Кіріспе

Оңтүстік Африканың Шығыс Кейп провинциясындағы қала.

Ерте тарих

Джон Бейли, 1820 жылғы қоныс аударушылардың бірі, Буффало өзенінің сағасын зерттеп, 1836 жылы қалаға негіз салды. Оқиғаны еске алу үшін Сигнал төбесінде ескерткіш орнатылған. Қала Оңтүстік Африкадағы жалғыз өзен портының төңірегінде қалыптасты және бастапқыда Порт Рекс деп аталды. Кейіннен ол Ұлыбританияның астанасы Лондонның құрметіне қайта аталды, содан бері Шығыс Лондон деп аталады. Батыс жағалаудағы бұл елді мекен 1914 жылы қала мәртебесіне ие болған Шығыс Лондон қаласының ядросы болды. XIX ғасырдың басында британдық қоныс аударушылар мен жергілікті кхоса тайпалары арасындағы шекара соғыстары кезінде Шығыс Лондон жақын орналасқан Король Уильям қаласындағы әскери штабты жабдықтау үшін маңызды порт рөлін атқарды. 1847 жылы Батыс жағалауда британдық Форт Гламгорган салынды және сол жылы Кейп колониясына қосылды. Бұл форт, Форт Мюррей, Форт Уайт, Форт Кокс, Форт Хэр, Форт Джексон және Форт Бофорт сияқты британдықтар салған форттардың бірі болып, Британдық Кафрария деп белгіленген шекара аймағында орналасқан. Порттың дамуымен бірге тұрақты тұрғындар қоныстанды, олардың ішінде неміс қоныс аударушылары да болды, көбінесе олар отбасысыз келді. Осы қоныс аударушылар Шығыс Лондон маңындағы Штуттергейм және Берлин сияқты қалалардың неміс тіліндегі аттарының пайда болуына себепкер болды. Бүгінде Шығыс Лондонда Геринг, Салцведель және Пейнке сияқты неміс тегіндегі әулеттер жиі кездеседі, бірақ қоныс аударушылардың ұрпақтары тез ағылшын тіліне бейімделді. Буффало өзенінің сағасында орналасқан қазіргі порт 1870 жылы жұмыс істей бастады. 1872 жылы Кейп колониясы, өзінің бірінші премьер-министрі Джон Молтеноның басшылығымен, Ұлыбританиядан белгілі бір деңгейде тәуелсіздік алды. Жаңа үкімет 1873 жылы Шығыс Лондон, Шығыс Лондон және Панмурдың үш көршілес елді мекенін біріктіріп, қазіргі муниципалитеттің негізін қалады, ал 1876 жылы өзеннің шығыс жағалауынан басталатын аймақтың теміржол желілерін салуға кірісті. Сонымен қатар, Шығыс Лондон портын салу жұмыстары басталды. Бұл жаңа инфрақұрылым аймақтың дамуын жеделдетіп, бүгінгі гүлденген Шығыс Лондон қаласына айналдырды. Буффало өзені арқылы салынған ерекше екі қабатты көпір 1935 жылы аяқталды және бүгінгі күнге дейін Оңтүстік Африкадағы осы типтегі жалғыз көпір болып табылады. Қазіргі таңдағы танымал орындарға Гетли үйі, Сити-холл, Кейп теміржолдары, Нахон мұражайы, Шығыс Лондон мұражайы (ішінде 1938 жылы Чалумна өзенінің сағасында балықшылар тапқан, бұрын жойылған деп есептелген тарихи зелакант балығының экспонаттары бар) және көптеген ескерткіш мүсіндер кіреді.

