Кіріспе

Педро Аугусто дель Валле (28 тамыз 1893 – 28 сәуір 1978) – АҚШ Теңіз корпусының офицері, генерал-лейтенант шеніне жеткен алғашқы испаниялық-американдық. Оның әскери қызметі Бірінші дүниежүзілік соғыста, 1920-ші жылдардағы Банана соғыстары кезінде Гаити және Никарагуада, сондай-ақ Екінші дүниежүзілік соғыста, Гуадалканал шайқасында және Окинава шайқасында (1-ші Теңіз дивизиясының қолбасшысы) өтті.

Алғашқы жылдар

Дель Валле 1893 жылғы 28 тамызда Пуэрто-Риконың Сан-Хуан қаласында, арал әлі испан отаршылдығының билігінде болған кезде дүниеге келді. Оның әкесі доктор Педро дель Валле болды, ол испан-американ соғысы кезінде испан колониялық үкіметінің бас инспекторы қызметін атқарды. 1900 жылы, соғыс аяқталғаннан кейін екі жыл өткен соң, дель Валле отбасы Мэриленд штатына көшіп келді. Оның інісі, хирург доктор Франсиско дель Валле Пуэрто-Рикода қалды және 1907 жылдан 1910 жылға дейін Сан-Хуан қаласының мэрі болып қызмет етті. 1917 жылғы Джонс-Шафрот заңының нәтижесінде дель Валле отбасы АҚШ азаматы болды, бұл заң аралда туған барлық пуэрторикалықтарға шектеулі құқықтармен АҚШ азаматтығын берді. Ол Мэриленд штатында бастауыш және орта білім алды. 1911 жылғы 17 маусымда орта мектепті бітіргеннен кейін, дель Валле 1909 жылдан 1913 жылға дейін Пуэрто-Риконың АҚШ тағайындаған губернаторы болған Джордж Рэдклифф Колтонның шақыруымен АҚШ Әскери-теңіз академиясына (Аннаполис, Мэриленд штаты) қабылданды. Ол 1915 жылдың маусым айында академияны бітіріп, 1915 жылғы 5 маусымда Теңіз жаяу әскерінің екінші лейтенанты болып тағайындалды.

Әскери мансап

Мектепті бітіргеннен кейін дель Валле 1916 жылы Доминикан Республикасындағы Санто-Домингодағы экспедициялық міндеттерге қатысты. Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде ол Солтүстік Атлант мұхитындағы «Техас» кемесіндегі теңізшілер отрядын басқарды. 1919 жылы ол Германияның Ашық теңіз флотының тапсырылуына қатысты. Ол антисемиттік пропагандист Джеймс Трудың жақын досы болды және Джордж Детеррадждың «Ақ камелияның рыцарлары» мен Уильям Дадли Пеллидің «Күміс көйлектер» ұйымдарының «қауіпті» әдебиеттерін таратты. 1939 жылы оған Вашингтондағы Армия соғыс колледжіне баруға бұйрық берілді, ал бітіргеннен кейін USMC жоспарлау және саясат бөлімінің атқарушы офицері болып тағайындалды.

