Кіріспе

Америка Құрама Штаттарының теңіз жаяу әскерлерінің генералы Холланд Мактайр "Қаһарлы Ұлы" Смит, ККБ (20 сәуір, 1882 - 12 қаңтар, 1967) – Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Америка Құрама Штаттарының теңіз жаяу әскерлерінің генералы. Оны кейде қазіргі АҚШ амфибиялық соғысының "әкесі" деп атайды. Оның "Қаһарлы Ұлы" лақап атын 1916 жылы Доминикан Республикасындағы әскерлері берген. Екінші дүниежүзілік соғысқа дейін генерал Смит армия, флот және теңіз жаяу әскерлері үшін кең ауқымды амфибиялық жаттығулар өткізді, бұл Атлант және Тынық мұхиттарындағы АҚШ-тың сәтті десанттарының маңызды факторы болды. Одан кейін ол АҚШ әскері мен Канада әскерлерін Киска және Аттуға десанттауға дайындауға көмектесті, содан кейін Гилберт аралдарына, Маршалл аралдарына, Сайпан аралына және Мариан аралдарындағы Тинианға шабуыл жасаған V амфибиялық корпусты басқарды. Мариан операциясы кезінде V амфибиялық корпустан өзге, ол барлық экспедициялық әскерлерге, Гуамды қайта басып алғандарға да басшылық етті. Содан кейін ол Тынық мұхит флотының теңіз жаяу әскерлерінің бірінші бас қолбасшысы болды және Иво Джимадағы 56-шы жедел әскер тобын (экспедициялық әскерлер) басқарды, оған сол шайқастағы барлық шабуыл жасаушы күштер кірді.

Ерте өмір

Холланд Смит 1882 жылғы 20 сәуірде Алабама штатының Хатчечубби қаласында Джон В. Смит пен оның әйелі Корнелия Кэролайн Мактайр отбасында дүниеге келді. Екеуі де голланд тегінен шыққан. 1901 жылы Оберн университетін (сол кезде Алабама политехникалық институты деп аталған) ғылым бакалавры дәрежесімен бітірді. Ол әскери мансапты көздеп, Алабама Ұлттық гвардиясындағы атқыштар ротасының аға сержанты болды. Бірақ 1903 жылы Алабама университетінен заң бакалавры дәрежесін алып, Монтгомери қаласында бір жыл заңгер болып жұмыс істеді. Содан кейін армияға кіруге тырысты, бірақ бос орын болмағандықтан 1905 жылғы 20 наурызда теңіз жаяу әскерінің екінші лейтенанты болып тағайындалды. (Кейіннен Алабама политехникалық институты оған құрметті заң докторы дәрежесін берді.) 1906 жылғы сәуірде Мэриленд штатының Аннаполис қаласындағы Оқу мектебін бітіргеннен кейін Смит Филиппинге аттанды, онда 1908 жылдың қыркүйегіне дейін 1-ші теңіз жаяу әскері бригадасында экспедициялық міндеттерді орындады. Келесі айда ол АҚШ-қа оралды және 1909 жылдың желтоқсанына дейін Аннаполис қаласындағы теңіз жаяу әскері казармасында болды, содан кейін Панамаға экспедициялық міндеттерге жіберілді. 1910 жылғы сәуірде Панамадан оралғаннан кейін Аннаполисте, Пьюгет-Саундта (Вашингтон), Сан-Диегода (Калифорния) және Сиэтлдегі (Вашингтон) жұмылдыру станциясында қызмет етті. 1912 жылғы қыркүйекте Филиппиндегі 1-ші теңіз жаяу әскері бригадасына қайта қосылу үшін кемеге отырды. 1914 жылғы сәуірге дейін 1-ші бригадада болды, содан кейін «Галвестон» кемесіндегі теңіз жаяу әскері жасағының командирі болып тағайындалды. Ол 1915 жылдың шілдесіне дейін Азия суларында қызмет етті. Келесі айда АҚШ-қа оралып, Луизиана штатының Нью-Орлеан қаласындағы теңіз базасында қызметке кірді. Сол жерден 1916 жылғы маусымда 4-ші теңіз жаяу әскері полкіне мүше ретінде Доминикан Республикасына жіберілді. Осы бөлімнің жергілікті көтерілісшілерге қарсы операциялары барысында Сантьягоға қарай жасалған жорықта және Ла-Пена мен 29-шы километрдегі шайқастарда қатысты. 1917 жылғы 30 мамырда АҚШ-қа оралғаннан кейін екі аптадан соң Францияға және Бірінші дүниежүзілік соғысқа 8-ші пулемет ротасының 5-ші теңіз жаяу әскерінің командирі ретінде аттанды.