Апартеид дәуірі

1948 жылы Оңтүстік Африкада Ұлттық партия билікке келіп, апартеид саясатын жүзеге асыра бастады. Апартеид доктринасы Оңтүстік Африкадағы нәсілдердің толық оқшаулануын көздеді, және Шығыс Лондон да осыдан ерекшеленбеді. 1950 жылы «Топтық аудандар» заңы қабылданды, ол барлық қалалық аймақтарда толық сегрегацияны міндетті етті. 1951 жылы заңды орындау үшін құрылған Жерді пайдалану жөніндегі кеңесші кеңес Шығыс Лондондағы жерді нәсілдік принцип бойынша қайта бөлу бойынша алғашқы зерттеулер жүргізді. Апартеид орнағанға дейін Шығыс Лондонда тұрғын үйлерді бөліп-бөлу кеңінен таралған. 1941 жылы Шығыс Лондон муниципалитеті тұрғындарын Шығыс жағалаудағы қалашықтардан жаңа салынған Дункан ауылы қалашығына көшірді. 1951 жылы Шығыс Лондонда түрлі нәсілдер арасындағы мүліктік амалдарға тыйым салынды. 1955 жылы Амалинда ауданы Үкімет жарлығының 21-ші нөмірімен Ақтар тобының ауданы деп белгіленді. Бұл муниципалитеттің қара африкалық халқын орналастыру үшін аумақты кеңейту жоспарларынан бас тартуын білдірді. 1966 жылдың ақпанында Оңтүстік Африка үкіметі Мдансане қаласын жекеленген елді мекен ретінде анықтады. 1956 жылы апартеидтің архитекторы болған премьер-министр Хенрик Верворд Шығыс Лондон муниципалитетіне Дункан ауылы қалашығын кеңейтуге тыйым салды және Мдансане қаласын салуға рұқсат берді. Күшті тау желдерінің (фён) салдарынан ең жоғары температура жаз айларына қарағанда көктем мен күзде тіркелді. Температураның жоғары деңгейі маусымның басында, тамыздан желтоқсанға дейін ғана тіркелді. Тау желдері осы жоғары температураға себеп болады, себебі құрғақ ішкі аймақтан келген жылы ауа теңіз деңгейіне түскенде қысылу арқылы қосымша қызып кетеді. Метеорологиялық бақылаулар басталғаннан бері температура ешқашан нөл градустан төмен түспесе де, Шығыс Лондонда 1985 және 1989 жылдары қар жауған.

Экономика

Шығыс Лондон провинцияның екінші ірі өнеркәсіптік орталығы болып табылады. Автомобиль өнеркәсібі ең ірі жұмыс беруші. Ірі Daimler зауыты портың жанында орналасқан, ол жергілікті нарық үшін Mercedes Benz және басқа да көлік құралдарын өндіреді, сондай-ақ АҚШ пен Бразилияға экспорттайды. Басқа салалар: киім, тоқыма, фармацевтика және тағам өңдеу. 1980 жылдардағы халықаралық санкциялар Шығыс Лондон портының экономикасына нұқсан келтірді. Соңғы жылдары Daimler AG сияқты корпорациялардың үлкен инвестициялары нәтижесінде портқа жаңа автомобиль терминалы салынды. 1960 жылдардан 1990 жылдарға дейін апартеид үкіметі салық және жалақы жөнінде жеңілдіктер жасап, сол кездегі қара "тәуелсіз мемлекеттерге", оның ішінде жақын орналасқан Цискейге өнеркәсіптерді тартуға тырысты. Инвестициялар осылайша Форт-Джексон және Димбаза сияқты айналасындағы аймақтарға бағытталды, ал Шығыс Лондон салыстырмалы түрде оқшауланды. Көлік инфрақұрылымы нашарлап, порттың жұмысы азайды. Шығыс Лондонға инвестиция тарту үшін 2004 жылы Батыс жағалауда, порт пен әуежайға жақын жерде Шығыс Лондон өндірістік даму аймағы (IDZ) құрылды. 1500 гектар жер қолжеткілі болды, және бұл аймақ Оңтүстік Африкадағы төрт салықсыз даму аймағының бірі.

