Кіріспе
1798-1817 жылдар аралығында Америка Құрама Штаттарының аумағындағы Миссисипи территориясы – АҚШ-тың ұйымдастырылған, біріктірілген аумағы. Ол 1798 жылдың 7 сәуірінде президент Джон Адамс қол қойған заңмен құрылған. 1817 жылдың 10 желтоқсанында таратылды, оның батыс жартысы Миссисипи штаты ретінде Одаққа қабылданды. Шығыс жартысы Алабама территориясы деп қайта аталды; ол 1819 жылдың 14 желтоқсанында Алабама штаты ретінде Одаққа қабылданды. Чаттахучи өзені территорияның шекарасын белгілеуде маңызды рөл атқарды. 1800-жылдардың басында елді мекендер пайда болуынан халық саны артып, мақта маңызды қолтұздық дақыл ретінде өндірілді.
The Territory of Mississippi was an organized incorporated territory of the United States that was created under an organic act signed into law by President John Adams on April 7, 1798. It was dissolved on December 10, 1817, when the western half of the territory was admitted to the Union as the State of Mississippi. The eastern half was redesignated as the Alabama Territory; it was admitted to the Union as the State of Alabama on December 14, 1819. The Chattahoochee River played a significant role in the definition of the territory's borders. The population increased in the early 1800s from settlement, with cotton being an important cash crop.
Тарих
АҚШ пен Испания Миссисипи өзенінің шығысындағы осы жерлерге таласқан, бірақ Испания 1795 жылы екі елдің өкілдері қол қойған Мадрид шарты арқылы өз талабынан бас тартты. Миссисипи территориясы 1798 жылы осы жерлерден ұйымдастырылды, аумағы 31° солтүстік ендігінен 32°28' солтүстікке дейін, яғни қазіргі Алабама және Миссисипи штаттарының оңтүстік жартысына жуық жерді қамтыды. Джорджия штаты қазіргі Алабама және Миссисипи штаттарының аумағының көп бөлігіне (31° солтүстік ендігінен 35° солтүстік ендігіне дейін) құқығын сақтап келді, бірақ 1802 жылы Язу жерлеріне қатысты жанжалдан кейін одан бас тартты. 1804 жылы Конгресс Миссисипи территориясының шекарасын кеңейтіп, Джорджиядан алынған барлық жерлерді қосты. 1808 жылдан бастап Миссисипи территориясының заң шығару органы ресми отырыстарын Наччес округіндегі Чарльз ДеФрансқа тиесілі үйлердің бірінде өткізді. ДеФранс үйі, сондай-ақ Ассамблея залы деп белгілі, Миссисипи штатының Вашингтон қаласында, Наччес қаласынан шамамен 10 шақырым қашықтықта орналасқан. 1812 жылы АҚШ Пердидо және Перл өзендері арасындағы Батыс Флориданың Мобил округін аннексиялады. АҚШ бұл аймақтың 1803 жылғы Луизиананы сатып алу келісіміне енгенін мәлімдеді. Бірақ Испания бұған қарсы шығып, аймаққа өз құқығын сақтап қалды. Келесі жылы құпия федералды заң қабылданды, ол президентке қажет деп танылған жағдайда әскери күш ("және теңіз күшін") пайдалану арқылы осы аймақты толық иеленуге рұқсат берді. Сәйкесінше, генерал Джеймс Уилкинсон әскери жасақпен осы округті басып алды, ал испан колониялық әкімшілігі қарсылық көрсетпеді. Бұл аннексия Миссисипи территориясын Мексика шығанағына дейін оңтүстікке қарай кеңейтті, солтүстік шекарасы Теннесси штатының шекарасы болды, бұл қазіргі Алабама және Миссисипи штаттарының барлық аумағын қамтыды. 1817 жылдың 1 және 3 наурызында қабылданған федералды заңдар Миссисипи территориясын батыстағы Миссисипи штатына және шығыстағы Алабама территориясына бөлу жоспарын ұсынды (Томбигби өзеніндегі Сент-Стефенс Алабама территориялық үкіметінің уақытша орны ретінде). 1817 жылдың 10 желтоқсанында бөліну аяқталды, батыс бөлігі 20-шы штат ретінде Миссисипи ретінде Одаққа қабылданды.
Мақта
1800 жылдан кейін Оңтүстікте мақта экономикасының дамуы Миссисипи территориясындағы жергілікті үндістердің ақтармен және құлдармен арақатынасын өзгертіп жіберді. Үндістер жерлерін ақтарға өткерген сайын, олар ақтар мен қаралардан көбірек оқшауланды. Бұрынғы үнді жерлерін көптеп сату және Миссисипи территориясына ақтардың (құлдармен бірге) қоныс аударуы дамып келе жатқан мақта өндірісінің басымдығын қамтамасыз етті.
