Кіріспе
Анализденушінің концентрациясын анықтаудың зертханалық әдісі – көлемдік титрлеу. Титрлеу (титриметрия және көлемдік талдау деп те аталады) – анықталған анализденушінің (зерттелетін заттың) концентрациясын анықтауға арналған кең таралған зертханалық сандық химиялық талдау әдісі. Титратор деп аталатын реагент белгілі концентрациясы және көлемі бар стандарттық ерітінді ретінде дайындалады. Титратор анализденушінің ерітіндісімен (оны титранд деп те атайды) реакцияласып, анализденушінің концентрациясын анықтайды. Анализденушімен реакцияға түскен титратордың көлемі титрлеу көлемі деп аталады.
volumetric titration
Titration (also known as titrimetry and volumetric analysis) is a common laboratory method of quantitative chemical analysis to determine the concentration of an identified analyte (a substance to be analyzed). A reagent, termed the titrant or titrator, is prepared as a standard solution of known concentration and volume. The titrant reacts with a solution of analyte (which may also be termed the titrand) to determine the analyte's concentration. The volume of titrant that reacted with the analyte is termed the titration volume.
Тарих және этимология
"Титрация" сөзі 1543 жылғы француз сөзі titrer-ден шыққан, ол монеталардағы немесе алтыннан немесе күмістен жасалған заттардағы алтынның немесе күмістің мөлшерін білдіреді; яғни, тазалық дәрежесінің өлшемі. Tiltre сөзі titre болып өзгерді, содан кейін ол "қоспалы алтынның тазалығын" білдірді, ал кейін "берілген үлгідегі заттың концентрациясын" білдірді. 1828 жылы француз химигі Жозеф Луи Гей-Люссак алғаш рет titre сөзін етіс ретінде (titrer) қолданды, ол "берілген үлгідегі заттың концентрациясын анықтау" деген мағынаны білдірді. Көлемдік талдау 18 ғасырдың соңында Францияда пайда болды. Франсуа Антуан Анри Дескройзиль (fr) 1791 жылы алғашқы буретті (градуировкаланған цилиндрге ұқсас) жасады. Гей-Люссак буреттің жетілдірілген нұсқасын жасады, оған қосымша қол қойылды және 1824 жылы индиго ерітінділерін стандарттау туралы мақаласында "пипетка" және "буретка" терминдерін енгізді. Алғашқы нағыз буретті 1845 жылы француз химигі Этьен Оссиан Генри (1798–1873) ойлап тапты. Көлемдік талдау әдісін жетілдіруге және оны танымал етуге Карл Фридрих Мохр үлкен үлес қосты, ол буреттің қарапайым және ыңғайлы түрін жасады және осы тақырыпта алғашқы оқулықты жазды, "Lehrbuch der chemisch analytischen Titrirmethode" (Анализдік химияның титрлеу әдістерінің оқулығы), ол 1855 жылы жарық көрді.
Процедура
Типтік титрлеу, талдау заттың өте дәл мөлшерімен және кішкентай мөлшердегі индикатормен (мысалы, фенолфталеин) толтырылған, калибрленген бюретканың немесе химиялық пипетка шприцының астына қойылған стакан немесе Эрленмейер колбасымен басталады. Содан кейін талдау зат пен индикаторға титрленушінің шағын көлемдері қосылады, индикатор титрленушінің қанығу шегіне жауап ретінде түсін өзгертетінше. Бұл титрлеудің соңғы нүктесіне жеткенін көрсетеді, яғни реакцияға сәйкес титрленушінің мөлшері талдау заттың мөлшерімен теңеседі. Көзделетін соңғы нүктеге байланысты, титрленушінің бір тамшысы немесе бір тамшыдан да азы индикатордағы тұрақты немесе уақытша өзгерістің аражігін анықтай алады.