Спорт

Крикет Шығыс Лондон төңірегінде танымал. Шекаралық/Шығыс провинциялардың біріккен крикет командасы "Уорриорс" деп белгілі және ең жоғары провинциялық жарысқа қатысады. 2023 жылдың шілдесіне дейін ең көп ойыншыны шығару бойынша рекордты иеленген бұрынғы "Протеас" ойыншысы Марк Баучер Шығыс Лондонда туған. Шығыс Лондондағы "Буффало Парк" стадионы 2003 жылы ICC Крикет әлем чемпионатының бір матчын және 2009 жылы Үндістан Премьер Лигасының екі матчын қабылдады. Шығыс Лондонның "Буффало Роуд Ранинг клубы" халықаралық деңгейде танылған екі іс-шараны ұйымдастырды: жыл сайын ақпан/наурыз айларында өткізілетін 42,2 шақырымдық "Old Mutual Buffalo" марафоны және Оңтүстік Африканың ең көне 160 шақырымдық "Washie" ультрамарафоны, Порт-Альфредтен қалаға дейінгі көркем және толқынды жағалау жолымен өтеді. Триатлон да танымал спорт түрі, әсіресе 2012 жылдан 2021 жылға дейін жыл сайын қаңтар айында өткізілетін әйгілі "Ironman 70.3 South Africa" жарысы. "Ironman 70.3" жарыстары 1,9 шақырым жүзуден, 90 шақырым велосипед тебуден және 21,1 шақырым жол жүгіруден тұратын форматты ұстанады. Жарыс Шығыс Лондонның "Ориент Бич" жағалауында басталып, аяқталады. 2021 жылдың қарашасында "Buffalo City Ironman 70.3" жарысы жаңа "Mossel Bay Ironman 70.3" жарысының пайдасына тоқтатылды. Регби Шығыс Лондонда танымал. Облыстық команда, "Border Bulldogs" қазіргі уақытта "Currie Cup" жарысының бірінші дивизионында ойнайды. Шығыс Лондондағы ұлттық ойындардың көп бөлігі 15000 адамға арналған "Buffalo City Stadium" стадионында өтеді, ол 1995 жылғы Регби әлем чемпионатының қабылдаушы стадионы болды. Шығыс Лондон мектептері көптеген талантты регбишілерді тәрбиеледі, соның ішінде (жақында) Андре Вос, Кит және Марк Эндрюс, Кристиан Шолц, Брент Рассел, Рори Кокотт, Акона Ндуганге және Одва Ндуганге. Футбол да қалада өте танымал. Шығыс Лондон 2014 жылы күрт тарап кеткенге дейін "Blackburn Rovers" клубының үйі болды. Мотокросс та танымал, және Шығыс Лондонды қоршаған аймақта, сондай-ақ Транскейдегі қиын жерлерге байланысты көптеген ұлттық іс-шаралар өткізіледі. Шығыс Лондонда "ELMCC (East London Motor Cycle Club)" клубы бар, ол аймақтағы көптеген мотоцикл жарыстарын ұйымдастырады. Шығыс Лондонда 1959 жылы ашылған "Prince George Race Circuit" (кейін "East London Grand Prix Circuit" деп аталды) трассасы орналасқан, ол 1930 және 1960 жылдары "Formula One South African Grand Prix" жарысына үш рет қабылдаған тарихи автожарыс трассасы. Трассаны "Border Motor Sport Club" аз қаржымен басқарады. Оңтүстік Африканың жалғыз "Formula One" әлем чемпионы Джоди Шектер өзінің автожарыс мансабын осы трассада "Renault Gordini" көлігімен бастады. Гольф Шығыс Лондон және оның айналасындағы танымал ойын-сауық түрі. "East London Golf Club" жоғары бағаланған чемпионаттық гольф алаңы және қазіргі уақытта "Golf Digest" журналының "Top 100 courses" тізімінде 12-орында тұр. Аймақтағы басқа да гольф клубтары: "West Bank Golf Club", "Gonubie Golf Club", "Olivewood Golf Estate" және "Fish River Sun Country Club" (Гэри Плейер жобалаған гольф алаңы). Шығыс Лондон бірнеше рет "Africa Open" турнирін қабылдады. Гольфшілер өздерінің шеберліктерін "East London Golf Club Driving Range" айдау алаңында да жетілдіре алады. Бафало өзенінде қайықпен жүзуге болады. Жыл сайынғы "Buffalo Regatta" жарысы 1881 жылы басталды және Оңтүстік Африкадағы ең ірі жарысқа айналды: 2018 жылы үш күн ішінде 200 іс-шараға 1000-нан астам қатысушы қатысты. Сурфски Шығыс Лондонда жасауға өте қолайлы. Шығыс Лондонның "Border Canoe Club" клубы ұйымдастырған Порт-Элизабеттен Шығыс Лондонға дейінгі сынақ 244 шақырымды құрайды, көбінесе өте қиын жағдайларда өтеді және әр екінші жыл сайын әлемнің түкпір-түкпірінен қатысушыларды тартады. 1972 жылы кім жылдам екенін анықтау үшін жарыс басталды: құрлықтағы қашықтықтан жүгіруші Джон Болл немесе су бетіндегі серфингті құтқарушы Джон Вудс. Джон Болл жеңіске жетті. Шығыс Лондонда серфинг танымал. Бұл жерде Грег Эмсли, бұрынғы "World Championship Tour" серфері, "ISA World Masters" чемпионы, бес мәрте Оңтүстік Африка ерлер чемпионатының жеңімпазы және Олимпиаданың күміс жүлдегері Бьянка Буйтендагтың жаттықтырушысы, Андре Малхербе және жас дамып келе жатқан Зои Стейн сияқты Оңтүстік Африканың ең үздік серферлері тұрады. Нахон ауданында орналасқан "Nahoon Reef" Оңтүстік Африканың әйгілі серфинг орны және жыл сайынғы "Nahoon Surf Pro" (бұрынғы "Buffalo City Surf Pro") жарысының өтетін жері. Қала сонымен қатар көптеген рет Оңтүстік Африка Серфинг Чемпионатын және тіпті "ISA World Surfing Championship" жарысын қабылдады.