Үкімет
Президент Джон Адамс Винтроп Сарджентті Миссисипи территориясының бірінші губернаторы етіп тағайындады, ол 1798 жылдың мамыр айынан 1801 жылдың мамырына дейін қызмет етті. Уильям К. К. Клейборн (1775–1817), заңгер және Теннессидің бұрынғы Демократиялық-Республикалық конгрессмені (1797–1801), 1801 жылдан 1803 жылға дейін Миссисипи территориясындағы үндістер ісі жөніндегі губернатор және басқарушы болды. Ол шоктау және чикасо тайпаларынан жер алуға ниет білдіргенмен, көбінесе үндістерге мейірімділікпен және келісімге ұмтылыспен қарады. Ол туындаған дауларды реттеу және үндістердің тұрмысын жақсарту үшін ұзақ және шыдамдылықпен жұмыс істеді. Ол заң мен тәртіпті орнатуға да белсенді түрде көмектесті, мысалы, Сэмюэл Мейсон (1750–1803) бастаған қарақшылар тобын жою үшін екі мың долларлық сыйақы ұсынды. Оның ұстанымы ұлттық көзқарасқа сәйкес келетін, бірақ ол сайлаушыларын да естен шығармады. Клейборн Республикалық партияның идеологиясын қолдады және осы партияның федералистерді жеңуіне септігін тигізді. 1802 жылғы көктемде шешек эпидемиясы басталганда, Клейборннің қабылдаған шаралары аумақта алғашқы рет жаппай вакцинация жүргізілуіне және Начез қаласын аурудан сақтап қалуға мүмкіндік берді. Джордж Мэтьюс, Грузияның бұрынғы губернаторы, губернаторлыққа тағайындалды, бірақ ол қызметке кіріспес бұрын тағайындалуынан бас тартты. Үшінші губернатор Роберт Уильямс болды, ол 1805 жылдың мамыр айынан 1809 жылдың наурызына дейін қызмет етті. Дэвид Холмс Миссисипи территориясының соңғы губернаторы болды, ол 1809–17 жылдары қызмет етті. Холмс кеңею, жер саясаты, үндістер, 1812 жылғы соғыс және 1817 жылғы конституциялық конвенция (ол оның президенті болып сайланды) сияқты түрлі мәселелерді шешуде сәтті болды. Батыс Флорида мәселелеріне көбінесе ден қойған ол 1810 жылы осы аумақтың бір бөлігін бейбіт түрде басып алуға әкелген келіссөздерде маңызды рөл атқарды. Маккейн (1967) Холмстің табысы ерекше қабілеттеріне емес, мейірімділігіне, жомарттығына, өзгелерді әсер ету қабілетіне, батылдығына, адалдығына, дипломатиялық шеберлігіне және зиялы деңгейіне байланысты екенін атап өтеді. Миссисипи территориясының шығыс жартысы Томбигби округі деп, кейін Вашингтон округі деп аталды. Аймақтық үкімет назардан тыс қалғандықтан, тұрғындары жауынгерлік көршілерге, қақтығысқа бейім үндістерге және бәсекелес жер талаптары мен заңды орнатудың шекаралық проблемаларына тап болды. Бұл қиындықтарға шешімдер баяу келді және 1819 жылы территория АҚШ-тың Алабама штаты ретінде мемлекеттік мәртебе алғанда толыққанды шешілмеді.