Дайындау әдістері
Типтік титрлеулер үшін титрант пен талданатын зат сұйық (ерітінді) күйде болуы керек. Қатты заттар көбінесе сулы ерітіндіге ерітіледі, бірақ мұздық сірке қышқылы немесе этанол сияқты басқа еріткіштер арнайы мақсаттар үшін қолданылады (мысалы, мұнай химиясында, ол мұнайға маманданған сала). Жоғары концентрацияланған талданатын заттардың дұрыстығын арттыру үшін көбінесе сұйтылады. Көптеген қышқыл-негіздік емес титрлеулер реакция кезінде тұрақты pH талап етеді. Сондықтан, pH деңгейін сақтау үшін титрлеу камерасына буферлік ерітінді қосылуы мүмкін. Егер сынамадағы екі реагент титрантпен реакцияға түсіп, олардың тек біреуі ғана қажетті талданатын зат болса, реакция камерасына қажетсіз ионның әсерін жоятын жеке маскирлеу ерітіндісін қосуға болады. Кейбір тотығу-тотығу (редокс) реакцияларына реакция жылдамдығын арттыру үшін сынама ерітіндісін қыздыру және ерітінді әлі де ыстық болғанда титрлеу қажет болуы мүмкін. Мысалы, кейбір оксалат ерітінділерінің тотығуына реакцияның қолайлы жылдамдығын сақтау үшін 60 °C (140 °F) дейін қыздыру қажет.
Титрлеу қисықтары
Титрлеу қисығы – графиктегі қисық, оның x-координаты титрлеудің басынан бері қосылған титрлеушінің көлемін, ал y-координаты титрлеудің тиісті кезеңіндегі талданатын заттың концентрациясын көрсетеді (қышқыл-негізді титрлеуде y-координаты әдетте ерітіндінің pH-ын көрсетеді). Қышқыл мен негізді титрлеу кезінде титрлеу қисығы тиісті қышқыл мен негіздің күшін көрсетеді. Күшті қышқыл мен күшті негіз үшін қисық эквиваленттік нүктеге жақын салыстырмалы түрде тегіс және өте тік болады. Осы себепті, эквиваленттік нүктеге жақын титрлеуші көлемінің шағын өзгеруі pH-тың үлкен өзгеруіне алып келеді және көптеген индикаторлар қолданылуы мүмкін (мысалы, лакмус, фенолфталеин немесе бромтимол көк). Егер бір реагент әлсіз қышқыл немесе негіз болса, ал екіншісі күшті қышқыл немесе негіз болса, титрлеу қисығы бұрыс болады және эквиваленттік нүктеге жақын титрлеушінің аз мөлшерін қосу pH-тың азын-малын өзгеруіне себеп болады. Мысалы, оксаль қышқылы (әлсіз қышқыл) мен натрий гидроксиді (күшті негіз) арасындағы титрлеу қисығы көрсетілген. Эквиваленттік нүкте pH 8-10 аралығында орналасқан, бұл ерітіндінің эквиваленттік нүктеде негіздік екенін және фенолфталеин сияқты индикатордың қолданылуы тиімді екенін көрсетеді. Әлсіз негіздер мен күшті қышқылдарға сәйкес титрлеу қисықтары да ұқсас мінез-құлық көрсетеді, ерітінді эквиваленттік нүктеде қышқылды болады және метил оранжевый және бромтимол көк сияқты индикаторлар ең қолайлы болып табылады. Әлсіз қышқыл мен әлсіз негіз арасындағы титрлеу қисықтары өте ретсіз болады. Осыған байланысты нақты индикаторды анықтау мүмкін болмайды және реакцияны бақылау үшін pH-метр жиі қолданылады. Қисықты сипаттауға қолданылатын функция түрі сигмоидтық функция деп аталады.
Титрлеу түрлері
Титрлеудің әр түрлі түрлері бар, олардың әрқайсысының өзіндік процедуралары мен мақсаттары болады. Ең көп таралған сапалық титрлеу түрлері – қышқыл-негіз титрлеулері және тотығу-тотықсыздану титрлеулері.
