспекторға, Мамаға немесе олардың барлығына шала-сыла жасауы болды, соның салдарынан ұлдар көбінесе жазаланды, бірақ кейде кінәны басқаларға аударды. Басқа оқиғаларда der Капитан Катценжаммерлерді қазына іздеуге немесе жүк тасымалдауға алып шықты, кейде Джон Сильвердің көмегімен немесе оған қарсы бәсекелестікке түсті. Тағы бір оқиғаларда Король Бонго Катценжаммерлерді өз патшалығына қатысты тапсырмаларды орындауға немесе миссияға жіберуге шақыратын. Екі комиксте де 1930 жылдардың ортасына қарай отбасы Бонгоның аралында – көбінесе Ски Джи деп аталатын – тұрды және олар әрқашан қол жетімді болды. Кнердің "The Katzenjammer Kids" нұсқасы 1930 жылдары бірнеше жаңа кейіпкерлерді таныстырды. 1936 жылдың басында Катценжаммерлерге Твиддл ханым, оның ақылды немере қызы Лена тұрақты түрде келді. Жыл соңында Твиддлдің бұрынғы шәкірті, "дарынды бала" Ролло Рюбарб оларға қосылды. Әрқашан мақтанға малынған Ролло Ханс пен Фрицтің алдын оқуға тырысады, бірақ оның айла-шарқы көбінесе кері нәтиже береді. "Капитан мен балалар" да жаңа кейіпкерлерді таныстырды. Гинга Дун – өте мақтанғаш, кез келген адамды алдап, тек өлеңмен сөйлейтін үнді саудагері. Капитан Бладшот – Джон Сильвердің қарақшысына тең. Кейінгі комикстердің ерекшеліктері, екі тараптың да арасында, Капитан мен балалардың арасындағы жақсы қарым-қатынасты қамтыды, олар кейде бір-біріне шала-сыла жасамай, достық бәсекелес сияқты дауласатын. Патша мен оның халқы, екі комиксте де, енді африкалық емес, полинезиялықтар болып бейнеленді.

"Катценжаммер" тобы

Katzenjammer Kids кейіпкерлері бастапқыда комикстерден тыс екі тірі экшн үнсіз фильмде пайда болды. Алғашқы фильм, 1898 жылы шыққан "The Katzenjammer Kids in School" деп аталды, оны Уильям Джордж Бицер Biograph компаниясы үшін түсірді. Екінші фильм, "Katzenjammer Kids in Love" атты фильм 1900 жылы жарық көрді. 1916 жылдың желтоқсаны мен 1918 жылдың тамызы аралығында Уильям Рэндольф Херсттің өзінің мультфильм студиясы International Film Service, Херсттің белгілі комикстерін бейімдеген, барлығы 37 Katzenjammer Kids үнсіз мультфильмдері шығарылды. Сериал кейіпкерлердің танымалдылығының шарықталу кезеңінде 1918 жылы тоқтатылды – бұл І дүниежүзілік соғыстан кейін неміс тілімен байланысты атауларға қарсы наразылықтың күшеюіне байланысты болды. Осы кезеңде комикс қысқа мерзімге "Шенаниган балалары" деп өзгертілді, ал 1920 жылы осы атаумен тағы бес мультфильм шығарылды. International Film Services компаниясынан шыққан барлық Katzenjammer Kids/Shenanigan Kids мультфильмдерін Грегори Ла Кава режиссерлік етті (және көбінесе анимациялаған да соның еңбегі болды). 1920 жылы сериал Bray Productions компаниясына беріліп, жалғастырылды. The Katzenjammer Kids сонымен қатар (басқа King Features комикс кейіпкерлерімен бірге) Хэл Сигердің "Popeye Meets the Man Who Hated Laughter" (1972) телеарналық арнайы бағдарламасында пайда болды.