Бірінші дүниежүзілік соғыс

Смиттің 8-ші пулемет ротасы француздық Альпін аңшыларына соғыс тактикасын тәжірибелі француз әскерлерінен үйрену үшін тағайындалды. Осыдан кейін 8-ші рота американдық кемелерден жүк түсіруге арналған лагерьге жіберілді, онда Смит лагерь командирінің орынбасары болды. Смит 5-ші теңіз жаяу әскерінен бөлініп, Лангрестегі Армия Бас штабы колледжіне жіберілді, оны 1918 жылдың ақпан айында бітірді. Ол бұл курс аяқтаған алты теңізшінің біріншісі болды. Содан кейін ол 4-ші теңіз жаяу әскері бригадасының адъютанты болып тағайындалды, бұл АҚШ армиясының 2-ші жаяу әскер дивизиясының құрамында Верденнің оңтүстік-шығысында салыстырмалы түрде тыныш аймақта қызмет етті. Белло Вуд және оның төңірегіндегі шайқастар кезінде ол бригада ішіндегі байланысты қамтамасыз ететін бригада байланыс офицері ретінде "маңызды, бірақ көзге түспейтін" рөл атқарды. 1918 жылдың шілдесінде I корпусқа, Бірінші армияға ауыстырылып, Айне-Марн, Уаз-Эн шабуылдары, Сен-Мишель және Мёз-Аргонн шабуылдары кезінде байланыс жөніндегі көмекші офицер болып қызмет етті. 1918 жылдың 25 қарашасында Смит майор шеніне уақытша көтерілді. Соғыс тоқтатылғаннан кейін ол Бельгия мен Люксембург арқылы Рейнге жасалған жорықта үшінші армияның көмекші операциялық офицері ретінде қатысты; Германияны оккупациялау кезінде ол АҚШ армиясының Бас штабында қызмет етті. Белло Вудтағы қызметі үшін Смит француз үкіметінен құрмалымен бірге Соғыс кресімен марапатталды. Ол сондай-ақ американдық экспедициялық күштердің бас қолбасшысы генерал Джон Дж. Першингтен "Еңбегі үшін" марапатын алды, ол үшін кейіннен (1932 жылы) "Күміс Жүрек" орденімен марапатталды, ол осындай еңбек сіңіргендері үшін берілген алғашқы ордендердің бірі болды.