Қышқыл- негіз титрлеу
ИндикаторҚышқылдық жағындағы түсТүсінің өзгеру диапазоны (pH)Негіздік жағындағы түсМетил фиолеті Сары 0,0—1,6 КөкБромофенол көк Сары 3,0—4,6 КөкМетил оранжевый Қызыл 3,1—4,4 СарыМетил қызыл Қызыл 4,4—6,3 СарыЛитмус қызыл 5,0—8,0 КөкБромотимол көк Сары 6,0—7,6 КөкФенолфталеин Түссіз 8,3—10,0 ҚызғылтАлизарин сары Сары 10,1—12,0 ҚызылҚышқыл-негіз титрлеуі, ерітіндіде араластырылғанда қышқыл мен негіздің арасындағы бейтараптануға байланысты. Үлгіге қоса, титрлеу камерасына эквиваленттік нүктедегі pH диапазонын көрсететін тиісті pH индикаторы қосылады. Қышқыл-негіз индикаторы түсті өзгерту арқылы титрлеудің соңғы нүктесін көрсетеді. Соңғы нүкте мен эквиваленттік нүкте бір-бірінен әлдеқайда өзгеше, себебі эквиваленттік нүкте реакцияның стехиометриясымен анықталады, ал соңғы нүкте – индикатордың түсінің өзгеруі. Осылайша, индикаторды мұқият таңдау индикатор қателігін азайтады. Мысалы, егер эквиваленттік нүкте pH 8,4 болса, онда Ализарин сарысының орнына фенолфталеин индикаторы қолданылады, өйткені фенолфталеин индикатор қателігін азайтады. Жиі қолданылатын индикаторлар, олардың түсі және түсін өзгеретін pH диапазоны жоғарыдағы кестеде келтірілген. Егер дәл нәтижелер қажет болса немесе реагенттер әлсіз қышқыл және әлсіз негіз болса, pH-метр немесе өткізгіштік өлшегіш қолданылады. Өте күшті негіздер үшін, мысалы, органолитий реагенттері, металл амидтері және гидридтер үшін су көбінесе қолайлы еріткіш емес және сулы pH өзгерістерінің диапазонындағы pKa-сы бар индикаторлар тиімсіз. Оның орнына титрант пен индикатор әлдеқайда әлсіз қышқылдар болып табылады және THF сияқты сусыз еріткіштер қолданылады. Титрлеу кезіндегі шамамен алынған pH үш түрлі есептеу арқылы анықталуы мүмкін. Титрлеуді бастамас бұрын, негізді қоспастан бұрын, әлсіз қышқылдың сулы ерітіндісіндегі [H+] концентрациясы есептеледі. Қосылған негіздердің моль саны бастапқы қышқылдың моль санына тең болғанда немесе эквиваленттік нүкте деп аталатын жағдайда, гидролиздің бірі ескеріледі және pH титрленген қышқылдың конъюгацияланған негіздерін есептеу тәсілімен есептеледі. Бастапқы және соңғы нүктелер арасында [H+] Хендерсон-Хассельбах теңдеуінен алынады және титрлеу қоспасы буфер ретінде қарастырылады. Хендерсон-Хассельбах теңдеуіндегі және диссоциация немесе гидролиз кезінде де болатын молярлық концентрациялар деп айтылады. Буферде [H+] дәл есептелуі мүмкін, бірақ А-ның диссоциациясы, А-ның гидролизі және судың өзіндік иондануы ескерілуі тиіс. Төрт тәуелсіз теңдеу қолданылуы керек: Теңдеулерде және - бұл буферде қолданылатын қышқыл мен тұздың мольдері (мұндағы X – катион), ал ерітінді көлемі V. Судың иондануына және қышқылдың диссоциациясына қатысты массалық әрекет заңы қолданылып, бірінші және екінші теңдеулер алынады. Массалық тепе-теңдік үшін үшінші теңдеу қолданылады, онда және сомасы тиісінше еріген қышқыл мен негіздің мольдеріне тең болуы керек. Төртінші теңдеуде зарядтық тепе-теңдік қолданылады, мұнда сол жағы катиондардың жалпы зарядын, ал оң жағы аниондардың жалпы зарядын көрсетеді: – катионның молярлық концентрациясы (мысалы, натрий, егер қышқылдың натрий тұзы немесе натрий гидроксиді буферді жасау үшін қолданылса).
