Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Күрделі тақырыпты немесе затты түсіну процесі
Process of understanding a complex topic or substance
Талдау – күрделі тақырыпты немесе затты жақсырақ түсіну үшін кішірек бөліктерге бөлу процесі. Бұл техника математика мен логиканы зерттеуде Аристотельден (б.з.д. 384–322) бұрыннан қолданылып келген, бірақ талдау формальды түсінік ретінде салыстырмалы түрде жақында ғана дамыды. Сөздің түбі ежелгі грек тіліндегі ἀνάλυσις (анализ, "бөлшектеу" немесе "байлауды босату") сөзінен шыққан (ana – "жоғары, толық" және lysis – "босату"). Осы сөзден анализдер деген көпше түрі де пайда болған. Формальды түсінік ретінде бұл әдіс Альхазенге, Рене Декартқа («Әдіс туралы толғау») және Галилео Галилейге қатысты айтылған. Физикалық зерттеудің практикалық әдісі ретінде Исаак Ньютонға да тиесілі деп есептеледі (бірақ ол оған есім қоймаған). Талдаудың кері процесі – синтез: бөліктерді жаңа немесе өзгеше бір тұтасқа қайта біріктіру.
Analysis (: analyses) is the process of breaking a complex topic or substance into smaller parts in order to gain a better understanding of it. The technique has been applied in the study of mathematics and logic since before Aristotle (384–322 B. C.), though analysis as a formal concept is a relatively recent development. The word comes from the Ancient Greek ἀνάλυσις (analysis, "a breaking up" or "an untying;" from ana "up, throughout" and lysis "a loosening"). From it also comes the word's plural, analyses. As a formal concept, the method has variously been ascribed to Alhazen, René Descartes (Discourse on the Method), and Galileo Galilei. It has also been ascribed to Isaac Newton, in the form of a practical method of physical discovery (which he did not name). The converse of analysis is synthesis: putting the pieces back together again in a new or different whole.
Химия
Химия саласында талдау үш түрлі жолмен қолданылады: белгілі бір химиялық қосылыстың құрамын анықтау (сапалық талдау), қоспадағы құрауыштардың мөлшерін анықтау (сандық талдау) және химиялық процестерді жіктеу, материя элементтері арасындағы химиялық реакцияларды зерттеу. Мысалы, ядролық реакторды басқару үшін элементтердің концентрациясын талдау маңызды, сондықтан ядролық ғалымдар үлкен үлгілерде нақты өлшеулер жасау үшін нейтрондық активацияны талдайды. Матрица химиялық талдаудың қалай жүргізілетініне және оның нәтижелерінің сапасына елеулі әсер ете алады. Талдау қолмен немесе арнайы құралдармен жүзеге асырылуы мүмкін.
The field of chemistry uses analysis in three ways: to identify the components of a particular chemical compound (qualitative analysis), to identify the proportions of components in a mixture (quantitative analysis), and to break down chemical processes and examine chemical reactions between elements of matter. For an example of its use, analysis of the concentration of elements is important in managing a nuclear reactor, so nuclear scientists will analyze neutron activation to develop discrete measurements within vast samples. A matrix can have a considerable effect on the way a chemical analysis is conducted and the quality of its results. Analysis can be done manually or with a device.
Изотоптар
Химиктер изотоптық талдауды антропология, археология, тағам химиясы, сот медицинасы, геология және физикалық ғылымдардың көптеген басқа да мәселелері бойынша сарапшыларға көмектесу үшін қолдана алады. Сарапшылар қоршаған ортадағы радиоактивтілікті зерттеу арқылы табиғи және жасанды изотоптардың қайдан пайда болғанын анықтай алады.
Chemists can use isotope analysis to assist analysts with issues in anthropology, archeology, food chemistry, forensics, geology, and a host of other questions of physical science. Analysts can discern the origins of natural and man made isotopes in the study of environmental radioactivity.
Инженерлік
Инженерлік саладағы сарапшылар талаптарды, құрылымдарды, механизмдерді, жүйелерді және өлшемдерді зерттейді. Электр инженерлері электроникадағы жүйелерді талдайды. Инженерлер өмірлік циклдарды және жүйелік бұзылуларды талдап зерттейді. Сондай-ақ, олар жобаға енгізілген әртүрлі факторларды қарастырады.
Analysts in the field of engineering look at requirements, structures, mechanisms, systems and dimensions. Electrical engineers analyse systems in electronics. Life cycles and system failures are broken down and studied by engineers. It is also looking at different factors incorporated within the design.
Ақпараттық қызмет
Ақпарат саласы кең ауқымды сұрақтарды талдау және түсіну үшін аналитиктерді жұмысқа тартады. Ақпараттық агенттіктер кездесетін мәселелерді шешу үшін евристика, индуктивті және дедуктивті ойлау, әлеуметтік желілерді талдау, динамикалық желілерді талдау, байланыстарды талдау және идея жаңарту (брейнсторминг) сияқты әдістерді пайдаланады. Әскери барлау мәселелерді зерттеу үшін ойын теориясы, Red Teaming және стратегиялық ойындарды (wargaming) қолдануы мүмкін. Сигналдық барлау кодтар мен шифрларды бұзу үшін криптоанализ және жиілік талдауын қолданады. Бизнес-ақпарат нарықтағы мәселелерді шешу үшін бәсекелестік барлау және бәсекелестерді талдау теорияларын қолданады. Құқық қорғау органдары қылмысты талдау кезінде түрлі теорияларды қолданады.
The field of intelligence employs analysts to break down and understand a wide array of questions. Intelligence agencies may use heuristics, inductive and deductive reasoning, social network analysis, dynamic network analysis, link analysis, and brainstorming to sort through problems they face. Military intelligence may explore issues through the use of game theory, Red Teaming, and wargaming. Signals intelligence applies cryptanalysis and frequency analysis to break codes and ciphers. Business intelligence applies theories of competitive intelligence analysis and competitor analysis to resolve questions in the marketplace. Law enforcement intelligence applies a number of theories in crime analysis.
Тіл білімі
Лингвистика жеке тілдерді және тілді жалпы түрде зерттейді. Ол тілді құрамдас бөліктерге бөліп, теория, дыбыстар мен олардың мағынасы, тілде қолданылуы, сөздердің шығу тегі, сөздердің тарихы, сөздер мен сөз тіркестерінің мағынасы, сөйлем құрылысы, сөйлемнен тыс деңгейдегі негізгі құрылым, стилистика және әңгімелесу сияқты аспектілерді талдайды. Бұл зерттеулер статистика, модельдеу және семантика қолданылып жүзеге асырылады. Лингвистика антропология, биология, эволюция, география, тарих, неврология, психология және социология салаларымен байланыстыра отырып тілді талдайды. Сонымен қатар, жеке тілдің дамуы және клиникалық мәселелерді зерттейтін қолданбалы тәсілді де қолданады.
Linguistics explores individual languages and language in general. It breaks language down and analyses its component parts: theory, sounds and their meaning, utterance usage, word origins, the history of words, the meaning of words and word combinations, sentence construction, basic construction beyond the sentence level, stylistics, and conversation. It examines the above using statistics and modeling, and semantics. It analyses language in context of anthropology, biology, evolution, geography, history, neurology, psychology, and sociology. It also takes the applied approach, looking at individual language development and clinical issues.