Кіріспе

Қаланың өзі 1895 жылы Нель отбасының үш бауыры құрған, олар қыс айларында осы жерге мал жаюға келген. Бур соғысы кезінде Нельспруйт қысқа мерзімге Оңтүстік Африка Республикасының үкіметі орналасқан жер болды – тәуелсіз бур республикасы (Оңтүстік Африка Республикасымен шатастырмау керек). Бұл елді мекен 19 ғасырдың соңында Нидерланд-Оңтүстік Африка темір жолы компаниясы салған Шығыс темір жолының маңызды тоқталыс пункты болды. Бұл темір жол жаңадан ашылған Витватерсранд алтын кендерінен Португалияның Шығыс Африкасындағы Делагоа шығанағына (қазіргі Мапуту, Мозамбик) дейін созылды. Мпумалангада, мысалы, Пилигримнің тынығу орны мен Барбертонда алтынның табылуы одан әрі дамуға түрткі болды. Нельспруит тарихы бөлініс принциптері бойынша қалыптасты. Апартеид саясаты бойынша қара нәсілді адамдар қаладан Лекази, Каньямазане және басқа да шеткері аудандарға жұмыс күші ретінде күштеп көшірілді. 1970 жылдардың басында Нелпарк түсті терілілерге арналған аудан ретінде, ал Валенсия паркі Оңтүстік Азия халқына арналған аудан ретінде құрылды. Жастар орталықтары, қоғамдық мекемелер мен Nelspruit Laerskool сияқты мектептер қаланың ақ нәсілді халқына арналған. Кейіннен Крюгер Лоувельд кәсіпкерлік және туризм палатасы Оңтүстік Африканың Жоғарғы сотына шағымданып, кеңеспеу және жол көрсеткіштері мен веб-сайт атауларын өзгертуге қалалық қаражаттың жетіспеушілігін көрсетті. Нәтижесінде, 2014 жылдың мамыр айында Солтүстік Гаутенг жоғары соты атауды өзгерту туралы шешімді қолдады. Мбомбела – сисуати тілінде "шағын кеңістікте көптеген адамдар".

Білім беру және ғылыми-зерттеу мекемелері

Қалада төрт негізгі мемлекеттік орта мектеп және Ehlanzeni TVET колледжі бар; сыйымдылықтың жетіспеуіне байланысты барлық жастағы оқушыларға арналған жаңа мектептер салынуда. Қалада Мпумаланга университеті (UMP) орналасқан. 2014 жылы 140 студент қабылдаған, ал 2020 жылы 4300-ден астам студент оқыды. Tshwane технологиялық университетінің қалада 1500-нен астам студенті бар филиалы бар, ал UNISA онлайн курстарды ұсынатын кеңсесіне ие. Қалада Ауыл шаруашылығы зерттеулер кеңесінің тропикалық және субтропикалық егістер институты мен Лоувельд ұлттық ботаникалық бағы орналасқан. Citrus Research International (CRI) компаниясының қалада ірі құрылысы бар. UMP-ге жақын орналасқан Лоувельд ауыл шаруашылығы колледжі де ботаника саласында зерттеу жұмыстарын жүргізеді.

Жол

Қала Мапуто дәлізінде орналасқан, бұл – Претория мен Мозамбиктегі Мапутоны байланыстыратын маңызды сауда жолы. Транс-Калахари дәлізімен бірге, бұл дәліз Атлант мұхитындағы Намибиядағы Уолвис шығанағынан Үнді мұхитындағы Мапутоға дейін бүкіл континентті кесіп өтетін көлік магистралын құрайды. N4 ақы төлемелі тас жолы – Мапуто дәлізін құрайтын басты магистральдық жол, ол батыста Малахлени және Преторияны, ал шығыста Мапутоны байланыстырады. N4 ақы төлемелі тас жолы үшін жаңа Солтүстік айналма жол салынды (2010 жылдың 13 маусымында ашылды), ал қала орталығынан өтетін ескі жол (Самора Машел көшесі) R104 бағыты ретінде жаңадан белгіленді.