Бірінші дүниежүзілік соғыстан кейінгі кезең

Смит 1919 жылдың сәуірінде АҚШ-қа оралды. Оның келесі төрт жылы Норфолк қаласында, Вирджиния штатындағы қызметімен, Ньюпорт, Род-Айлендтегі Әскери-теңіз соғыс колледжіндегі оқуымен және Вашингтон қаласындағы Әскери-теңіз операциялары бюросының Соғыс жоспарлау бөліміндегі қызметімен өтті. Ол бірлескен Армия-Теңіз күштері жоспарлау комитетінде қызмет еткен алғашқы теңіз офицері болды. 1923 жылдың мамырында Вашингтондағы қызметін тастап, сол жылдың қыркүйегіне дейін «Вайоминг» және «Арканзас» линкорларында АҚШ Скаутингтік флотының флоттық офицері болып қызмет етті. 1924 жылдың ақпанында Теңіз корпусы штабында және Батыс Индияда Армия-Теңіз күштерінің бірлескен маневрлеріне қатысқаннан кейін, Смит Гаитидегі экспедициялық міндеттерді орындаған Теңіз бригадасына қосылды, онда ол бөлімнің штаб бастығы және операциялар мен оқу жөніндегі офицер болып қызмет етті. 1925 жылдың тамызында Вирджиния штатының Квантико қаласындағы 1-ші Теңіз жаяу әскері бригадасының штаб бастығы болып қайта оралды. 1926 жылдың қыркүйегінен 1927 жылдың маусымына дейін Квантикодағы Теңіз корпусы мектебінде оқыды, содан кейін 1927 жылдың шілдесінен 1931 жылдың наурызына дейін Филадельфия теңіз портындағы Теңіз корпусы казармасының пост-квартирмейстері болды. 1931 жылдың сәуірінде Смит тағы бір теңіз қызметіне кірісті, бұл жолы «Калифорния» кемесінде командирдің көмекшісі және АҚШ Флотының шайқас күштерінің флоттық теңіз офицері болып. 1933 жылдың маусымынан 1935 жылдың қаңтарына дейін Вашингтон теңіз портындағы Теңіз жаяу әскері казармасына басшылық етті, содан кейін Сан-Францискода, Калифорнияда Тынық мұхиты департаменті штабының бастығы болып екі жыл қызмет етті. 1937 жылдың наурызында Теңіз корпусы штаб-пәтеріне жіберілді, онда ол Операциялар және оқу бөлімінің директоры болып екі жыл қызмет етті. Смит 1939 жылдың сәуірінен қыркүйегіне дейін генерал-майор Томас Холкомбтың көмекшісі болып Теңіз корпусының бас қолбасшысының міндетін атқарды, осы кезеңде ол бригадир-генерал шеніне көтерілді.

Екінші дүниежүзілік соғыс

Содан кейін генерал Смит Куантикодағы 1-ші теңіз жаяу әскері бригадасының басқаруын қабылдады және 1940 жылдың қазан айында бұл бөлімді Кубадағы Гуантанамо шығанағына, кеңейтілген десанттық жаттығуларға алып барды. 1941 жылдың ақпан айында бригада АҚШ-тың 1-ші теңіз дивизиясы болып қайта аталғанда, ол осы ұйымның алғашқы қолбасшысы болды. 1941 жылдың сәуір айында дивизиямен бірге Куантикоға оралды, ал сол жылдың маусым айында Атлантика флотының амфибиялық күштерінің басқаруын жүктеу үшін одан бөлінді. Оның басшылығымен 1-ші теңіз дивизиясы және 1-ші және 9-шы армия дивизиялары десанттық соғыс саласында алғашқы жаттығуларын өтті. Смит 1941 жылдың қазан айында генерал-майор шеніне көтерілді.

Зейнеткерлік

Смит 1946 жылғы 15 мамырда Теңіз жауынгерлер корпусынан зейнеткерлікке шыққанда, ұрыста ерекше көзге көргендігі үшін зейнеткерлер тізімінде генерал шеніне көтерілді. 64 жастағы ол Калифорния штатының Ла-Холла қаласына қоныстанды және хоббиі – бағбандалықпен айналысты. Смиттің әйелі, бұрынғы Ада Б. Уилкинсон 1962 жылы қайтыс болды. Ұзақ аурудан кейін Смит 1967 жылғы 12 қаңтарда Калифорния штатының Сан-Диего қаласындағы АҚШ Әскери-теңіз ауруханасында 84 жасында дүние салды. 14 қаңтарда Теңіз жауынгерлер корпусының жалдама әскерлер мектебінің шіркеуінде қоштасу рәсімі өтті. Зейнеткер генерал Сан-Диего порты мен Солтүстік аралға көрінетін Форт-Роузкранс Ұлттық зиратына толық әскери салтанатпен жерленді. Смиттің артында ұлы, контр-адмирал Джон В. Смит қалды.