Капитан мен балалар

1938 жылы «Капитан және балалар» Уильям Ханна, Боб Аллен және Фриз Фреленгтің режиссерлік етуімен Metro Goldwyn Mayer студиясының алғашқы, өздері шығарған қысқа мультфильмдер сериясы болды: «Капитан және балалар». Комикстен айырмашылығы, комиксте Ханс пен Фрицтің қызықты, көңілді қимылдары басты орын алса, MGM мультфильмдері көбінесе капитанға бағытталды. Серия жалпы алғанда сәтті болмады, бір жылдан соң және барлығы 15 мультфильмнен кейін тоқтатылды. Осы жобадан кейін Фреленг бұрын анимация режиссері болған Warner Bros студиясына қайта оралды. Капитанның дауысын Билли Блетчер, ананың дауысын Марта Вентворт, ал Джон Сильвердің дауысын Мел Бланк жазды. «Капитан және балалар» комиксінің анимациялық нұсқасы 1971 жылы Filmation’s Archie’s TV Funnies бағдарламасының қосымша бөлімі ретінде, ал 1978 жылдан 1979 жылға дейін Fabulous Funnies сериалында теледидар үшін де көрсетілді.

Мәдени мұра

2009 жылдың шілдесінде Германияның Хайде қаласында (Диркс туған жері) бір көшеге суретші-карикатурашының аты қойылды.

"Катценжаммер" тобы

Mad Magazine #20 журналында Уилл Эльдер мен Харви Курцман жасаған "The KatchandhammerKids" пародиасы жарияланды. Katzenjammer Kids Скандинавия елдерінде – Дания мен Норвегияда (онда олар Knoll og Tott деп аталады) әлі де өте танымал; екі елде де 1911 жылдан бері жыл сайынғы комикс кітабы әр Рождествода жарық көреді (1913 және 1944 жылдар ғана ерекшелік деп есептеледі). Көбінесе осы жыл сайынғы комикс кітаптарында Харольд Кнеррдің комикс нұсқасы қолданылады. Швецияда Katzenjammer Kids комикс кітабы 1928 жылдан 1977 жылға дейін дәстүрлі болды. Гамбиді жасаған Арт Клоки, Katzenjammer Kids Гамбидің қарсыластары The Blockheads-тің тууына шабыттандырғанын айтты. Playboy журналы 1970-ші жылдардың соңы мен 1980-ші жылдардың басында "Playboy Funnies" беттерінде ересектерге арналған әңгімелермен The Katzenjammer Kids пародиасын – The Krautzenbummer Kids-ті жиі жариялаған. Француздық қараңғы кабаре тобы Katzenjammer Kabarett және норвегиялық симфониялық поп/свинг тобы Katzenjammer комикстің құрметіне осылай аталған. "Энди Гриффит Шоуының" үшінші маусымындағы "Энди және жаңа мэр" атты эпизодта полиция офицері Барни Файф Katzenjammer Kids туралы айтады. Ол сондай-ақ 1-ші маусымдағы "Инспектор" және 3-ші маусымдағы "Эндидің бай қызы" эпизодтарында да еске алынады. "Бес даңқты жауынкерлер" фильмінде лейтенант Арчи Хикокс генерал Эд Фенехпен сұхбаттасады. Генерал Фенехтің баяндамасын оқығаннан кейін: "Бұл жерде сіз неміс тілінде еркін сөйлейсіз деп жазылған", - дейді. Сонда лейтенант Хикокс: "Мен Katzenjammer Kid сияқты сөйлеймін", - деп жауап береді. "Пото және Кабенго" деректі фильмінде баяндаушы Жан-Пьер Горин Katzenjammer Kids туралы айтады. "The Marvelous Mrs. Maisel" сериалының 5-ші маусымында Джоэл Мейсел Сузи Мейерсонға "Katzenjammer Kid" сияқты киінгеніне қарамастан, ол әдемі емес екенін айтады.

Капитан мен балалар

"Капитан мен балалар" 1987 жылдан бері Норвегияда жыл сайынғы комикс ретінде жарық көріп келеді. 2001 жылы қайта басуға материал қалмағанда, Даниялық комикс агенттігі PIB редакторы Пер Сандерхаге келісім шарт жасасты, онда "Ферд'нand" суретшісі Хенрик Рехр ескі журнал тілімдеріне сүйене отырып, жылдық комикс үшін 32 бетті қайта салған. Бұл тәртіп бүгінгі күнге дейін сақталып келеді.