Ауа

Қаланың солтүстік-шығысында орналасқан Крюгер Мпумаланга халықаралық әуежайы 2002 жылдың қазан айында жұмыс істей бастады. Жоспарланған рейстер Оңтүстік Африка ішіндегі және шетелдегі (Замбия, Зимбабве және Мозамбик) бағыттарға орындалады. Аэропорт комплексінде Боинг-747 сияқты үлкен ұшақтарды қабылдай алатын ұшу-қону жолағы бар. Әуежай қазіргі таңда жылына шамамен 250 мың жолаушыға қызмет көрсетеді. Қаланың оңтүстік-батысында орналасқан Nelspruit әуежайы – қаланың алғашқы әуежайы, ол муниципалитетке тиесілі және оның басқаруында. Ол негізінен жеке авиация ұшақтарын қабылдайды, сондай-ақ әуежайда бірнеше ұшақтарды күтіп ұстау, өрт сөндіру, чартерлік рейстер мен оқу орталықтары орналасқан.

Туризм

Қала Крюгер ұлттық паркіне және Мозамбикке саяхаттайтын туристер үшін маңызды тоқтау орны болып табылады. Жақын жердегі басқа да туристік тартымдылықтар: Судвала үңгірлері және Блайд өзенінің каньоны табиғи қорығындағы «Құдайдың терезесі» – атақты Дракенсбергтің тік беткейіне панорамалық көрініс ашатын қарау орны. Қала Мозамбиктің астанасы Мапутоға ең жақын ірі Оңтүстік Африка қаласы болып табылады, сондықтан көптеген мозамбик азаматтары осы қалаға туристік сапарлар жасап тұрады. Сонымен қатар, қалада 154 гектар жерді алып жатқан және аймаққа тән шамамен 500 түрлі өсімдіктерді қамтитын Лоувельд ұлттық ботаникалық бағы да орналасқан, ол Крокодил өзенінің шығыс жағасында жатыр.

Алкмар жарыс жолы

Алкмар трассасы – мотокросс жолы. 2008 жылы FIM Motocross әлем чемпионатының Оңтүстік Африка Гран-присі осы трассада өткізілді.

Мбомбела стадионы

Мбомбела стадионы 2010 жылғы ФИФА әлем чемпионаты үшін футбол және регби стадионы ретінде салынған. 2009 жылдың қараша айында аяқталып, құны белгілі бір соманы құрады, сыйымдылығы 43 500 адамға жетеді, ал құрылыс процесінде бірнеше даулы мәселелер туындады. Стадион 2010 жылғы ФИФА әлем чемпионатының төрт матчын қабылдады және қазіргі уақытта "Пума" регби командасының үй стадионы болып табылады. 2013 жылы Италия мен Самоа, содан кейін Оңтүстік Африка мен Шотландия арасындағы екі регби сынақ матчы өткізілді. Стадионда Премьер футбол лигасының тұрақты матчтары өтеді, оларға "Бидвест Витс", "Кайзер Чифс", "Орландо Пирейтс" және "Мпумаланга Блэк Эйс" клубтары жиі төңкерілді.

Мбэмбела гольф клубы

Мбэмбела гольф клубы бастапқыда 2017 жылға дейін Нельспруйт гольф клубы деп аталды. Қара түсті кейдінің төрт ақ гольфшымен күштеп ұсталған деген оқиғадан кейін клубтың атауы өзгертілді, сондай-ақ қара түсті қызметкерлер санын арттыру және кейділерге жалақы төлеу жөніндегі міндеттемелер қабылданды.

Басып шығару

Lowveld Media – аймақтағы жаңалықтар қағазын басып шығаратын және жариялайтын ірі баспагер және баспа үйі. Басты газеттерге «Лоувельдер», «Мпумаланга Ньюс» және «Нельспруйт Пост» кіреді. African Eye News Service – қаладағы белгілі жаңалықтар агенттігі, ол ұлттық газеттер мен веб-сайттар үшін мақалалар жазады.