Acid–base titrations depend on the neutralization between an acid and a base when mixed in solution. In addition to the sample, an appropriate pH indicator is added to the titration chamber, representing the pH range of the equivalence point. The acid–base indicator indicates the endpoint of the titration by changing color. The endpoint and the equivalence point are not exactly the same because the equivalence point is determined by the stoichiometry of the reaction while the endpoint is just the color change from the indicator. Thus, a careful selection of the indicator will reduce the indicator error. For example, if the equivalence point is at a pH of 8.4, then the phenolphthalein indicator would be used instead of Alizarin Yellow because phenolphthalein would reduce the indicator error. Common indicators, their colors, and the pH range in which they change color are given in the table above. When more precise results are required, or when the reagents are a weak acid and a weak base, a pH meter or a conductance meter are used. For very strong bases, such as organolithium reagent, metal amides, and hydrides, water is generally not a suitable solvent and indicators whose pKa are in the range of aqueous pH changes are of little use. Instead, the titrant and indicator used are much weaker acids, and anhydrous solvents such as THF are used. The approximate pH during titration can be approximated by three kinds of calculations. Before beginning of titration, the concentration of [H+] is calculated in an aqueous solution of weak acid before adding any base. When the number of moles of bases added equals the number of moles of initial acid or so called equivalence point, one of hydrolysis and the pH is calculated in the same way that the conjugate bases of the acid titrated was calculated. Between starting and end points, [H+] is obtained from the Henderson Hasselbalch equation and titration mixture is considered as buffer. In Henderson Hasselbalch equation the and are said to be the molarities that would have been present even with dissociation or hydrolysis. In a buffer, [H+] can be calculated exactly but the dissociation of , the hydrolysis of A and self ionization of water must be taken into account. Four independent equations must be used:
In the equations, and are the moles of acid and salt ( where X is the cation), respectively, used in the buffer, and the volume of solution is V. The law of mass action is applied to the ionization of water and the dissociation of acid to derived the first and second equations. The mass balance is used in the third equation, where the sum of and must equal to the number of moles of dissolved acid and base, respectively. Charge balance is used in the fourth equation, where the left hand side represents the total charge of the cations and the right hand side represents the total charge of the anions: is the molarity of the cation (e. g. sodium, if sodium salt of the acid or sodium hydroxide is used in making the buffer).
Редокстық титрлеу
Редокстық титрлеулер тотықтырғыш және тотықсыздағыш агенттер арасындағы тотықсыздану-тотығу реакциясына негізделген. Титрлеудің соңғы нүктесін анықтау үшін, әдетте, потенциометр немесе редокстық индикатор қолданылады, мысалы, құрамдастардың бірі тотықтырғыш агент – калий дихроматы болғанда. Ерітіндінің түсі қызғылт сарыдан жасылға өзгеруі анық емес болғандықтан, натрий дифениламин сияқты индикатор қолданылады. Шарапты күкірт диоксидіне талдау үшін тотықтырғыш ретінде йод қолданылады. Бұл жағдайда крахмал индикатор ретінде пайдаланылады; йодтың артық мөлшері болғанда көк крахмал-йод кешені түзіледі, бұл соңғы нүктені көрсетеді. Кейбір редокстық титрлеулерге индикатор қажет емес, себебі құрамдастардың түсі өте қанық. Мысалы, перманганометриядағы аздап сақталатын қызғылт түс титрлеудің соңғы нүктесін көрсетеді, себебі артық тотықтырғыш агент – калий перманганатының түсі сондай. Иодометрияда, жеткілікті жоғары концентрацияларда, терең қызыл қоңыр трийодид ионының жоғалуын өзі соңғы нүкте ретінде пайдалануға болады, бірақ төмен концентрацияларда сезімталдық трийодидпен қарқынды көк кешен түзейтін крахмал индикаторын қосу арқылы жақсартылады.
Газ фазасының титрлеуі
Газ фазасындағы титрлеулер – газ фазасында жүзеге асырылатын титрлеулер, нақтырақ айтқанда, басқа газдың артық мөлшерімен реакцияласу арқылы реактивті түрлерді анықтау әдістері, бұл газ титрлеуші ретінде қолданылады. Газдық озонды газ фазасында титрлеудің бір түрі – азот оксидімен O3 + NO → O2 + NO2 реакциясы бойынша титрлеу. Реакция толыққаннан кейін қалған титрлеуші және түзілген заттың мөлшері анықталады (мысалы, Фурье түрлендіру спектроскопиясы арқылы) (FT IR); бұл бастапқы сынамадағы аналит мөлшерін анықтау үшін пайдаланылады. Газ фазасындағы титрлеудің қарапайым спектрофотометрияға қарағанда бірнеше артықшылықтары бар. Біріншіден, өлшеу жол ұзындығына тәуелді емес, себебі артық титрлеуші мен түзілген затты өлшеу үшін бірдей жол ұзындығы қолданылады. Екіншіден, өлшеу Beer-Lambert заңымен анықталған аналит концентрациясының өзгеруіне байланысты емес. Үшіншіден, бұл аналит үшін әдетте қолданылатын толқын ұзындығында кедергі келтіретін заттарды қамтитын сынамалар үшін пайдалы.
