Кіріспе

Құс түрлері

Шри-Ланка ақкөздісі (Zosterops ceylonensis) – Шри-Ланкаға эндемик ақкөзділер тұқымдасына жататын кішкентай сайрақ. Ол негізінен таулы аймақтардағы орман, бақшалар және плантацияларда қоныстанады.

Таксономия

Зерттеу көрсетті, бұл Шри-Ланканың басқа түрі – Үндістанның ақ көзі (Zosterops palpebrosus) –мен туыс емес, және ол Жердегі барлық ақ көздердің пайда болуына бастау берген түпкілікті түр болуы мүмкін екенін ұсынды. Бұл ақ көздердің шығу тегі туралы қосымша сұрақтар тудырады.

Сипаттама

Бұл құс Үнді ақкөзінен сәл ірілеу (шамамен 11 см ұзындығы), және 4000 футтан жоғары биіктікте оның орнын басады. Денесінің жоғарғы бөлігі мен мойнының қабырғалары қою зәйтүн жасыл түсті. Құйрық аймағы ашық жасыл, ал басы мен маңдайы қараңғырақ көрінеді. Қанаттары мен құйрығы қоңыр, арқа жағы жасыл шеттерімен. Көздің айналасындағы кішкентай ақ қауырсындар сақинасы бар. Көздің үстінде қара жолақ және көздің астында қара сызық бар. Төсі, мойны және жоғарғы кеудесі жасыл сары, сондай-ақ сандары мен құрсағы да солай. Құрсақ аймағы сұрғылт ақ. Қара мүңкісінің төменгі жақ сүйегіне дейін сландық негізі бар. Аяқтары қара. Көздің қабыршағы сарыдан қызғылт қоңырға дейін. Бұл түрді кең таралған Үнді ақкөзінен, Zosterops palpebrosus, оның ірілігімен, күңгірт жасыл арқасымен және кеудесіндегі кеңірек сары бөлігімен ажыратуға болады. Көзі мен мүңкісі арасында қара дақ бар. Ол әлеуметтік, ірі топтарды құрайды, көбею маусымы жақындағанда ғана таралады. Ағашқа ұя салып, 3 дақты жасыл көк жұмыртқа салады. Көбінесе жәндіктермен қоректенсе де, Шри-Ланка ақкөзі түрлі нектарлар мен жемістерді де жейді. Ағылшын және ғылыми атаулары көздің айналасындағы ақ қауырсындар сақинасына сілтеме жасайды, ал "Zosterops" грек тілінде "көздік белдеу" дегенді білдіреді.

Мәдениетте

Шри-Ланкада бұл құс сингал тілінде Ланка Ситасия деп аталады. Бұл құс 1983 жылы алғашқы рет басылған 35 центтік шри-ланкалық почта маркасында көрсетілген.