Хабар тарату

SABC-нің қалада аймақтық кеңсесі бар. Жакаранда FM Emnotweni казиносының жанында студияда жұмыс істейді. Ligwalagwala FM қаладағы және Мпумаланга провинциясындағы SABC-ге тиесілі ең ірі радиостанция. Бұл негізінен свази тілінде хабар тарататын мемлекеттік телерадиокомпания. RISE FM (бұрын MPowerFM деп аталған, кейін Times Media Group сатып алған) – қаладағы және eMalahleni қалаларындағы студиялардан Мпумаланга провинциясына ағылшын тілінде хабар тарататын тәуелсіз коммерциялық радиостанция, ал африкаанс тіліндегі жергілікті радиостанция Radio Laeveld 100.5fm қаладан Лоувельд аймағына хабар береді. Қала "Челси детективі" телесериалының S2 E3 эпизодында есімдерін атады.

Экономика

Халықаралық грильде пісірілген тауықтан дайындалатын жылдам тағамдар желісі Галито'с қалада құрылған және бас кеңсесі сол қалада орналасқан.

Қаржылық

Қала Мпумаланганың қаржы және банк астанасы болып табылады.

Кішігірім сауда

Қаланың тұтынушыларға бағытталған бөлшек сауда индустриясы дамыған, оны көрші Мозамбик және Свази туристерінің көптеп келуі одан да арттырды. Ірі сауда орталықтарының ішінде Риверсайд және Иланга сауда орталықтары ерекше аталады. Жақында "Кроссинг" сауда орталығы мен қалалық орталық пайдалануға берілді.

Өнеркәсіп

Қалада Манганец металл компаниясы (MMC) және Delta EMD орналасқан, бұл екеуі әлемдегі ең ірі манганец өңдеу орталықтарының бірін құрайды. Сонымен қатар, ауыл шаруашылығы және орман шаруашылығы салаларын қолдайтын бірнеше орта кәсіпорындар да бар.

Ауыл шаруашылығы

Қала Оңтүстік Африканың солтүстік-шығысындағы маңызды ауыл шаруашылығы өнімдерін қайта өңдеу орталығы болып табылады. Макадамия өндірісі осы қаланың өзінде шоғырланған, 2017/18 жылғы өндіріс жылында 26 400 тонна NIS (қабығындағы жаңғақ, ядросындағы ылғалдылығы 1,5%) өндірілді. Аймақта көптеген цитрус шаруашылықтары бар, цитрус жемістерін консервілеу, шырын жасау және олардан эссенция алу – аймақ үшін үлкен бизнес. Құнарлы топырақ және субтропикалық климат цитрус және тропикалық жемістерді, атап айтқанда манго, банан, авокадо, папая және макадамия жаңғақтарын өсіруге өте қолайлы жағдай жасайды. Аймақта қант өндірісі де маңызды. Селати қантының өндірушісі TSB қаладан бірнеше шақырым шығысқа қарай орналасқан. Аймақтың жазық жерлері қант қамысы егістерімен толы.

Орман шаруашылығы

Экономика орман шаруашылығына үлкен тәуелді. SAPPI компаниясының Нгодуана шағын қаласында қағаз фабрикасы бар, ол қаланың оңтүстік-батысына қарай 44 шақырым қашықтықта орналасқан және жақында түрлі қолданыстар үшін целлюлоза талшықтарын өндіруге жаңартылды. Қала – Working on Fire компаниясының бас компаниясы KISHUGU компаниясының жаһандық штаб-пәтері. KISHUGU сонымен қатар орман шаруашылығы саласындағы маңызды ойыншы болып табылады. Аймақта ағаш өңдеумен байланысты бірнеше өнеркәсіп тармақтары бар, мысалы, тікелей ағаш және ара тісті фабрикалар, сондай-ақ жиһаз, жәшік және картон өндірумен айналысатын кәсіпорындар.

Климат

Қала ылғалды субтропиктік (Köppen Cwa) климатқа ие, жазда ыстық, қыста жұмсақ болады. Жазда ауа температурасы жоғары, ылғалдылық көп және жауын-шашын жиі жауады. Қыста ауа райы құрғақ, күндіз температура салыстырмалы түрде жылы, ал түнгі уақытта салқындап суық болады.