O3 + NO → O2 + NO2. After the reaction is complete, the remaining titrant and product are quantified (e. g., by Fourier transform spectroscopy) (FT IR); this is used to determine the amount of analyte in the original sample. Gas phase titration has several advantages over simple spectrophotometry. First, the measurement does not depend on path length, because the same path length is used for the measurement of both the excess titrant and the product. Second, the measurement does not depend on a linear change in absorbance as a function of analyte concentration as defined by the Beer–Lambert law. Third, it is useful for samples containing species which interfere at wavelengths typically used for the analyte.
Комплексометриялық титрлеу
Комплексометриялық титрлеулер анализтеме зат пен титрленуші арасындағы кешеннің түзілуіне негізделген. Әдетте, олар анализтеме затпен нашар кешен түзететін арнайы комплексометриялық индикаторларды қажет етеді. Көбінесе қолданылатын мысал – йодтау титрлеуінің сезімталдығын арттыру үшін крахмал индикаторын пайдалану, себебі крахмалдың йод және йодидпен құратын қою көк түсті кешені, йодтың өзінен жақсы көрінеді. Басқа комплексометриялық индикаторлар – кальций және магний иондарын титрлеуге қолданылатын Eriochrome Black T, сондай-ақ ерітіндіштегі металл иондарын титрлеуге пайдаланылатын хелаттаушы агент EDTA.
Zeta потенциалының титрациясы
Зета потенциалы титрациялары – бұл индикатордың орнына зета потенциалы арқылы аяқталуы бақыланатын титрациялар, гетерогенді жүйелерді, мысалы, коллоидтарды сипаттау мақсатында қолданылады. Оның бір қолданылуы – pH-ты өзгерту немесе беттік белсенді зат қосу арқылы беттік зарядтың нөлге тең болатын изоэлектрлік нүктені анықтау. Тағы бір қолданылуы – флокуляция немесе тұрақтандыру үшін ең тиімді дозаны анықтау.
Өлшеу
Анализ – вирустың немесе бактерияның концентрациясын анықтау үшін қолданылатын биологиялық титрлеудің бір түрі. Үлгіге белгілі бір қатынаста (мысалы, 1:1, 1:2, 1:4, 1:8 және т.б.) реттік сұйытулар жасалады, соңғы сұйыту вирустың бар екенін анықтау тестінде оң нәтиже көрсетпегенше. Оң немесе теріс нәтиже жұқтырған жасушаларды микроскоп астында көру арқылы немесе ферменттік иммуносорбенттік талдау (ELISA) сияқты иммуноэнзиметриялық әдіспен анықталады. Бұл көрсеткіш титр деп аталады.
Соңғы нүкте және баламалық нүкте
Эквиваленттік нүкте және соңғы нүкте терминдері көбінесе бірін-бірі алмастырып қолданылса да, олар екі түрлі ұғым. Эквиваленттік нүкте – реакцияның теориялық тоқталуы: титрлентінің молдарының саны, талданатын заттың молдарына немесе оның еселігіне (көп протонды қышқылдардағыдай) тең болатын титрлентінің қосылған көлемі. Соңғы нүкте – нақты өлшенген көрсеткіш, жоғарыда аталған индикатор немесе құрал арқылы анықталатын ерітіндідегі физикалық өзгеріс. Титрлеудің соңғы нүктесі мен эквиваленттік нүктесі арасында шамалы айырмашылық бар. Бұл қате индикатор қатесі деп аталады және оны анықтау мүмкін емес.
Артқа титрлеу
Кері титрлеу – бұл кері бағытта жүргізілетін титрлеу; бастапқы үлгіні титрлеудің орнына, ерітіндіге белгілі артық мөлшерде стандартты реагент қосылады, содан кейін артық реагент титрленеді. Кері титрлеу, кері титрлеудің соңғы нүктесін, мысалы, тұнба түзілу реакцияларындағыдай, қалыпты титрлеудің соңғы нүктесінен анықтау оңай болған жағдайларда тиімді. Сондай-ақ, егер аналит пен титрант арасындағы реакция өте баяу болса немесе аналит ерімейтін қатты зат түрінде болса, кері титрлеу қолданылады.