Көлік

Шығыс Лондонға екі ұлттық жол қызмет көрсетеді: жағалау бойындағы N2 тас жолы оны батыста Консе, Маханда, Гкеберха және Кейптаунға, ал шығыста Мтата мен Дурбанға жалғайды. Бұл N6 тас жолының оңтүстік басы, ол солтүстікке қарай Комани және Аливал Норт арқылы Блумфонтейнге дейін созылады. N2 жолының ескі бөліктері R102 ретінде қайта нөмірленді. R72 – Порт-Элизабетке Порт-Альфред арқылы баруға мүмкіндік беретін балама жол. R346 – Король Уильямстаунға баруға арналған балама жол. Шығыс Лондон, Оңтүстік Африканың басқа да ірі қалалары сияқты, қала ішіндегі маңызды жолдар үшін үшінші деңгей ретінде Метрополитен (немесе М) бағыттарын пайдаланады. Шығыс Лондон теміржол станциясы Спрингфонтейн арқылы Кейптаун мен Йоханнесбургке қашықтықтан жолаушылар тасымалын, сондай-ақ жергілікті қызметтерді ұсынады. Король Фало әуежайы – Оңтүстік Африканың басқа да ірі қалаларына рейстерді жүзеге асыратын коммерциялық әуежай.

Елтаңба

Шығыс Лондон муниципалитеті 1892 жылғы 29 тамызда қабылдаған гербіне ие болды. Герб: күміс түсті қалқанда қызыл түсті крест, бірінші және төртінші бөліктерде егін алқабы, екінші және үшінші бөліктерде алтын жүн бейнеленген; ал қалқанның үстіңгі жағында көк түсті жарты күн суреті салынған. Қала теңіз порты екенін көрсету үшін қалқанның артына алтын якорь қойылды. Бұл гербтің ұраны – "Animo et fide". 1950 жылдары қала хатшысы Х. Х. Дриффилд гербті жаңартып, қалқанның түсін күмістен ермеңкеге ауыстырды, якорьды алып тастады және екі қиылысқан якорь мен қабырға тәжінен тұратын гербтік белгі жасады. Геральдист Иван Митфорд Барбертон екі бизонды гербтің тіреушілері ретінде қосты. Жақсартылған герб 1959 жылғы 15 желтоқсанда Қару-жарақ колледжімен бекітілді. Ол 1960 жылы Кейп провинциялық әкімшілігінде және 1967 жылы Геральдика бюросында тіркелді.