Екінші дүниежүзілік соғыс

1941 жылдың наурыз айында дель Валле 11-ші теңіз жаяу әскер полкінің (артиллерия) командирі болды. Екінші дүниежүзілік соғыс басталғаннан кейін, дель Валле полкін басқарды және Гуадалканал шайқасына қатысып, 1-ші теңізшілер дивизиясына артиллериялық қолдау көрсетті. Тенару шайқасында дель Валленің артиллерия бөлімдерінің атыс күші көптеген жапондық шабуылшыларды теңізшілердің орналасқан жеріне жетпей тұрып-ақ жойды. Шабуылдаушылар дерлік соңғы адамға дейін қаза болды. Генерал-майор Александр Вандегрифт дель Валленің басшылық қабілетіне риза болып, оны жоғарылатуды ұсынды және 1942 жылдың 1 қазанында дель Валле бригадир генерал атанды. Вандегрифт дель Валлені 11-ші теңізшілер полкінің басшысы қызметінде қалдырды, бұл полк тарихында генералдың командир болған жалғыз жағдай. 1944 жылдың 1 сәуірінде дель Валле Гуам шайқасына қатысқан III теңізшілердің амфибиялық корпусының Үшінші корпусының артиллериясының бас қолбасшысы болды. Ол екінші «Ерлік ордені» орнына алтын жұлдызбен марапатталды. Оның басқаруындағы әскерлер ауыр артиллериямен өте жақсы жұмыс істеді, сондықтан ешкімді жеке мақтауға болмады. Оның орнына, дель Валле әрбір әскерге мақтау қағазын берді, ол олардың қызметтік кітапшаларында сақталды. 1944 жылдың қазан айының соңында ол 1-ші теңізшілер дивизиясының генерал-майоры Уильям Х. Рупертустың орнын басып, жаңа қызмет орнында полковник Льюис Бурвелл «Чести» Пуллермен жеке кездесті. Сол кезде 1-ші теңізшілер дивизиясы Окинаваға шабуылға дайындалып, Павуву аралында жаттығулар жасап жатты. Одан кейін ол дивизияны бүкіл шайқас барысында жетекшілік етті. Дель Валле Окинава шайқасы мен одан кейінгі басып алу және қайта ұйымдастыру кезіндегі басшылығы үшін «Құрметті қызмет медалімен» марапатталды. Дель Валле 1941 жылдан бері айтқан «көптеген таңғажайып және патриоттық емес сөздері» Федералдық тергеу бюросы, Әскери-теңіз барлау басқармасы және Соғыс басқармасының әскери барлау бөлімі тарапынан үш жеке тергеуге әкелді. Теңіз жаяу әскерлері корпусының генералы Клифтон Б. Кейтстің көмекшісі полковник Хаусвиц, дель Валле бұрын «әскери ортада өте маңызды тұлға» болғанын, бірақ қазір «антисемиттік мәлімдемелерінің нәтижесінде теңіз жаяу әскерлері үшін ұятқа қалдырған» деді. 1898 жылдан 1942 жылға дейін аралдың губернаторлары АҚШ президенті тағайындаған лауазымды тұлғалар болды. Жергілікті Пуэрто-Рико саясаткерлері, мысалы Луис Муньос Марин, дель Валлеге қарсы Jesús T. Piñero тағайындалуын қолдады; дель Валле соңында президент Трумэннен оның кандидатурасын қарастырылып жатқан тізімнен шығаруды сұрады. Осылайша, 1946 жылы Пиньеро Пуэрто-Риконың алғашқы азаматтық және туған жергілікті губернаторы болды. Конгресс 1947 жылы пуэрто-рикандықтарға өз губернаторын сайлауға рұқсат бермейтін заңды қабылдамағанда, дель Валле губернаторлыққа тағайындалған болар еді.

Кейінгі жылдар

Теңіз жауынгерлер корпусынан зейнеткерлікке шыққаннан кейін, дель Валле компанияның Каирдегі кеңсесінде ITT өкілі болып жұмыс істеді. Біраз уақыттан соң ол Буэнос-Айрестегі бүкіл Оңтүстік Америка үшін ITT президенті болып тағайындалды және 1951 жылға дейін осы лауазымда қалды. Америка Құрама Штаттары коммунистік қауіпке тап болып отыр деген сенімде болған дель Валле, Орталық барлау агенттігі мен Қорғаныс министрлігін халықтық жасақ құруға көндіруге тырысты. Ол сондай-ақ ЦРУ-дың Ресей және Қытай шебінде жұмыс істеуі керек деп ойлады. Оның ұсыныстары қабылданбағаннан кейін, ол өз тобын құруға бел буды. DAC журналы, Task Force, А.К. Честертонның құрған британдық Candour журналының «идеологиялық айнасы» ретінде пайда болды және олар бір-бірінің мақалаларын үнемі қайта басып шығарды. DAC сонымен қатар Честертонның Империяның адал жақтастары лигасына (LEL) жақын болды, және екі ұйым 1958 жылы Езра Паундты Сент-Элизабет психиатриялық ауруханасынан босату үшін бірлесіп науқан ұйымдастырды. Дель Валье Хаксли Блайттың ЦРУ коммунистік топтарды, емес антикоммунистік топтарды қолдап отыр деген тұжырымына қатты риза болды, себебі ЦРУ-дың өзі коммунистердің бақылауында екенін айтқан болатын. Генерал-лейтенант Педро дель Валле Кэтрин Нельсонға (1890–1983) үйленген. 1978 жылдың 28 сәуірінде Мэриленд штатының Аннаполис қаласында қайтыс болды және АҚШ Теңіз академиясының зираты мен колумбарийіне жерленді. Дель Валле 85 жасқа толғаннан кейін қайтыс болған соң DAC таратылды. Америкалық ғалым Уильям К. Баум дель Валле терең параноидтық мінез-құлықтың барлық белгілерін көрсеткенін жазды, бұл оны «Америкадағы шынайы консервативті ой-сананың бір бөлігі емес» деген қорытындыға әкелді, өйткені ол өзінің жазбаларында «өте көп мөлшерде ашу мен наразылық» білдірді және ол «есте қаларлық «Доктор Странжлав» фильміндегі генерал Джек Д. Риппер кейіпкерімен, қазіргі консервативті ойдың қағидаларына адал жандарға қарағанда көбірек ортақ еді». 2018 жылы Педро дель Валле Пуэрто-Рико ардагерлерінің Даңқ залына енгізілді.