Графикалық әдістер
Титрлеу процесі таза қышқылдан таза сілтеге дейінгі құрамы бар ерітінділерді құрайды. Монопротекті қышқылдар мен сілтелер үшін титрлеу процесінің кез келген сатысына сәйкес pH-ты анықтау салыстырмалы түрде оңай. Бірнеше қышқыл немесе сілте тобының болуы бұл есептеулерді күрделендіреді. Эквилиграф сияқты графикалық әдістер үйлесімді тепе-теңдіктердің өзара әрекеттесуін ескеру үшін ұзақ жылдар бойы қолданылып келеді.
Қышқыл- негіз титрлеулері
Биодизель отыны үшін: партияны өңдеуден бұрын өсімдік майының қалдықтары (WVO) бейтараптандырылуы тиіс. WVO-ның бір бөлігі қышқылдығын анықтау үшін негізбен титрленеді, осылайша партияның қалған бөлігі дұрыс бейтараптандырылуы мүмкін. Бұл биодизель отынының орнына сабын жасауға түсетін WVO-дан еркін май қышқылдарын жояды. Кжелдал әдісі: сынамадағы азоттың мөлшерін өлшеу. Органикалық азот күкірт қышқылы және калий сульфатымен аммиакқа дейін ыдырайды. Соңында аммиак бор қышқылымен, содан кейін натрий карбонатымен кері титрленеді. Қышқылдық саны: бір грамм сынамадағы қышқылды толық титрлеуге қажетті калий гидроксидінің (KOH) миллиграммдағы массасы. Мысалы, еркін май қышқылдарының мөлшерін анықтау. Сабындық саны: бір грамм сынамадағы май қышқылын сабындау үшін қажетті KOH массасы миллиграмммен. Сабындау майлы қышқылдардың орташа тізбек ұзындығын анықтау үшін қолданылады. Эстерлік саны (немесе эстерлік индексі): есептелген көрсеткіш. Эстерлік саны = Сабындық саны – Қышқылдық саны. Аминдық саны: бір грамм сынамадағы амин мөлшеріне тең KOH массасы миллиграмммен. Гидроксилдік саны: бір грамм сынамадағы гидроксилдік топтарға сәйкес келетін KOH массасы миллиграмммен. Анализделген зат ацетилдендіру үшін сірке қышқылы ангидридімен өңделеді, содан кейін KOH-пен титрленеді.
Редокстық титрлеулер
Ерітілген оттегіні анықтау үшін Винклер сынағы: Судағы оттегінің концентрациясын анықтау үшін қолданылады. Су үлгілеріндегі оттегі марганец(II) сульфаты арқылы азайтылады, ол калий йодидімен реакцияласып иодты бөліп шығарады. Иодтың мөлшері үлгідегі оттегінің мөлшеріне пропорционалды, сондықтан оттегінің концентрациясы крахмал индикаторы қолданылатын тиосульфатпен иодтың тотығу-тотығу титрлеуі арқылы анықталады. С витамині: Аскорбин қышқылы деп те аталатын С витамині – күшті тотығуға түсіретін зат. Оның концентрациясын көк бояғыш – дихлорфенолиндрофенол (DCPIP) арқылы титрлеу кезінде оңай анықтауға болады, ол витаминмен тотығуға түсірілгенде түссіз болады. Бенедикт реактиві: Зәрдегі глюкозаның артық болуы пациентте диабеттің болуын көрсетеді. Бенедикт әдісі – дайындалған реактивті пайдаланып, зәрдегі глюкозаны анықтаудың дәстүрлі әдісі. Бұл титрлеу кезінде глюкоза мыс(II) иондарын мыс(I) иондарына дейін тотығуға түсіреді, олар калий тиоцианатымен реакцияласып, титрлеудің соңғы нүктесін көрсететін ақ тұнба түзеді. Бром саны: 100 грамм үлгіге сіңген бромның миллиграммаларымен көрсетілген аналиттегі қанықпаудың өлшемі. Йод саны: 100 грамм үлгіге сіңген йодтың грамдарымен көрсетілген аналиттегі қанықпаудың өлшемі.
Әр түрлі
Карл Фишер титрлеуі: заттағы судың іздік мөлшерін анықтауға арналған потенциометриялық әдіс. Үлгі метанолда ерітіліп, Карл Фишер реагентімен (йод, күкірт диоксиді, негіз және спирт сияқты еріткіштен тұрады) титрленеді. Реагентте йод бар, ол сумен пропорционалды түрде реакцияға түседі. Осылайша, артық йодтың электр потенциалын қадағалау арқылы судың мөлшерін анықтауға болады.