Заң
Ағылшын ортақ құқығы Миссисипи территориясындағы сот жүйесінің дамуына басымдық берді. Азаматтар территорияның губернаторы Уинтроп Саргент енгізген заңдарды репрессивті және конституцияға қайшы деп есептеді. «Саргент кодексі», танымал болмаса да, аумақтағы алғашқы сот жүйесін құрды және кейінгі түзетулер үшін үлгі ретінде қызмет етті. XVIII ғасырдың соңында аймаққа білікті судьялардың үлкен қажеттігі болды, сол кезде жаңа территорияны басқару үшін заң жазуға губернатор мен үш судья тағайындалған. 1798 жылы Саргент Мемлекеттік хатшы Тимоти Пикерингке бұл оның «үлкен алаңдаушылығының» көзі екенін жазды; ол жаңа судья Уильям МакГайрдың келуін асыға күтті, бірақ 1799 жылдың күзінде аумаққа келмеген МакГайр бірнеше аптадан кейін Вирджиниядағы үйіне қайтып келді. Қалған екі судья – судья Тилтон, ол ешқашан заңгерлікпен айналыспаған және мүмкін бір жыл ғана заң оқыған (кейін губернатормен келіспеушілікке байланысты кетіп, кейінірек қысқа мерзімге оралды) және судья Бруин, саудагер, оны Саргент «абыройлы және ақылды адам [бірақ] күмәнсіз жетілмеген» деді. «Заң біліміндегі тәжірибесіздігінен басқа, [ол] көбінесе мас немесе болмайтын, немесе екеуі де болды» (және импичменттен сақтану үшін отставкаға кетуге мәжбүр болды), – делінген 1954 жылы Уильям Баскервилл Гамильтонның Томас Родни туралы зерттеуін қараған рецензенттің пікірінде. Федералды судья Родни 1803 жылы аумаққа келді және ол 1811 жылы қайтыс болғанға дейін оны ұйымдастыруға көмектесті. 1802 жылғы сот актісі сот жүйесін едәуір жеңілдетті. 1805, 1809 және 1814 жылдары бірнеше сотты қайта ұйымдастыру актілері қабылданды, бірақ Саргенттің округтік сот жүйесінің өңделген түрі және судьялардың үлкен билігі сақталды. Алғашқы аумақтық сот мүшелерінің біліктілігі күмәнді болғанымен, кейінгі соттардағы судьялардың сапасы тұрақты түрде жақсарды.
1812 жылғы соғыс
Миссисипи территориясының халқы 1812 жылы Ұлыбританиямен соғысқа қатысуды қолдады. 1810 жылға қарай, сол кездегі Оңтүстік-Батыс деп аталған аймақта экономикалық қысым саясатына сенім азайды, ал шексіз саудаға деген құштарлық пен ұлттық абыройды қалпына келтіруге ұмтылыс күшейді, бұл испан Флоридасына деген ниетпен ұштасты. Дегенмен, жер дауы, үндістер, инфрақұрылымды жақсарту және штат мәртебесі мәселелері соғыс жақындағаннан гөрі жергілікті назарды аударуды жалғастырды. Көптеген адамдар соғыс мәселесі мен жергілікті мүдделердің арасында қайшылықты көрмеді, тіпті кейбіреулері соғысты белгілі бір жергілікті мәселелерді шешудің жолы деп есептеді. Жанар жүгері шайқасында ақ экспедицияға сәтті шабуыл жасағаннан кейін, Криктердің жауынгерлік фракциясы – Қызыл таяқтар, Миссисипи территориясының (қазіргі Алабама) шығыс бөлігіндегі Форт-Мимс бекінісіне шабуыл жасап, оны қиратуға бекінді. Нашар барлау, гарнизонның көп бөлігі тамақтанып жатқанда ортатүске шабуыл, үндістердің пушка тесіктерін басып алуы және басты қақпаларды жаба алмауы – 1813 жылғы 30 тамыздағы жеңіліске себеп болған факторлардың ішінде болды. Форт-Мимстегі шабуыл кезінде болған 275-300 ақ және аралас нәсілді адамның 20-40-ы қашып кетті, демек, шайқаста 235-260 ақ және достық үндістер қаза тапты. Криктердің жоғалғандары кем дегенде 100 адамды құрады. Осы қырғынның қысқа және ұзақ мерзімді салдары болды. Бұл үлкен үнді соғысын тудырды, нәтижесінде аймақта американдық әскери күштер күрт артты, бұл, мүмкін, 1814 жылы британдықтардың қорғалмаған Gulf аймағын басып алуына жол бермеді. Көбірек маңыздысы, американдықтар мен оңтүстік үндістері арасындағы қарым-қатынас күрт өзгерді. Миссисипи территориясының қоныс аударушыларымен бейбіт және тығыз байланыста болған Криктер өз жерлерінің жартысынан астамын жоғалтып, жиырма жыл ішінде Миссисипи өзенінен батысқа көшуге мәжбүр болды. Миссисипи милициясының қолбасшысы, бригада генералы Фердинанд Л. Клейборн қырғынға кінәлі емес, бірақ майор Дэниел Бизли өте бейхабарлық жасады. 1814 жылғы 27 наурыздағы Horseshoe Bend шайқасында генерал Эндрю Джексон басқаратын американдық әскерлер мен үнді одақтастары Қызыл таяқтарды жеңіп, көптеген жауынгерлерді өлтірді, ал қалғандары Флоридаға қашып, Семинол тайпасына қосылды.